IV SA/Wa 1769/09
WyrokWSA w Warszawie2010-10-08
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Alina Balicka, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, prawidłowo wykonało wytyczne sądu dotyczące analizy stanu faktycznego terenu inwestycji, w szczególności w zakresie ustalenia, czy działki objęte inwestycją stanowią tereny zamknięte?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, prawidłowo wykonał wytyczne sądu, ustalając, że teren planowanej inwestycji celu publicznego nie stanowi terenów zamkniętych w rozumieniu przepisów. Analiza stanu faktycznego i prawnego została przeprowadzona zgodnie z przepisami, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się nieuzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa linii energetycznej). Wcześniejsze decyzje były już przedmiotem kontroli sądowej, która uchyliła decyzję SKO z powodu niewystarczającej analizy stanu faktycznego, w szczególności w zakresie ustalenia, czy działki objęte inwestycją nie są terenami zamkniętymi. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez SKO, skarżąca wniosła kolejną skargę, zarzucając organowi ponowne naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie wskazań sądów i niedokonanie wymaganej analizy stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - oddala skargę -
IV SA/Wa 1769/09
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania spółki "J." Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżącej") od decyzji Prezydenta W. (dalej "Prezydenta") nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie linii energetycznej kablowej 15kV, stacji transformatorowej kontenerowej 15/0,4 kV oraz linii energetycznych kablowych nn 0,4 kV, przewidzianej do realizacji przy ulicy [...] w W., na działkach o nr ewid. [...] z obr. [...], utrzymało decyzję Prezydenta w mocy.
Zaskarżona decyzja SKO zapadła w następującym stanie faktycznym.
I. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Prezydent ustalił lokalizację planowanej inwestycji celu publicznego.
II. Skarżąca wniosła do SKO odwołanie od decyzji Prezydenta.
III. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] SKO utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
IV. Wyrokiem z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2568/07, wydanym na skutek rozpatrzenia skargi skarżącej na decyzję SKO z dnia [...] października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "WSA", uchylił tę decyzję.
W uzasadnieniu przywołanego wyroku WSA stwierdził, co następuje:
Dokonana przez SKO analiza stanu faktycznego nie może zostać uznana za odpowiadającą prawu. Sąd wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję SKO oparło swoje ustalenia na dowodach zgromadzonych przez organ pierwszej instancji, a głównie na wypisie z rejestru gruntów oraz zaświadczeniu "P." S.A. z dnia [...] lipca 2007 r. Sąd zgodził się z zarzutami skargi, iż wydanie decyzji jedynie w oparciu o informacje przedstawione przez organ pierwszej instancji bez poczynienia w tym zakresie przez organ odwoławczy własnych ustaleń stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji nie wziął pod uwagę treści decyzji Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. w sprawie ustalenia terenów przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych ( Dz. Urz. [...] Nr [...] poz. [...]). Dokonując wymaganej prawem analizy stanu faktycznego planowanego zamierzenia organ odwoławczy winien był ustalić, czy działki przewidziane pod inwestycje nie zostały objęte wymienioną decyzją, co mogło mieć istotne znaczenia dla rozpoznania wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji. Organ odwoławczy ograniczył się natomiast jedynie do oceny ustaleń dokonanych w tym zakresie przez Prezydenta W., które w rzeczywistości były niewystarczające. Sąd podkreślił, że znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie "P." S.A. z dnia [...] lipca 2007 r. odnosi się jedynie do nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...] z obr. [...], wskazując, iż działka ta nie została zakwalifikowana do terenów zamkniętych na podstawie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r.
Zgromadzony w postępowaniu wyjaśniającym materiał dowodowy nie zawierał pełnych ustaleń w tej kwestii, w szczególności co do pozostałych działek objętych inwestycją. SKO rozpoznając w trybie odwoławczym sprawę nie przeprowadziło w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, opierając się jedynie na pobieżnym przejrzeniu wypisów z rejestru gruntów działek, przez które ma przebiegać planowana inwestycja oraz na materiale dowodowym zgromadzonym dotychczas w sprawie. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno było dokonać ponownej analizy stanu faktycznego, przeprowadzając w tym zakresie postępowanie wyjaśniające w postaci np. wizji lokalnej na terenie objętym wnioskiem. Niewyjaśnienie podstawowych dla sprawy okoliczności czyniło niemożliwym dokonanie analizy stanu faktycznego, zgodnie z przepisem art.53 ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 80, poz. 717 ze zm.), a tym samym stwierdzenie, iż planowana inwestycja pozostaje w zgodzie zarówno z przepisami ustawy jak również przepisami odrębnymi.
