IV SA/Wa 1777/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] maja 2010 roku; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz skarżących S. S. i W. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...], wydaną na podstawie art 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z elementami zagospodarowania terenu na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. W. na terenie Dzielnicy U. w W. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż wnioskiem z dnia 17 września 2007 r. S. i W. S. wystąpili o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wskazując, iż zaopatrzenie planowanego budynku w wodę będzie odbywało się z wodociągu miejskiego, ścieki zaś z planowanej inwestycji będą odprowadzane do kanalizacji miejskiej. Na wezwanie organu pierwszej instancji do uzupełnienia przedmiotowego wniosku skarżący przedłożyli pismo Zastępcy Dyrektora Biura Technicznego Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w W. S.A z dnia 30 marca 2009 r. na dowód tego, iż projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego przez nich zamierzenia inwestycyjnego. Z pisma tego wynika, iż "projektowany budynek będzie można zaopatrzyć w wodę w ilości 0,5 dm3/s na cele socjalno-bytowe, po zaprojektowaniu, wybudowaniu i przekazaniu do eksploatacji przewodu wodociągowego DN 100 mm w ul. [...] do hydrantu za projektowanym przyłączem wodociągowym do budynku. MPWiK S.A nie przewiduje budowy powyższego przewodu wodociągowego na najbliższe lata (...). Ścieki sanitarne z projektowanego budynku można odprowadzić do istniejącego kanału ściekowego ø 0,20 m w ul. [...] po zaprojektowaniu i wybudowaniu kanału ściekowego ø 0,20 m, i=5% w ul. [...] na odcinku ww. ist. kanał ściekowy ul. [...] - przyłącze kanalizacyjne. Wody opadowe z działki będzie można odprowadzić do istniejącego kanału deszczowego ø 0,30 m w ul. [...] po zaprojektowaniu i wybudowaniu przyłącza kanalizacji deszczowej (...) MPWiK nie przewiduje budowy ww. kanałów w swoich najbliższych planach inwestycyjnych". Sygn. akt IVSA/Wa 1777/10 Po rozpatrzeniu powyższego wniosku organ pierwszej instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji ze względu na brak możliwości wyznaczenia obowiązującej linii zabudowy dla owej inwestycji oraz brak istniejącej i projektowanej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, uniemożliwiającej zaopatrzenie planowanego budynku w wodę oraz odprowadzanie powstałych w budynku ścieków. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli S. i W. S., podnosząc, iż na wskazanej przez nich działce możliwa jest realizacja planowanej inwestycji, gdyż w oparciu o § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. Nr 164, poz. 1588) możliwe jest wyznaczenie obowiązującej linii zabudowy, a z uzgodnień dokonanych przez MPWiK wynika, że możliwe jest zrealizowanie kanałów wodociągowych i ściekowych do terenu planowanej inwestycji na ich koszt. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując, iż w świetle § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. co do zasady dopuszczalne byłoby wyznaczenie linii zabudowy dla planowanej inwestycji wyłącznie na podstawie linii zabudowy wyznaczonej w oparciu o istniejącą na przykład po drugiej stronie ulicy, przy której położony jest teren planowanej inwestycji. Nie oznacza to jednak w ocenie organu, że możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, bowiem sprzeciwia się temu art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie budzi wątpliwości, że inwestorzy, na wezwanie do wykazania, iż planowane zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi zakreślone w art. 61 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy przedłożyli jedynie pismo, z którego wynika, że w chwili obecnej nie ma możliwości zapewnienia zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzenia ścieków z terenu planowanej inwestycji. Wskazano jednocześnie, że realizacja odpowiedniej infrastruktury w najbliższym czasie nie jest planowana. W sytuacji zatem, gdy inwestorzy we wniosku wyraźnie wskazali, że zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzanie ścieków z terenu inwestycji miałoby odbywać się za pośrednictwem oraz do sieci miejskiej, słusznie w ocenie Kolegium organ pierwszej instancji odmówił wydania warunków zabudowy dla Sygn. akt IVSA/Wa 1777/10 przedmiotowej inwestycji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. złożyli S. S. i W. S. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili: * naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na błędnej interpretacji, że obowiązek inwestora polegający na potwierdzeniu, że projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego może być spełniony jedynie w formie dokumentu nazwanego umową; * naruszenie przepisów art. 60 i 65 kc poprzez ich niezastosowanie do ustalenia jaka była wola stron w zakresie zawarcia umowy o wykonanie przyłącza i wykonanie prac z tym związanych. W uzasadnieniu skargi skarżący odnosząc się do niekorzystnej dla nich interpretacji treści pisma MPWiK o wykonaniu przyłącza wodno-kanalizacyjnego, dokonanej w zaskarżonej decyzji wskazali, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. niezasadnie odniosło informacje w nim zawarte do stanu w przyszłości, czyli do ewentualnej budowy domu. W ocenie skarżących z pisma tego wynikało tylko tyle, iż obecnie na terenie planowanej inwestycji nie ma przyłączy, bowiem jest to działka niezagospodarowana, a MPWiK jest w stanie zrealizować przyłącze jedynie na wniosek danego inwestora, po uzyskaniu przez niego pozwolenia budowlanego. Dlatego też, zdaniem skarżących, organ winien odnieść się tylko do tej części pisma, która mówi o przyszłych działaniach MPWiK. Podkreślono, iż w piśmie MPWiK wyraźnie stwierdzono, iż możliwe jest zaopatrzenie planowanej inwestycji w wodę i ścieki (określono wielkość zaopatrzenia w wodę i ilość ścieków), po dostarczeniu stosownych dokumentów, m.in. decyzji o warunkach zabudowy. Według skarżących treść przedmiotowego pisma oznacza zatem, iż zawarcie umowy o wykonanie przyłączy i ich późniejsza realizacja mogą nastąpić dopiero po uzyskaniu przez skarżących warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. W ocenie skarżących przedmiotowe pismo, będące porozumieniem stron w sprawie pokrycia kosztów przyłącza związanego z uzbrojeniem terenu oraz zasadami jego realizacji, powinno stanowić wystarczającą podstawę do uznania przez organ, iż spełnione zostały warunki, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3. Żądanie od strony zawarcia stosownej Sygn. akt IVSA/Wa 1777/10 umowy dotyczącej wykonania uzbrojenia terenu, skarżący uznali za bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu 5 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie powziął wiadomość o śmierci uczestników postępowania- E. i K. małż. R. Na potwierdzenie tego faktu Urząd Miejski w S. nadesłał kopie aktów zgonu wyżej wymienionych. Na rozprawie natomiast przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Warszawie, która odbyła się w dniu 11 stycznia 2011 r. skarżący W. S. oświadczył, że nieruchomość przy ul. [...] , stanowiąca byłą własność małżonków R., po ich tragicznej śmierci nabył od ich spadkobierczyni inny podmiot, który tam obecnie zamieszkuje. Skarżący wskazał, iż nie jest mu znane nazwisko nowego właściciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazano. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organy naruszyły zasadę czynnego udziału stron, o której stanowi art. 10 § 1 kpa, a w związku z tym także zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), zasadę prawdy materialnej w postępowaniu dowodowym (art. 81 kpa) oraz zasadę obowiązku pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa). W myśl art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek W. i S. S., złożony w dniu 17 września 2007 r. Jego przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z elementami zagospodarowania terenu na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] na terenie Dzielnicy Ursynów w W. Sygn. akt IVSA/Wa 1777/10 Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, oparty na przepisach prawa materialnego, interes prawny warunkujący posiadanie przez określony podmiot legitymacji procesowej strony, mają w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy co do zasady właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących (graniczących) z terenem inwestycji, a nadto również właściciele i wieczyści użytkownicy gruntów dalej położonych - w zależności od stopnia uciążliwości i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na te grunty (por. m.in. orzeczenia NSA w W. z dnia 7 marca 2000 r. IV SA 364/99 i z dnia 6 lipca 2007 r. II OSK 1016/06; orzeczenie NSA w Krakowie z dnia 2 lipca 1997 r. II SA/Kr 62/1996, uchwały składu pięciu sędziów NSA w Warszawie z dnia 25 września 1995 r. VI SA 13/95 -ONSA 1995/4/154i z dnia 4 grudnia 1995 r. VI SA 20/95 - ONSA 1996/2/54 oraz orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 13 września 2005 r. IV SA/Wa 741/04). Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że współużytkownikami wieczystymi działki nr [...], położonej przy ul. [...] , bezpośrednio graniczącej z działką inwestycyjną są E. R. i K. R. Jak wynika z akt sprawy zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i decyzję wydaną w pierwszej instancji skierowano do E. i K. R., na adres podany w ewidencji gruntów, tj. W. ul. [...]. Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną decyzję przesłało E. R. i K. R. jako uczestnikom niniejszego postępowania. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 11 stycznia 2011 r. skarżący W. S. poinformował Sąd, iż E. i K. R. nie żyją. Wskazał, iż nieruchomość przy ul. [...], stanowiącą byłą własność małżonków R. nabył nowy właściciel, który tam obecnie zamieszkuje. Fakt zgonu ww. uczestników postępowania został potwierdzony również przez Urząd Miejski w S. w dniu 5 stycznia 2011 r. (kopia aktu zgonu E. R. i K. R. k.98 i 99 akt sądowych). Należy podkreślić, iż w zaistniałej sytuacji obowiązkiem organów było podjęcie czynności zmierzających do ustalenia aktualnego kręgu stron postępowania. Stosownie bowiem do treści art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Niedopuszczenie następców prawnych, czy też, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie nowego właściciela (użytkownika wieczystego), do udziału w postępowaniu Sygn. akt IVSA/Wa 1777/10 stanowi naruszenie zasady czynnego w nim udziału stron - art. 10 § 1 Kpa i jest przesłanką do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Przy czym wznowienie postępowania na tej podstawie następuje niezależnie od tego, czy kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ta okoliczność ma charakter formalny, tj. sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi dostateczny powód do wznowienia postępowania, a przepis art. 145 § 1 pkt 4 Kpa nie żąda stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 1996). W razie bowiem ustalenia, iż jedna ze stron zmarła obowiązkiem organu jest poszukiwanie i ustalenie następców prawnych, którym przysługiwałoby prawo wstąpienia do postępowania na prawach stron, gdyż wówczas to ich interesu prawnego będzie dotyczyło postępowanie. W sytuacji natomiast, gdy następcy prawni zmarłej strony zbyli prawo do nieruchomości, które wcześniej odziedziczyli, obowiązkiem organu jest ustalenie podmiotu, który aktualnie legitymuje się prawem własności ( użytkowania wieczystego) do danego terenu. Dopiero po ustaleniu aktualnego kręgu stron postępowania organ administracji publicznej może prowadzić dalsze czynności w sprawie. Należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych wszystkie przesyłki kierowane były do uczestników postępowania- E. R. i K.R., pomimo, iż jak wskazano powyżej, prawo do przedmiotowej nieruchomości zostało zbyte na rzecz innego podmiotu. W konsekwencji należy zatem uznać, iż organy administracji publicznej pomimo, iż prawo do nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji nabył nowy podmiot, nie podjęły jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia nowego właściciela (użytkownika wieczystego). Wobec powyższego oraz mając na uwadze treść art. 30 §4 kpa należy uznać, iż aktualny użytkownik wieczysty działki nr [...] położonej przy ul. [...] nie brał udziału w postępowaniu, które dotyczyło jego prawa, co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu - art. 10 § 1 kpa i jest przesłanką do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z uwagi na charakter wskazanych uchybień oraz to, iż Sąd nie posiada wiedzy na temat daty zbycia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, stanowiącej Sygn. akt IVSA/Wa 1777/10 byłą własność małżonków R., koniecznym było uchylenie zarówno decyzji organu pierwszej instancji jak i zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wobec wskazanych powyżej uchybień nie jest aktualnie możliwe ustosunkowanie się Sądu do zarzutów podniesionych w skardze, gdyż kontrola w tym względzie będzie mogła nastąpić dopiero po niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Rozpoznając sprawę ponownie organy podejmą kroki mające na celu ustalenie aktualnego kręgu podmiotów uprawnionych do wzięcia udziału w postępowaniu, zapewniając im następnie czynny udział w nim. W tym stanie rzeczy, wobec uznania, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem powołanych przepisów regulujących postępowanie administracyjne w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.250 P.p.s.a.