IV SA/Wa 177/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia paszportu - oddala skargę - Wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w N. wystąpił do Wojewody [...] o unieważnienie paszportu M.K. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iź w Prokuraturze Rejonowej w N. nadzorowane jest postępowanie przeciwko M.K., podejrzanemu o przywłaszczenie mienia w postaci samochodu marki [...] nr rejestracyjny [...] o wartości [...] zł na szkodę E. Jak wynikało z ustaleń Prokuratury Rejonowej w N., pomimo uzyskania statusu podejrzanego M.K. opuścił Polskę nie podając także aktualnego miejsca pobytu, co uniemożliwia prowadzenie postępowania w sprawie karnej. Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie unieważnienia M.K. paszportu. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2011 r. organ paszportowy poinformował K.P., pełnomocnika M.K. o wszczęciu postępowania w sprawie unieważnienia paszportu oraz o przysługującym, na podstawie art. 10 k.p.a., prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wnoszenia uwag i składania wyjaśnień w przedmiotowej sprawie. Pismo zostało doręczone w dniu [...] lipca 2011 r. W dniu [...] sierpnia 2011 r. potwierdzono telefonicznie aktualność wniosku Prokuratury Rejonowej w N. w sprawie unieważnienia paszportu serii [...] nr [...] wydanemu Panu M.K. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewoda [...] unieważnił wydany M.K. w dniu [...] września 2002 r. przez Wojewodę [...] paszport serii [...] numer [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K.P. - pełnomocnik M.K. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych działając na podstawie art 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 3 oraz art. 38 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. Nr 143, poz. 1027 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M.K., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie unieważnienia paszportu serii [...]numer [...], ważnego do dnia [...] września 2012 r., wydanego na nazwisko M.K., syna S. i Z., ur. [...] czerwca 1970 r. w S. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, iż z uwagi na spełnienie przesłanek określonych w 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o dokumentach paszportowych, Wojewoda [...] zobligowany był do unieważnienia przedmiotowego dokumentu paszportowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania Minister podkreślił, iż organ paszportowy jest związany treścią wniosku uprawnionego podmiotu, nie dokonuje oceny złożonego wniosku pod względem merytorycznym, tj. co do jego celowości i zasadności, a także nie ma kompetencji do oceny prowadzonego przez uprawniony organ postępowania karnego. Podniesione przez skarżącego argumenty wskazujące na okoliczność, iż organ paszportowy winien poddać weryfikacji kwestię winy lub niewinności osoby podejrzanej w postępowaniu karnym nie zasługują na uwzględnienie, bowiem organ administracji publicznej nie rozstrzyga w postępowaniu administracyjnym o kwestiach prawno- karnych. Oba postępowania administracyjne i karne są autonomiczne, a każde z nich posiada odrębne przepisy je regulujące. Zatem zasada domniemania niewinności nie ma tu zastosowania. W opinii organu odwoławczego postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie przeprowadzone prawidłowo, w szczególności: powiadomiono stronę o wszczęciu postępowania o unieważnienie paszportu, umożliwiono przeglądanie akt sprawy i składanie wyjaśnień, a także poinformowano o konieczności zawiadamiania organu administracji publicznej o każdej zmianie adresu wynikającej z treści art. 41 k.p.a. Ponieważ z wniosku Prokuratora Rejonowego w N. w przedmiocie unieważnienia paszportu M.K. wynikało, iż strona opuściła Polskę, organ I instancji podjął czynności w celu wyznaczenia przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Ustanowiony w trakcie postępowania pełnomocnik strony – K.P., skutecznie został zawiadomiony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie unieważnienia paszportu i poinformowany o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a przede wszystkim o obowiązku wynikającym z art. 41 k.p.a., tj. zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie adresu, nie przedstawił żadnych dodatkowych dokumentów czy też wyjaśnień w imieniu strony, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. Wobec braku informacji o aktualnym adresie zamieszkania strony, Wojewoda [...] uznał swoją właściwość miejscową do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy na podstawie ostatniego miejsca pobytu stałego M.K., tj. [...] (gm. [...], woj, [...]). Bez względu na poczynione przez Wojewodę [...] ustalenia, organ II instancji prowadząc postępowanie odwoławcze, w dniu [...] września 2011 r. skierował pismo do K.P., pełnomocnika M.K., z prośbą o wskazanie miejsca pobytu strony, celem zweryfikowania właściwości organu administracyjnego do prowadzenia postępowania w przedmiocie unieważnienia dokumentu paszportowego. W odpowiedzi pełnomocnik strony pismem z dnia [...] września br. zwrócił się z prośbą o przyjęcie oświadczenia, że M.K. jest zameldowany u swojej matki pod adresem: [...], jednakże w chwili obecnej przebywa w USA. Z ustaleń telefonicznych z Urzędem Gminy w [...] (notatka z rozmowy załączona do akt sprawy) wynika, iż w czerwcu 2011 r. do Urzędu zgłosiła się Z.K. - matka M.K. wraz z K.P. - pełnomocnikiem, posiadając upoważnienie syna, wymeldowała go z miejsca stałego pobytu, [...] (woj. [...]). Zatem podany przez pełnomocnika adres zameldowania strony: [...] nie jest zgodny ze stanem faktycznym i nie znajduje odzwierciedlenia w rejestrach Centralnej Ewidencji Ludności. Pracownik Urzędu Gminy w [...] potwierdził, iż w chwili obecnej M.K. nie posiada stałego ani zameldowania na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. W związku z powyższym, Minister poinformował pełnomocnika strony o braku możliwości przyjęcia jego oświadczenia i konieczności doprecyzowania informacji o obecnym adresie zamieszkania M.K. w USA. Pomimo upływu 7-dniowego terminu wyznaczonego na dokonanie tej czynności, tj. z dniem [...] listopada 2011 r., wezwanie podjęte w dniu [...] listopada 2011 r. pozostało bez odpowiedzi. Minister stwierdził zatem, iż ustalone w toku postępowania wyjaśniającego okoliczności nie odbiegają w swej istocie od ustaleń dokonanych przez Wojewodę [...], tym samym nie dają podstaw do zmiany przyjętego przez organ l instancji rozstrzygnięcia. Brak dokładnego określenia miejsca pobytu strony w USA uniemożliwia ustalenie organu (konsula) właściwego do prowadzenia sprawy o unieważnienie paszportu, bowiem w Stanach Zjednoczonych Ameryki funkcjonują cztery okręgi konsularne. Z analizy zgromadzonych akt sprawy można domniemywać, iż strona świadomie nie ujawniła aktualnego adresu zamieszkania, jednakże taka okoliczność nie może prowadzić do zaniechania czynności, do których organ paszportowy jest zobligowany przepisami ustawy o dokumentach paszportowych. Za słuszne należy zatem uznać przyjęcie przez Wojewodę [...] swojej właściwości miejscowej do rozpatrzenia sprawy o unieważnienie paszportu wedle ostatniego miejsca stałego pobytu Pana M.K. w Polsce. Ponadto Minister wskazał, iż zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych wniesienie odwołania od decyzji o unieważnieniu paszportu nie wstrzymuje jej wykonania. Konsekwencją unieważnienia paszportu przez Wojewodę [...]w drodze decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. jest realizacja § 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie ewidencji paszportowych i centralnej ewidencji ( Dz. U. Nr 26 poz. 131), tj. wprowadzenie przez organ paszportowy do ewidencji paszportowej informacji o unieważnieniu ww. paszportu. A zatem dokument paszportowy serii [...] numer [...] wydany M.K. w dniu [...] września 2002 r. przez Wojewodę [...] (CEWiUP) figuruje jako dokument nieważny. Zgodnie z art. 39 ust 3. ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych osoba, wobec której wydano decyzję o unieważnieniu dokumentu paszportowego, jest zobowiązana do jego zwrotu organowi paszportowemu, a w razie niewykonania tego obowiązku, mają wobec niej zastosowanie przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 z późn zm.). Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. M.K. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata K.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji: 1.naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. przepisu art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a tym samym niewyjaśnienie należycie stanu faktycznego w celu stwierdzenia czy w sprawie istnieją, przesłanki do unieważnienia dokumentu paszportowego M.K., 2.błąd prawa materialnego polegający na niewłaściwej interpretacji przepisu art. 38 ust 1 pkt 1 lit. b ustawy o dokumentach paszportowych. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2011 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz.270) - dalej w skrócie: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli godności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] unieważniającą paszport serii [...] numer [...}, wydany na nazwisko M.K., syna S. i Z., ur. [...] czerwca 1970 r. w S. Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 13 lipca 2007r. (Dz.U. z 2006r. Nr 143 poz.1027 ze zm.) o dokumentach paszportowych, zgodnie z którym dokument paszportowy podlega unieważnieniu na wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, organu postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego. Wydanie decyzji na tej podstawie prawnej ma zatem charakter obligatoryjny, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "dokument paszportowy podlega unieważnieniu". Organ paszportowy w postępowaniu o unieważnienie dokumentu paszportowego bada zatem przesłanki formalne tj.: l. czy wniosek o unieważnienie paszportu sporządził przewidziany w ustawie organ; czy w sprawie toczy się rodzaj postępowania, do którego odwołuje się przepis prawa; 2. czy osoba, wobec której toczy się postępowanie posiada ważny dokument paszportowy. Zgodzić należy się, więc z orzekającymi w sprawie organami paszportowymi, iż łączne spełnienie tych przesłanek skutkuje obligatoryjnym unieważnieniem paszportu. Wobec powyższego w ocenie Sądu za bezpodstawny uznać należy zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. przepisu art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a tym samym niewyjaśnienie należycie stanu faktycznego w celu stwierdzenia czy w sprawie istnieją, przesłanki do unieważnienia dokumentu paszportowego M.K.. Zdaniem strony skarżącej organy prowadzące niniejsze postępowanie, winny zbadać stan faktyczny przed podjęciem decyzji i w tym celu zwrócić się do organu wnioskującego o unieważnienie paszportu o uzupełnienie wniosku o pewne dane mogące dać organowi obraz sytuacji i uzasadnić ewentualną zasadność unieważnienia paszportu, a w szczególności co do daty wyjazdu M.K. z kraju, daty wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów oraz daty zastosowania środka zapobiegawczego (co jest znane), a co doprowadziłoby do wniosku, że M.K. jako obywatel RP wyjechał z kraju legalnie i nic nie wiedział o zarzutach wydanych przez Prokuratora Rejonowego w N., a jeśli tak to nie miał zamiaru ukrywania się przed wymiarem sprawiedliwości. W ocenie Sądu powyższe żądanie nie znajduje uzasadnienia w świetle powołanego przepisu. Organ paszportowy nie jest bowiem władny do oceny złożonego wniosku o unieważnienie paszportu. Oznacza to, że organ nie działa w ramach własnego uznania. W świetle treści art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o dokumentach paszportowych w przypadku spełnienia wymienionych w nim przesłanek organ zobligowany jest do wydania decyzji unieważniającej paszport. Decyzja o wystąpieniu z wnioskiem o unieważnienie dokumentu paszportowego w toku postępowania przygotowawczego w sprawie karnej należy do kompetencji organu prowadzącego to postępowanie, w przedmiotowej sprawie - do Prokuratora Prokuratury Rejonowej w N. - który dokonuje oceny czy w danej sprawie zachodzi taka konieczność i decyduje na jakim etapie postępowania wystąpić z wnioskiem. Tym samym za bezzasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o dokumentach paszportowych poprzez przyjęcie przez organ paszportowy, iż w niniejszej sprawie tzw. uznanie administracyjne nie ma zastosowania oraz że jest on zobligowany do wydania określonej decyzji. \ Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.