Zgodnie z zasadą administracyjnego postępowania odwoławczego, wynikającą z art.15 k.p.a., organ odwoławczy jest zobowiązany ponownie rozpatrzeć sprawę co do jej istoty, a więc winien powtórnie ocenić materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, a w przypadku stwierdzenia, że materiał ten jest niewystarczający dla wydania decyzji - przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art.136 k.p.a.). Dopiero tak przeprowadzone postępowanie odwoławcze pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu, czy też podjęta została z jego naruszeniem oraz na wydanie stosownej decyzji, w której uzasadnieniu organ odwoławczy obowiązany jest zawrzeć wszystkie elementy uzasadnienia wskazane w art.107 k.p.a. Reasumując Sąd wskazał, że rozpoznając w trybie odwoławczym sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchybiło powyższym wymogom, sprowadzając ponowne rozpoznanie przedmiotowej sprawy jedynie do oceny decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, nie rozpoznając ponownie sprawy co do jej istoty. Uchylając zaskarżoną decyzję w oparciu o art.145 §1 pkt.1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie analizy stanu faktycznego terenu przedmiotowej inwestycji pod kątem objęcia poszczególnych działek planowanej inwestycji decyzją Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. w sprawie ustalenia terenów przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych oraz sposobu ich zagospodarowania w drodze wizji lokalnej. Dopiero po dokonaniu stosownych ustaleń organ oceni, czy wystąpiły przesłanki pozwalające na stwierdzenie, że zamierzenie inwestycyjne objęte decyzją ustalającą warunki zabudowy było zgodne z prawem.
V. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.
VI. Wyrokiem z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 902/08 Naczelny Sąd administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu orzeczenia NSA wskazał, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd I instancji powołując się na przepis art. 53 ust.3 pkt.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uznał, że dokonana przez SKO analiza stanu faktycznego nie jest pełna i wymaga przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, na co pozwala przepis art.136 k.p.a. Z takim stanowiskiem Sądu I instancji należy się zgodzić.
Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a.
W świetle art. 53 ust.3 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych (art.53 ust.3 pkt 1) oraz analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji (art.53 ust.3 pkt 2). Wydanie takiej decyzji wiąże się więc z dokonaniem analizy dwóch elementów - po pierwsze jest to analiza zasad zagospodarowania terenu wynikająca z przepisów odrębnych, a więc zbadanie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z prawem materialnym administracyjnym oraz z unormowaniami dotyczącymi charakteru samej inwestycji, a po drugie jest to analiza stanu faktycznego i prawnego dotycząca nieruchomości, na której planuje się realizację inwestycji. Analiza ta obejmuje m.in. ustalenie osoby rzeczywiście władającej gruntem i aktualnego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.
Jak wynika z akt sprawy, lokalizacja zamierzonej inwestycji celu publicznego obejmuje m.in. działkę nr [...], która pozostaje w wieczystym użytkowaniu skarżącej. Spółka ta w toku postępowania administracyjnego, a następnie w skardze do Sądu I instancji zarzucała organom nieprzeprowadzenie analizy w zakresie stanu zagospodarowania tej nieruchomości. W szczególności podnosiła, że planowana inwestycja ma przebiegać przez użytkowaną bocznicę kolejową, która znajduje się na tej nieruchomości. W tej sytuacji, co wynikało z materiału sprawy, wyjaśnieniu wymagało, czy działka skarżącego nr [...] jest objęta decyzją nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. w sprawie ustalenia terenów przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych. Organ II instancji uzasadniając spełnienie wymogów art.53 ust.3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powołał się w uzasadnieniu decyzji m. in. na znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie P z dnia [...] lipca 2007 r., które odnosiło się do działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], położonej w tym samym obrębie ewidencyjnym, co działki objęte planowana inwestycją i wskazywało, że działka ta nie jest zakwalifikowana do terenów zamkniętych na podstawie w/w decyzji Ministra Infrastruktury. Poprzestanie przez organ II instancji na informacji tej treści jest niezrozumiałe, ponieważ co nie budzi żadnych wątpliwości, nie odnosiło się ono do terenów, na których inwestor ma zamiar zlokalizować przedmiotową inwestycję celu publicznego. Już tylko z tej przyczyny zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu wobec niewyjaśnienia przez organ II instancji istotnej dla wyniku sprawy okoliczności faktycznej.
