IV SA/Wa 1748/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-10

Skład orzekający: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wydzielenia działek gruntu pod drogi, które nie zostały wprost wskazane w decyzji zatwierdzającej podział jako drogi publiczne zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 98 ust. 3 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje jedynie w sytuacji, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości wprost wskazuje, że wydzielone działki przeznaczone są pod drogi publiczne i tym samym wywołuje skutek prawny w postaci przejścia własności lub wygaśnięcia użytkowania wieczystego zgodnie z art. 98 ust. 1 tej ustawy. Brak takiego wskazania w decyzji podziałowej, nawet jeśli działki są przeznaczone pod drogi w planie miejscowym, skutkuje brakiem podstaw do ustalenia odszkodowania.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się przyznania i ustalenia odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi, które zostały przeznaczone pod drogi lokalne i dojazdowe w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania odszkodowania, wskazując, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie zawierała zapisu o przeznaczeniu działek pod drogi publiczne zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumentację o braku podstaw do odszkodowania, gdyż decyzja podziałowa nie została wydana w trybie art. 98 u.g.n. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi K. F., M. F., T. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i ustalenia odszkodowania oddala skargę Decyzją z [...] marca 2018 r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 poz. 1257 z późno zm.), zwanej dalej kpa oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami G. t. Dz. U. 2018 poz. 121 - z późn. zm.) zwanej dalej ugn - po rozpatrzeniu odwołania M. F., T. F. i K. F. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., orzekającą o odmowie przyznania i ustalenia odszkodowania za grunt położony w [...] w Dzielnicy [...] położony przy ul. [...], wydzielony pod drogę, stanowiący działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni 727m2 i nr [...] o powierzchni 567m2 z obrębu [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] maja 2013 roku działający w imieniu Pana M. F., Pani J. F., Pana E. F. i Pana T. F. pełnomocnik zwrócił się z wnioskiem "[...]". Z akt sprawy wynika, że Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku, która stała się ostateczna w dniu [...] lutego 2007 roku zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]w obrębie [...] o powierzchni 1,2411 ha położonej przy ul. [...] na m.in. działki: nr [...] o powierzchni 0,0727 ha, nr [...] o powierzchni 0,0567 ha. Według zapisów ww. decyzji podziałowej projektowana działka gruntu: nr [...] przeznaczona jest pod drogę oznaczoną na rysunku planu miejscowego symbolem L3 (ulica lokalna), nr [...] przeznaczona jest pod drogę oznaczoną na rysunku planu miejscowego symbolem DP4 (ulica dojazdowa przelotowa). Podział dokonany został na podstawie art. 93 ust. 1 - 3, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i 2 ugn na wniosek Pana M. F., Pana T. F. oraz Państwa J. i E. F.. W toku postępowania organ I instancji zwrócił się do Biura Polityki Mobilności i Transportu Urzędu [...] z zapytaniem, czy działki gruntu nr [...] i [...] z obr. [...] ujęte są w Planie miejscowym jako drogi publiczne, a jeśli tak, to jaką przewiduje się ich kategorię. W odpowiedzi Biuro poinformowało, że drogi oznaczone w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego symbolami "L" (lokalne) i "D" (dojazdowe) mogą być zaliczane do kategorii dróg publicznych gminnych na wniosek Zarządu Dzielnicy [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. organ I instancji odmówił przyznania i ustalenia odszkodowania za ww. działki wydzielone pod drogi przewidziane uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 1999 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] - [...]. Organ I instancji stwierdził, iż przyznaniu i ustaleniu odszkodowania w niniejszej sprawie sprzeciwia się treść decyzji podziałowej (por. Karta nr 10 akt organu I instancji - decyzja nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., [...]), zwana dalej decyzją podziałową. Zdaniem organu, przesłanką odszkodowania jest wskazanie w treści decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, iż wydzielana działka gruntu została przeznaczona pod drogę publiczną. W przeciwnym wypadku jest to droga wewnętrzna, która choć stanowi ciąg komunikacyjny, nie ma jednak charakteru publicznego. W analizowanej sprawie działki gruntu nr [...] i [...] zostały wydzielone odpowiednio pod drogę oznaczoną na rysunku Planu miejscowego symbolem "L3" (ulica lokalna) i symbolem "DP4" (ulica dojazdowa przelotowa). Decyzja podziałowa nie zawiera jednak stwierdzenia, że wydzielenie nastąpiło pod drogę publiczną, przez co organ uznał, że drogi te mają charakter wyłącznie dróg wewnętrznych. Dodatkowo organ I instancji wskazał, iż przedmiotowe działki gruntu nie zostały zaliczone do kategorii dróg publicznych w uchwale Rady [...]. W uzupełnieniu swojej argumentacji organ podał, że do przyznania i ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ugn konieczne jest uprzednie ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej. Wskazał przy tym, iż w stosunku do działki gruntu nr [...] zapadło orzeczenie Referendarza sądowego, na mocy którego wniosek o wpis prawa własności na rzecz [...] został oddalony. Od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. odwołali się M. F., T. F. i K. F.. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy wskazał, że dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, że powinna ona zostać utrzymana, gdyż - zgodnie z ugruntowaną wykładnią, dokonywaną w ostatnich latach przez sądownictwo administracyjne - do przyjęcia, że decyzja o podziale nieruchomości i wydzieleniu z nich działek drogowych stanowi wywłaszczenie na cel utworzenia drogi publicznej, konieczne jest wskazanie w treści tej decyzji, że została ona wydana w trybie art. 98 ugn. Zgodnie z tym przepisem: 1. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek /../ 2. Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. 3. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 ugn stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Wojewoda stwierdził zatem, że podział nieruchomości dokonany w trybie art. 93 ugn nie daje stronom możliwości domagania się odszkodowania za wydzielenie drogi. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w podstawie prawnej wydanej ww. decyzji o podziale nieruchomości nie znajduje się art. 98 ust. 1 ugn. Znajduje się w niej za to zapis wskazujący na intencję ustanowienia na działkach służebności gruntowej - "[...]". Zatem w niniejszej sytuacji żądanie odszkodowania jest bezzasadne, gdyż wydzielona działka nie została zajęta pod drogę publiczną. Zgodnie w ww. orzecznictwem, zarzuty stawiane przez skarżącą stronę, powinny raczej odnosić się do decyzji podziałowej nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2007r., [...]. Okoliczność, że strona nie podniosła tych zarzutów we właściwym stadium postępowania, nie może być sanowana w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Jeżeli strona uważa ww. decyzję o podziale za wadliwą, a z przyczyn leżących po jej stronie nie dotrzymała ustawowego terminu za złożenie odwołania - służą jej nadzwyczajne środki prawne określone w rozdziałach 12 i 13 działu II kpa. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2014 r. (sygn. akt I OSK 229/13) - który również został wydany w przedmiotowej kategorii spraw dotyczących odszkodowań wypłacanych w trybie art. 98ugn - "Decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania". Zatem do czasu wyeliminowania - o ile jest to możliwe - wadliwej decyzji z obrotu prawnego i przed przejęciem przez samorząd własności przedmiotowych działek - nie może on być obarczony kosztami odszkodowania za grunt, którego nie jest właścicielem. Zaznaczenia wymaga, że w niniejszym postępowaniu organ nie badał, czy istnieją podstawy do wspomnianej eliminacji ww. decyzji. Skargę na powyższą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnieśli M. F. , T. F. i K.F.. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n." poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu: a) iż organ administracji orzekający o odszkodowaniu nie jest uprawniony do dokonania oceny przeznaczenia działek gruntu wydzielonych wskutek decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości ("decyzji podziałowej") w sytuacji gdy organ wydający decyzję podziałową nie zawarł rozstrzygnięcia tym przedmiocie; b) iż przesłanką wywłaszczenia uregulowanego tym przepisem jest faktyczna realizacja drogi publicznej, a nie samo wydzielenie działek pod drogi publiczne, o którym mowa w przepisie rozumiane jako czynność planistyczna (vide str. 3 zaskarżonej decyzji); 2) naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 93 ust. 3 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż umieszczenie w treści decyzji podziałowej ogólnej formuły z art. 93 ust. 3 u.g.n., (przy braku jednoczesnego powołania art. 99 u.g.n. oraz sprecyzowania, do których działek gruntu odnosi się warunek zawarty w tym przepisie), świadczy o tym, że decyzja podziałowa nie dotyczyła działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne; 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [...], w której organ ten dopuścił się rażącego pogwałcenia zasady wzbudzania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz zasady informowania stron; 4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, co wyraża się w nierozpoznaniu wniosków dowodowych zgłoszonych w pismach Skarżących z dnia [...] lipca 2017 r., [...] grudnia 2017 r., [...] lutego 2018 r. (poza ogólnikowym sformułowaniem, iż okoliczności te potwierdzają stanowisko Skarżących) oraz z dnia [...] stycznia 2018 r. (dowody wskazane w odwołaniu), w wyniku czego Organ zaniechał oceny, czy nieruchomości stanowiące działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...] zostały wydzielone pod drogi publiczne; 5) naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie poinformowanie Skarżących o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji; 6) naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11, poprzez sporządzenie zdawkowego uzasadnienia decyzji, w którym to Organ nie przeprowadził pogłębionej analizy art. 98 u.g.n. (przeważająca część uzasadnienia to zacytowane fragmenty orzeczeń) oraz nie odniósł się w do okoliczności i dowodów przedstawionych przez Skarżących w pismach z dnia [...] lipca 2017 r., [...] grudnia 2017 r., [...] lutego 2018 r. oraz w odwołaniu z [...] stycznia 2018 r. (poza ogólnikowym sformułowaniem, iż okoliczności te potwierdzają stanowisko Skarżących), co równocześnie skutkowało obrazą zasady przekonywania. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2017 r. W uzasadnieniu skargi przywołano argumentację mającą uzasadniać przedstawione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t.- dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozpoznając sprawę pod tym kątem, należało uznać, że skarga winna zostać oddalona. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca skarżącym przyznania i ustalenia odszkodowania na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem: 1. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. 2. Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. 3. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Tym samym przepis art. 98 ust. 3 u.g.n., ustanawiający podstawę kompetencyjną do ustalenia i wypłaty byłemu właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu) odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod drogę publiczną (lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych) i przejętą na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa (względnie przejętą w stanie wolnym od obciążenia prawem użytkowania wieczystego) na podstawie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości lub orzeczenia o podziale, jest nierozerwalnie związany z realizacją hipotez i dyspozycji norm wynikających z art. 98 ust. 1 i 2 u.g.n. Koniecznym warunkiem uruchomienia procedury ustalania odszkodowania za działkę przejętą pod drogę publiczną jest zatem zaistnienie skutku prawnego w postaci przejścia prawa własności lub wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n. W ocenie zatem Sądu wbrew zarzutom skargi słusznie organy uznały, że sprawa o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. może powstać dopiero wtedy, gdy na podstawie ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości na wniosek właściciela (użytkownika wieczystego) dojdzie do wydzielenia określonych działek (działki) gruntu pod drogi publiczne (lub ich poszerzenie), przejścia powyższych wydzielonych działek na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa oraz do ujawnienia praw nowego właściciela (lub prawa własności wolnego od obciążenia prawem użytkowania wieczystego) w księdze wieczystej. Jeżeli powyższe warunki nie zostaną zrealizowane, nie dojdzie do powstania sprawy o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n. W konsekwencji o powstaniu roszczenia o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki wydzielone pod drogę publiczną i przejęte na własność podmiotu publicznego na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n. przesądza podstawa prawna i treść rozstrzygnięcia ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział, która powinna nie tylko odwoływać się do art. 98 ust. 1 u.g.n., lecz także powinna precyzyjnie i bezspornie wyznaczać zakres przedmiotowy skutków wywłaszczeniowych, o których mowa w powyższym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1688/15, LEX nr 2316139). Jeżeli organ orzekający w sprawie o zatwierdzenie podziału nieruchomości nie skorzysta z kompetencji do wydzielenia działek pod drogi publiczne na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., to nie można z samego faktu przeznaczenia dzielonych działek pod drogi publiczne wywodzić, że decyzja podziałowa wywołała skutek wywłaszczeniowy. Skutek ten jest bowiem ściśle powiązany z operacją odrębnego wydzielenia w decyzji podziałowej działek w celu ich wywłaszczenia pod drogi publiczne. Bez następującego z urzędu wydzielenia działek pod drogę publiczną - towarzyszącemu wnioskowi o zatwierdzenie podziału - nie może być bowiem mowy o skutkach wywłaszczeniowych, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n. W sprawie będącej przedmiotem skargi wydana na wniosek właścicieli działek decyzja Prezydenta [...] z [...] stycznia 2007r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] m.in. poprzez wydzielenie działki nr [...] i [...] nie odwołuje się w swojej sentencji (osnowie), jak również w uzasadnieniu do art. 98 ust. 1 u.g.n. W podstawie prawnej powyższej decyzji wskazano przepisy art. 93 ust. 1 oraz art. 96 ust. 1 i 97 ust. 1 i 2 u.g.n. Wynikający z art. 98 ust. 1 u.g.n. skutek przejścia prawa własności do tych działek na rzecz odpowiedniego podmiotu nie wynika również z uzasadnienia decyzji. Z akt sprawy nie wynika również aby w sprawie doszło do zrealizowania dyspozycji art. 98 ust. 2 u.g.n. poprzez skuteczne złożenie przez organ gminy wniosku o ujawnienie praw do gruntu w księdze wieczystej. W przypadku działki [...] stosowny wniosek został odrzucony. Wobec powyższego należy uznać, że słusznie orzekające w sprawie organy uznały, że ponieważ decyzja Prezydenta [...] z [...] stycznia 2007r. nie wywołała skutku wywłaszczeniowego, o którym mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., dlatego nie doszło do powstania indywidualnej sprawy o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n. a tym samym brak było podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz skarżących. Orzekający w sprawie skład Sądu przychylił się zatem do stanowiska zaprezentowanego w przywołanym przez organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt I OSK 3098/15 .Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w nim, że jeżeli w decyzji podziałowej z dnia [...] maja 2010 r. nie wskazano jako podstawy art. 98 ust. 1 u.g.n., to tym samym powoduje to, że nie sposób przyjąć jego zastosowania przez organ. Jednocześnie treść przepisu art. 98 u.g.n - wszystkich jego jednostek redakcyjnych uznać należy za niebudzącą wątpliwości, a dotyczy on wyłącznie możliwości ustalenia odszkodowania za działki wydzielone pod drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Z decyzji podziałowej, której treść ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nie wynika ażeby na jej podstawie wydzielone zostały działki pod tak określony cel". Odnosząc się tym samym do zarzutów skargi wskazać należy, że w przeważającej części kierowane są one de facto pod adresem decyzji podziałowej. Skoro bowiem w ocenie Skarżących wydzielone działki stanowią drogi publiczne, to okoliczność ta winna wynika z decyzji podziałowej wydanej w oparciu o art. 98 u.g.n. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie wydzielania działek pod drogi publiczne i wprowadza istotne skutki dokonania podziału ewidencyjnego nieruchomości w postaci odebrania własności lub prawa użytkowania wieczystego do działek wydzielonych pod drogi publiczne lub ich poszerzenie z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie sądu o podziale stało się prawomocne. Co więcej omawiany przepis dotyczy zarówno dróg, które dopiero mają powstać, jak i dróg istniejących (por.m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2008 r., I SA/Wa 360/08, LEX nr 491981). Wydzielenie działki pod drogę publiczną określonej kategorii może zaś nastąpić, jeśli obszar wydzielanej działki jest przeznaczony pod taką drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie chodzi przy tym o wybudowanie drogi (która może zostać wybudowana dużo później), lecz o samo przeznaczenie gruntu pod drogę publiczną. Określona kategoria może być bowiem nadana drodze publicznej, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych dopiero wtedy, gdy droga spełnia ustawową funkcję w sieci drogowej, co jest możliwe wtedy, gdy uzyska ona określone parametry funkcjonalno-techniczne art. 2 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, a uzyskanie ich następuje w praktyce dopiero po wybudowaniu drogi (por. E. Bończak - Kucharczyk, Komentarz do art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, (w) E. Bończak - Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Lex 2013). Z kolei podziału nieruchomości zgodnie z art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. można dokonać, jeżeli podział zgodny jest z ustaleniami planu miejscowego, a zgodność z ustaleniami planu dotyczy m.in. przeznaczenia terenu. Tym samym art. 98 ust. 1 u.g.n., jako jedyną przesłankę przejścia wydzielonej działki na własność jednostki samorządu terytorialnego wymienia przeznaczenie działki pod drogę publiczną określonej kategorii. Znaczenie użytego w art. 98 ust. 1 u.g.n. wyrażenia "droga publiczna" określa ustawa o drogach publicznych. Zgodnie z art. 1 tej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Ustawodawca dzieli drogi publiczne ze względu na ich funkcje na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne (art. 2 wskazanej ustawy). Art. 2 ust. 3 ustawy o drogach publicznych stanowi zaś, że drogi te, ze względów funkcjonalno-technicznych dzielą się na klasy określone w warunkach technicznych, o których jest mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wskazać zatem należy, że treść decyzji podziałowej orzekającej o charakterze działek gruntu wydzielonych pod drogi musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem to na podstawie decyzji podziałowej określone działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność jednostek samorządu terytorialnego i to za te działki przysługuje ich dotychczasowym właścicielom odszkodowanie (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., I OSK 986/11, LEX nr 1217382). Treść planu zagospodarowania przestrzennego winna z kolei przesądzać kwestię kategorii planowanej drogi publicznej z uwagi na daleko idące skutki przewidziane w art. 98 ust. 1 u.g.n., polegające na przejściu prawa własności działek drogowych na właściwe podmioty - gminę, powiat, województwo bądź Skarb Państwa, w zależności od kategorii planowanej drogi. Mając zatem na uwadze, że w sprawie brak było podstaw do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania w oparciu o art. 98 ust. 3 u.g.n., tak jak domagali się tego wnioskodawcy słusznie organy odmówiły przyznania i ustalenia odszkodowania. Tym samym Sąd nie podzielił zarzutów skarżących co do naruszenia w sprawie przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organu naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 77§1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i 15 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Organ w ocenie Sądu poczynił niezbędne czynności w celu zgromadzenia akt sprawy i oparły się na istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałach dowodowych. Oznacza to w ocenie Sądu, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została przekonywująco uzasadniona. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżących zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłej w sprawie decyzji. W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło