IV SA/Wa 1772/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Protokolanta ref. staż Aleksandra Larkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na rozprawie wniosku M. O., W. O., E. K., D. O. i B. O. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skargi H. D., A. G., J. W., G. W., K. W., M. W. i L. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: odmówić dopuszczenia M. O., W. O., E. K., D. O. i B. O. do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania. W dniu 26 stycznia 2016 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek opatrzony datą 1 grudnia 2015 r. wniesiony przez M. O., W. O., E. K., D. O. i B. O. o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skargi H. D., A. G., J. W., G. W., K. W., M. W. i L. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] - wydaną po wznowieniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i in., oznaczonej jako część [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...], działka [...], zakończonej ostateczną decyzją zastępcy dyrektora Wydziału Urbanistyki i Ochrony Środowiska Urzędu W. z dnia [...] kwietnia 1984 r. nr [...] - o odmowie uchylenia powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 1984 r. W uzasadnieniu wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu podano, że decyzją z dnia [...] stycznia 1984 r. Naczelnik [...] W. ustalił odszkodowanie za część opisanej wyżej nieruchomości stanowiącej współwłasność m.in. W. W. Na skutek odwołania wniesionego od tej decyzji, decyzją z dnia [...] kwietnia 1984 r. uchylono decyzję z [...] stycznia 1984 r. w części dotyczącej wysokości odszkodowania przyznanego na rzecz poszczególnych osób i ponownie przyznano odszkodowanie w zmienionej wysokości. Wnioskodawcy podali, że o powyższych decyzjach ustalających odszkodowanie za część nieruchomości, których współwłaścicielką była W. W. i o toczącym się w tej sprawie postępowaniu dowiedzieli się w listopadzie 2015 r. od skarżącej J. W. Wnioskodawcy wyjaśnili, że W. W. zmarła [...] kwietnia 1977 r. Zatem stronami postępowania odszkodowawczego winni być jej następcy prawni. Postanowieniem z dnia [...] września 1987 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Cywilny stwierdził, że spadku po zmarłej W. W. nabyli A. S., Z. W., B. W., L. D. i J. S. Wnioskodawcy podnieśli, że w powołanym postanowieniu pominięto, że spadek po W. W. zmarłej [...] kwietnia 1977 r. nabyła także jej córka J. O., która zmarła [...] czerwca 1974 r. Spadkobiercami zaś J. O. są jej synowie M. O., W. O. i S. O. oraz jej córka E. K. W związku z tym, że wnioskodawcy nie zostali wskazani w postanowieniu spadkowymi jako spadkobiercy W. W., wystąpili do Sądu Rejonowego w K. z wnioskiem o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po W. W. Wnioskodawcy podali, że z powyższych względów bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu o ustalenie odszkodowania jako następcy prawni W. W. Ponadto z wniosku z 30 listopada 2015 r. o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej W. W., którym M. O. wystąpił do Sądu Rejonowego w K., a którego kserokopię dołączono do rozpoznawanego wniosku, wynika, że S. O. zmarł [...] maja 2009 r., zaś jego spadkobiercami ustawowymi są jego synowie D. O. i B. O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. W myśl art. 12 tej ustawy przez stronę rozumie się również uczestnika postępowania. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi w art. 33 § 1 - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2016 r, tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz, U. poz. 658) - że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym. W przepisie art. 33 § 2 tej ustawy przewidziano natomiast, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Z treści tego przepisu wynika, że dopuszczenie wnioskodawcy do udziału w postępowaniu jest obowiązkiem Sądu tylko wtedy, gdy zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: osoba ta nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a wynik postępowania przed sądem administracyjnym dotyczy jej interesu prawnego. Zatem uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie powołanego przepisu prawa może stać się jedynie podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, ale który nie brał udziału w tym postępowaniu. Tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego. Zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, ma charakter materialnoprawny, tzn., że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Musi więc istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Pojęcie strony, a więc podmiotu, któremu w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym przysługuje szczególna pozycja procesowa, zostało zbudowane w art. 28 kpa na prawnej kategorii interesu prawnego, w świetle którego stroną postępowania administracyjnego jest tylko ten podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. W przedmiotowej sprawie wniosek M. O., W. O., E. K., D. O. i B. O. o dopuszczenie ich do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej odmowy uchylenia decyzji ustalającej odszkodowanie za nieruchomość stanowiącą współwłasność m.in. W. W., nie może zostać uwzględniony z tego powodu, że nie wykazali, aby niniejsze postępowanie dotyczyło ich interesu prawnego. Przymiot uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 33 § 2 powołanej ustawy daje norma o charakterze materialnoprawnym, bezpośrednio legitymująca określony podmiot do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, czy legitymująca go do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. O istnieniu interesu prawnego przesądzają zatem przepisy prawa materialnego. Od interesu prawnego należy odróżnić jednak interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Najważniejszymi cechami interesu prawnego w rozumieniu art. 33 powołanej ustawy są bezpośredniość i realność tego interesu. Bezpośredniość dotyczy związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes wywodzi. Interes prawny musi być także własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny. Wnioskodawcy nie wykazali prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanym notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia, że są spadkobiercami po zmarłej W. W. Samo wskazanie z imienia i nazwiska osób, które według wnioskodawców są następcami prawnymi zmarłej W. W. nie jest wystarczające dla udokumentowania i wykazania tzw. następstwa prawnego, nie wystarczy bowiem samo wskazanie, że jest się następcą prawnym, ale należy to w sposób prawem przewidziany wykazać. Zatem sam przejaw woli przystąpienia przez nich do postępowania nie oznacza wystąpienia po ich stronie interesu prawnego, który uprawniałby ich do uczestnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z uwagi na niewykazanie interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie M. O., W. O., E. K., D. O. i B. O. nie mogą być uznani za podmioty mieszczące się w kategorii uczestników postępowania w rozumieniu powołanego art. 33 § 2 ustawy. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują na to, że wnioskodawcom nie przysługuje legitymacja materialnoprawna do występowania na prawach strony w niniejszej sprawie, a więc brak jest podstaw do dopuszczenia ich jako uczestników postępowania w przedmiotowym postępowaniu sądowym. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, że M. O., W. O., E. K., D. O. i B. O. nie wykazali, aby posiadali tytuł prawnorzeczowy do wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej współwłasność W. W., również nie wykazali prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanym notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia, że są spadkobiercami po zmarłej W. W. W świetle powyższego, na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.