Rozpoznając sprawę po raz drugi organ odwoławczy oczywiście bazuje na materiale dowodowym zgromadzonym już w sprawie przez organ I instancji, ale może też rozszerzyć granice postępowania o nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z art.136 k.p.a. może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Prawidłowo zatem działając, organ odwoławczy winien dokonać analizy treści decyzji nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. i ocenić dopuszczalność przedmiotowej inwestycji na obszarze wskazanym przez inwestora. Brak stanowiska organu odwoławczego w tym zakresie uniemożliwiał skontrolowanie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem.
Trafnie zatem Sąd I instancji wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy dokona analizy stanu faktycznego pod kątem objęcia poszczególnych działek planowanej inwestycji decyzją nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005r. Wbrew dywagacjom skargi kasacyjnej, nie jest rzeczą sądu administracyjnego ustalanie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej. Sąd administracyjny kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art.133 §1 p.p.s.a.). To organy administracyjne mają obowiązek zebrać w sposób wyczerpujący materiał dowodowy mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a następnie dokonać jego oceny, której wyniki powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Wskazać należy w tym miejscu, w związku z zarzutem skargi kasacyjnej, że tylko w tym kontekście Sąd I instancji powołał się w uzasadnieniu wyroku na art.107 § 3 k.p.a., nie zarzucając kontrolowanej decyzji uchybieniu tej regulacji, jak mylnie widzi to autor skargi kasacyjnej.
Zadaniem sądu administracyjnego jest między innymi ustalenie, czy organy administracyjne zgromadziły niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i czy został on oceniony zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p..p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi inne niż dotyczące wznowienia postępowania naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Treść przywołanej regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że niezbędną przesłanką pozwalającą sądowi administracyjnemu uchylić zaskarżoną decyzję jest stwierdzenie, że organ prowadzący postępowanie naruszył przepisy normujące przebieg tego postępowania - jak to ma miejsce w tej sprawie, w zakresie pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie uznał, że zaistniały podstawy do uchylenia decyzji w oparciu o w/w przepis.
Jednocześnie jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu Sądu I instancji, że niezbędne jest w rozpoznawanej sprawie dokonanie przez organ odwoławczy oględzin nieruchomości dla ustalenia czy lokalizacja przedmiotowej inwestycji jest dopuszczalna. Zebrana w sprawie dokumentacja oraz przeprowadzenie prawidłowej analizy w/w decyzji Ministra Infrastruktury pozwolą na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Niesłusznie również zarzucił Sąd I instancji organowi odwoławczemu naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w przepisie art.15 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Oznacza to, że obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego spoczywa także na organie odwoławczym. Okoliczności rozpoznawanej sprawy nie pozwalają na przyjęcie, że organ II instancji wydał merytoryczną decyzję bez postępowania wyjaśniającego. Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, ponownie merytorycznie rozpoznawał sprawę dokonując analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy. Rozpoznając sprawę po raz drugi nie ustrzegł się co prawda błędu, który w rezultacie skutkował uchyleniem zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji, ale czym innym jest popełnienie uchybienia procesowego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a czy innym jest postawienie najdalej idącego zarzutu w postaci naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Przypomnieć należy, że wydanie decyzji wbrew zasadzie dwuinstancyjności, obowiązującej w postępowaniu administracyjnym godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i prowadzić musi do oceny w postaci rażącego naruszenia prawa. Takiej sytuacji w niniejszej sprawie jednak nie ma.
VII. W następstwie uprawomocnienia się wyroku WSA SKO ponownie rozpoznało odwołanie skarżącej od decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2007 r., w wyniku czego zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. ponownie utrzymało tę decyzję w mocy.
Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie, SKO wskazało, co następuje:
W wykonaniu wytycznych zawartych w wyrokach sądów administracyjnych obu instancji, jest zobligowane do dokonania ustaleń, czy teren planowanej inwestycji celu publicznego stanowi teren zamknięty w świetle treści decyzji Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz.Urz. [...] Nr [...], poz.[...] z późn.zm.). Ewentualne ustalenie, że teren planowanej inwestycji celu publicznego posiada status terenu zamkniętego, winno skutkować uchyleniem decyzji Prezydenta jako wydanej przez niewłaściwy organ i przekazaniem sprawy do rozpatrzenia przez organ właściwy, tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska.
Według części VII załącznika do decyzji Ministra Infrastruktury Nr [...] pod liczbą porządkową [...] umieszczona została jedyna działka z obrębu [...], w którym ma zostać zrealizowana planowana inwestycja, tj. działka o nr ewid. [...]. Działka ta nie jest objęta wnioskiem inwestora o ustalenie lokalizacji. Tym samym żadna z działek, na których ma zostać zrealizowana planowana inwestycja, nie została zaliczona do terenów zamkniętych w rozumieniu art.2 pkt 11 ustawy, tj. do terenów o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa (art.2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 z późn.zm.), a co za tym idzie, że organem właściwym do ustalenia lokalizacji dla owej inwestycji jest Prezydent.
Zgodnie z art.56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. A contrario zatem, odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego możliwa jest tylko wtedy, gdy dane zamierzenie inwestycyjne nie jest zgodne z przepisami odrębnymi. Analiza treści zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie istnieje podstawa do odmowy ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego, zgłasza jeżeli się zważy, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie narusza jakichkolwiek przepisów odrębnych.
Prezydent zastosował się do wymogów nałożonych nań przez art.53 ust.3 pkt 2 ustawy; brak jest tym samym podstaw do uznania, że w tym zakresie decyzja Prezydenta wydana została z naruszeniem art.107§3 k.p.a.
W skardze na decyzję SKO skarżąca podniosła zarzuty:
- naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań wyroków WSA z dnia 29 lutego 2008 r. i NSA z dnia 2 czerwca 2009,
- naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art.53 ust.3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez zaniedbanie dokonania analizy stanu faktycznego terenu, na którym ma być realizowana przedmiotowa inwestycja, w tym działki nr [...], której strona jest użytkownikiem wieczystym.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca podniosła w szczególności, że w zaskarżonej decyzji organ ograniczył się jedynie do ustalenia, czy teren planowanej inwestycji celu publicznego został zaliczony do terenów zamkniętych w myśl decyzji Ministra Infrastruktury Nr [...]. Następnie stwierdziwszy, że nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna o numerze [...] nie została zaliczona do terenów zamkniętych, organ skończył swoje ustalenia dotyczące stanu faktycznego nieruchomości. Organ zdaje się polemizować z wyrokiem NSA, stwierdzając, że informacje, kto jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości oraz w jaki sposób nieruchomość ta jest użytkowana, nie są konieczne do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a ich brak nie dyskwalifikuje takiej decyzji. Zamiast więc poczynić konieczne ustalenia, do których dokonania zobligował organ NSA, organ ogranicza się do stwierdzenia, że stan faktyczny nieruchomości został wystarczająco zbadany przez Prezydenta i powołuje się na jedyne zdanie zawarte w jej uzasadnieniu, dotyczące powyższej kwestii. Ustalenia, poczynione przez SKO podczas ponownego rozpoznania sprawy są absolutnie niewystarczające. Tym samym organ nie zastosował się do wskazań zawartych w wyroku. Nie stosując się do wszystkich wskazówek zawartych w wyroku NSA, organ ponownie naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art.53 ust.3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro bowiem organ w dalszym ciągu nie ustalił osoby rzeczywiście władającej gruntem i aktualnego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości oznaczonej jako działka [...], nie można twierdzić, aby wypełnił on przesłankę analizy stanu faktycznego terenu, na którym ma być realizowana wnioskowana inwestycja, wynikająca z przywołanego wyżej przepisu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę na decyzję SKO z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania.
Zaskarżona decyzja SKO zapadła w wyniku ponownego rozpoznania przez organ odwołania od decyzji Prezydenta, będącego następstwem uchylenia prawomocnym orzeczeniem WSA wcześniejszej decyzji organu odwoławczego rozpoznającej wspomniane odwołanie.
Trafnie podnosi skarga, że organ administracji orzekający w takich warunkach jest ściśle związany art.153 p.p.s.a., w związku z czym ocena legalności wydanego przez ten organ orzeczenia musi w pierwszej kolejności prowadzić do ustalenia, czy przy ponownym orzekaniu w sprawie dyspozycja tego przepisu faktycznie znalazła zastosowanie.
Stosownie do art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, zatem moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Wskazania zaś co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (Komentarz do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.).
Wyrażoną w art.153 ustawy p.p.s.a. zasadę należy rozumieć w ten sposób, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Oznacza to, iż obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie.
Organ był zobowiązany zastosować się do wytycznych Sądu, zawartych w orzeczeniach.
Wytyczne te brzmiały następująco:
- w wyroku WSA z dnia 29 lutego 2008 r. SKO zostało zobowiązane do ustalenia, czy poszczególne działki stanowiące teren planowanej inwestycji są objęte decyzją Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. w sprawie ustalenia terenów przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych oraz do ustalenia sposobu ich zagospodarowania w drodze wizji lokalnej,
- w wyroku NSA: (-) podzielono stanowisko Sądu I instancji w przedmiocie zobowiązania SKO do ustalenia, czy poszczególne działki stanowiące teren planowanej inwestycji są objęte decyzją Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r., (-) nie podzielono stanowiska Sądu I instancji odnośnie niezbędności dokonania przez organ odwoławczy oględzin nieruchomości dla ustalenia, czy lokalizacja planowanej inwestycji jest dopuszczalna, uznając, że zebrana w sprawie dokumentacja oraz przeprowadzenie prawidłowej analizy decyzji Ministra Infrastruktury pozwolą na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Z obu wyroków wynikał oczywisty wniosek, że po poczynieniu brakujących ustaleń organ dokona ponownej merytorycznej oceny dopuszczalności lokalizacji planowanej inwestycji.
W ocenie Sądu wszystkie wskazane wyżej wytyczne zostały wykonane.
Organ wykazał, że w świetle decyzji Ministra Infrastruktury (część VII załącznika, liczba porządkowa [...]) żadna z działek, na których ma zostać zrealizowana planowana inwestycja nie została zaliczona do terenów zamkniętych w rozumieniu art.2 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (kryteria te spełnia w obrębie [...] jedynie działka o nr ewid. [...], która nie jest objęta wnioskiem inwestora o ustalenie lokalizacji), w związku z czym nie zachodzi konieczność stosowania regulacji dotyczącej lokalizowania inwestycji na terenach zamkniętych.
Organ odwoławczy nie przeprowadzał wizji lokalnej terenu inwestycji, co zalecił Sąd I instancji, albowiem zasadność takiego stanowiska zakwestionował NSA.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO dokonało następnie oceny legalności lokalizacji planowanej inwestycji, stwierdzając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do odmownego załatwienia wniosku inwestora, w tym w szczególności brak podstaw do uznania, że planowana inwestycja narusza przepisy odrębne. W ocenie organu odwoławczego Prezydent w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie w sprawie lokalizacji inwestycji, spełnił obowiązek wynikający z art.53 ust.3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. dokonał analizy stanu faktycznego i prawnego terenu inwestycji, zawarł w swojej decyzji wszystkie elementy wymagane w art.54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak też uzasadnił rozstrzygnięcie w sposób wymagany przepisem art.107§3 k.p.a.
SKO odniosło się również do zarzutów odwołania, zasadnie uznając, że ocena tego, czy realizacja inwestycji wywoła szkodę w majątku skarżącej, czy też ocena sposobu, w jaki inwestycja wpłynie na wykonywanie zawartych wcześniej umów cywilnoprawnych wykracza poza przedmiot postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Trafnie również SKO podniósł, że w kompetencji organu orzekającego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie leży ocena projektowanego przez inwestora miejsca zlokalizowania inwestycji pod kątem słuszności, czy też celowości.
W ocenie Sądu zatem SKO, rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji, wykonał wytyczne wynikające z wyroków WSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2008 r. oraz NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., tj. ustalił, czy teren inwestycji posiada status terenu zamkniętego oraz dokonał oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji. Ustalenia te nie budzą zastrzeżeń Sądu.
Niezależnie od wskazanych wyżej argumentów na rzecz tezy, że wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy wywiązał się z obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy, należy dodatkowo podkreślić, że zasadność zarzutu w przedmiocie niewykonania tego obowiązku wykluczył NSA już w odniesieniu do poprzedniej decyzji SKO, uchylonej wyrokiem WSA z 29 lutego 2008 r. Podobny zarzut nie może się zatem ostać także w stosunku do decyzji nowo wydanej skoro: (-) WSA i NSA zaleciły organowi odwoławczemu ostateczne wyjaśnienie kwestii objęcia terenu inwestycji statusem terenu zamkniętego, (-) w wykonaniu konsekwencji czego organ wykluczył istnienie takiego statusu, (-) stan sprawy, w którym orzekało SKO obecnie nie różnił się wobec powyższego od stanu, w którym orzekało decyzją z dnia [...] października 2007 r. (wtedy również przyjęto, że teren inwestycji nie stanowi terenu zamkniętego). Wobec stanowiska skarżącej zmierzającej do wykazania, że planowana inwestycja zagraża jej interesom, zauważyć należy, że kwestie tego rodzaju mogą być rozważane w postępowaniu w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego tylko w takim zakresie, w jakim powyższe nie wkraczałoby w przedmiot postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, czy też w przedmiot stosunków cywilnoprawnych, regulowanych przepisami kodeksu cywilnego i rozstrzyganych – w razie sporu między stronami – przed sądami powszechnymi. W ocenie Sądu brak podstaw do przyjęcia, że jakiekolwiek zagadnienia spełniające wskazane wyżej kryteria pozostały nierozstrzygnięte, czy też nierozważne w postępowaniu odwoławczym zakończonym zaskarżoną obecnie decyzją SKO.
Tym samym skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło