IV SA/Wa 178/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przekazania odpadu do uprawnionego odbiorcy oddala skargę Pismem z dnia 23 października 2009r. Prokurator Rejonowy w S. wystąpił do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie nakazania P. S., prowadzącemu działalność gospodarczą, odesłanie do kraju wysyłki, bądź określenie sposobu zagospodarowania w kraju przywozu odpadów w postaci dwóch pojazdów zniszczonych w stopniu uniemożliwiającym dalszą eksploatację i przywrócenie stanu poprzedniego, tj. ciągników siodłowych marki DAF o numerach ramy [...] i [...]. Do w/w wniosku dołączono ocenę techniczną Nr [...] z dnia [...] października 2009r., ocenę techniczną Nr [...] z dnia [...] października 2009r., belgijski dowód rejestracyjny pojazdu o numerze ramy [...], rachunek z dnia 10 września 2009r. wystawiony na rzecz strony, międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami w postaci w/w uszkodzonych pojazdów, przez P. S. Decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2010r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał P. S., do oddania odpadu w postaci pojazdu marki DAF o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, a postępowanie wszczęte W sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami w części dotyczącej pojazdu marki DAF o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], w/w organ umorzył jako bezprzedmiotowe. W dniu 26 października 2010 r. P. S., reprezentowany przez adwokata K. S., wystąpił do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z wnioskiem z dnia 19 października 2010r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2010r, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją znak: [...] z dnia [...] lutego 2012r. w/w uchylił swoją decyzję z dnia [...] września 2010r., nakładającą na P. S., obowiązek przekazania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki DAF o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów - w części opisanej w punkcie 1. w/w decyzji i wezwał P.S., do oddania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki DAF o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku odpadów w/w rodzaju. W pozostałym zakresie swoją decyzję znak: [...] z dnia [...] września 2010r. utrzymał w mocy. W/w decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 lipca 2012r., sygn. akt IV SA/Wa 733/12, uchylił zaskarżoną decyzję. W w/w wyroku Sąd stwierdził, że autorem, zarówno pierwszej decyzji, Jak i wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, jest ta sama osoba, działająca z upoważnienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, pełniąca funkcję zastępcy w/w organu. Na mocy w/w prawomocnego wyroku, Główny Inspektor Ochrony Środowiska został zobligowany do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wymogów procesowych, zawartych w art. 24 §1 pkt 5 k.p.a. Decyzją z dnia [...] listopada Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2, k.p.a. w zw. w art. 26 pkt 3 i art. 28 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 858 ze zm.), w zw. z art. 3 ust. 1 lit. b pkt iii oraz art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz,. Urz. UE L 190 z 12.07.2006r, ze zm.), art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r, o odpadach (Dz. U. z 2010r., Nr 185, poz. 1243 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku P. S., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2010r. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, orzekł o: 1. uchyleniu decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak: [...] z dnia [...] września 2010r., nakładającej na P. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P., ul. [...],[...], obowiązek przekazania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki DAF o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów - w części opisanej w punkcie I, w/w decyzji. 2. wezwał P. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą p., [...],[...], do oddania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki DAF o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku odpadów w/w rodzaju. 3.utrzymaniu w mocy w pozostałym zakresie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak: [...] z dnia [...] września 2010 r. Zdaniem organu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika iż pojazd marki DAF o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], stanowi odpad, a P. S. dokonał jego międzynarodowego przemieszczenia bez stosownego zezwolenia. Pismem z dnia 17 grudnia 2012r. P. S. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata K. S., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając decyzji: 1. naruszenie prawa materialnego, to jest artykułu 3 ust. 1 ustawy o odpadach przez błędną interpretację polegającą na braku uwzględnienia w przesłankach kwalifikowania rzeczy jako odpadu elementu zamiaru zbywcy rzeczy (woli pozbycia się rzeczy), 2. naruszenie prawa materialnego, to jest artykułu 3 ust. 1 ustawy o odpadach przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że samochód objęty postępowaniem jest odpadem mimo braku spełnienia przesłanek określonych w dyspozycji tego artykułu, 3. naruszenie przepisów postępowania, to jest artykułu 80 k.p.a. przez uznane za udowodnione, iż nie jest możliwe zarejestrowanie spornego pojazdu mimo braku dowodów na tą okoliczność, 4. naruszenie przepisów postępowania, to jest artykułu 77 k.p.a. polegające na braku poczynienia w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych pozwalających na uznanie spornego pojazdu za odpad, 5. naruszenie przepisów postępowania, to jest artykułu 77 k.p.a. przez brak wskazania w podstawie prawnej decyzji artykułu 3 ustawy o odpadach. Wskazując na powyższe zarzuty strona wniósł o uchylenie pkt 2 decyzji oraz o zasądzenie do organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości prawem przepisanej. W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty podkreślając, iż zakupiony przez skarżącego samochód marki DAF nie wypełnia definicji odpadu. Podkreślił, iż w niniejszym postępowaniu brak jest jakichkolwiek przesłanek pozwalających na przyjęcie, że osoba sprzedająca rzeczy będące przedmiotem postępowania zamierzała się ich "pozbyć" czy też je "usunąć". Jest wręcz przeciwnie. Jak wynika z ogłoszenia zamieszczonego na portalu ogłoszeń samochodowych przedmioty postępowania były traktowane jako samochody uszkodzone i przedstawiały do sprzedającego bardzo określoną wartość ekonomiczną. Sprzedawca nie naprawił ich co prawda we własnym zakresie, aczkolwiek jest to stosunkowo częsta praktyka - nawet w zakresie uszkodzonych samochodów osobowych. Nie może być to jednak przesłanką, że jego zamiarem było pozbycie się odpadu. W ocenie skarżącego analiza orzecznictwa polskich sądów pozwala na ustalenie dwóch kryteriów pozwalających na bardziej obiektywną ocenę tego niezwykle subiektywnego elementu. Jedną z częstych przesłanek przyjmowanych przez Sądy jako pozwalająca na kwalifikowanie rzeczy jako odpadu jest stopień zniszczenia przekraczający 70%. W niniejszej sprawie pojazdy były zniszczone w około 55%. Bezsprzecznym winno więc być, iż to zobiektywizowane kryterium nie pozwala na przypisanie żadnej z tych rzeczy określenia odpad. Drugą z przesłanek jest ustalenie, że rzecz uległa szkodzie całkowitej, tudzież całkowitemu zniszczeniu. W stanie faktycznym tej sprawy przesłanka ta również nie może znaleźć zastosowania. Skarżący wskazał ponadto, iż główną przesłanką uznania drugiego z ciągników siodłowych za odpad była kwestia braku w aktach sprawy dowodu rejestracyjnego pojazdu. Strona przyznała, że nie posiada wiedzy co stało się z przedmiotowym dowodem i nie podjęła na dzień dzisiejszy prób uzyskania w Holandii jego wtórnika. Nie może być to jednak przesłanką uznania samochodu z odpad. Skarżący nie zgłosił zaginięcia dowodu rejestracyjnego, bowiem nigdy nie wszedł w jego posiadanie. Ponadto całkowicie dowolnym jest ustalenie organu, że rejestracja pojazdu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej jest niemożliwe. Jeśli zmieniona zostanie decyzja o uznaniu samochodu za odpad, skarżący wystąpi o wtórnik dowodu rejestracyjnego i będzie mógł samochód zarejestrować w kraju (po przeprowadzeniu stosownych napraw). To iż rejestracja nie może nastąpić teraz nie świadczy w żaden sposób, iż jest niemożliwa. Drugi z samochodów również nie mógł być zarejestrowany w trakcie postępowania bowiem skarżący powstrzymał się z jego remontem do czasu uzyskania pewności, iż nie został on uznany za odpad. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wydając zaskarżoną decyzję organ w sposób właściwy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kwestii uznania przedmiotowego pojazdu marki DAF za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010r., Nr 185, poz. 1243 ze zm.). Jednocześnie zdaniem Sądu nie sposób zgodzić się z interpretacją pojęcia odpady - dokonaną przez skarżących. W ocenie skarżących warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad (poza zaliczeniem go do odpowiedniej kategorii) jest ustalenie, iż posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Poprzedni właściciel nie pozbył się natomiast przedmiotowych pojazdów i części lecz sprzedał je, były więc przedmiotem transakcji handlowej. W ocenie Sądu rozumowanie skarżącego jest błędne i gdyby zgodzić się z interpretacją przepisów dokonaną przez skarżącego prowadziłoby to do sytuacji, gdy danego przedmiotu nie można zakwalifikować jako odpadu, jeżeli stanowi on przedmiot obrotu handlowego. Zdaniem Sądu zgodzić należy się z organem iż w związku z brakiem dowodu rejestracyjnego dla pojazdu o numerze [...], poprzedni właściciel zbywał ten pojazd jako nienadający się do użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Fakt, że poprzedni właściciel tego pojazdu określił wartość rynkową tego pojazdu nie świadczy, że pojazd ten nie jest odpadem. Ponadto wartość transakcji, której przedmiotem były obydwa pojazdy, co do których organ wszczął postępowanie, została określoria łącznie dla dwóch pojazdów na kwotę 8.250 Euro, co nie jest jednoznaczne z określeniem przez zbywcę wartości tych uszkodzonych pojazdów na takim samym poziomie. Fakt, że dla pojazdu o numerze [...] poprzedni właściciel nie przekazał dowodu rejestracyjnego, ani żadnego odpowiednika dowodu rejestracyjnego, jest jednoznaczny z wyzbyciem się jako pojazdu nienadającego się do dalszego użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, lecz posiadającym pewną wartość rynkową jako źródło części zamiennych. Jednocześnie zdaniem Sądu organ prawidłowo przyjął, iż przedmiotowy pojazd, z racji posiadania jednostki napędowej, a tym samym płynów eksploatacyjnych (oleje), stanowi odpad o właściwościach niebezpiecznych. Z tej przyczyny odpad ten należy sklasyfikować pod kodem 160104* - zużyte lub nienadające się do ubytkowania pojazdy - według rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 200Ir. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Według międzynarodowego samochodowego listu przewozowego CMR przedmiotowy pojazd został sprowadzony do Polski z H. Zasady międzynarodowego przemieszczania odpadów na terytorium Wspólnoty określa rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, które w art. 3 ust. 1 lit. b pkt iii mówi, iż procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają przemieszczenia odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, HIB, IV lub IVA, jeżeli mają być poddane procesom odzysku. Odpady zużytych lub nienadających się pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie są sklasyfikowane pod żadnym kodem w w/w załącznikach, zatem przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu z H. na terytorium Polski winno odbyć się z zachowaniem w/w procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. Według art. 2 pkt 35 lit. a w/w rozporządzenia przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, stanowi przemieszczenie nielegalne. W związku z faktem, iż odpad w postaci przedmiotowego pojazdu został sprowadzony na terytorium Polski bez zastosowania w/w procedury, przemieszczenie to nosi znamiona przemieszczenia nielegalnego. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. W toku postępowania prawidłowo ustalono, iż z rachunku z dnia 10 września 2009 r. wynika, że nabywcą przedmiotowego pojazdu jest P. S., [...],[...], a w międzynarodowym samochodowym liście przewozowym CMR jako odbiorcę wskazano "F.". W świetle wyżej przytoczonej definicji odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie, odbiorcą odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu jest więc skarżący. Ponadto z rachunku z dnia 10 września 2009r. wynika, iż wyzbycie się przedmiotowego pojazdu na rzecz skarżącego nastąpiło na terytorium H. z tego względu P. S. jest odpowiedzialny za sprowadzenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu z naruszeniem zasad międzynarodowego przemieszczania odpadów. Według art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie. W oparciu o art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach posiadacz odpadów może przekazać odpady wyłącznie podmiotom, które uzyskały zezwolenie właściwego organu na prowadzenie gospodarowania odpadami, chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania zezwolenia. W ocenie Sądu wobec wyżej przywołanych dowodów i okoliczności Główny Inspektor Ochrony Środowiska słusznie wszczął postępowanie administracyjne i postanowieniem znak: [...], wydanym w trybie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wezwał skarżącego do oddania odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku odpadów. Skarżący nie zastosował się do w/w postanowienia, wobec czego koniecznym było wydanie zaskarżonej decyzji w trybie art. 26 pkt 3 w/w ustawy, bowiem ten przepis prawa obliguje Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do określenia, w drodze decyzji, sposobu gospodarowania odpadami nielegalnie przemieszczanymi na terenie kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów sprowadzonych nielegalnie na teren kraju - po bezskutecznym upływie terminu wskazanego, w postanowieniu wydanym w trybie art. 25 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, decyzjom wydanym w trybie art. 26 tej ustawy nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, zatem nadanie zaskarżonej decyzji w/w rygoru znalazło swoje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Uzasadniając przyczyny uchylenia decyzji z dnia [...] września 2010 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że odpad w postaci przedmiotowego pojazdu powinie być zagospodarowany zgodnie z art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, tj. powinien być przekazany do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Zauważyć należy, iż w świetle definicji pojazdu w rozumieniu art. 3 pkt 4 w/w ustawy, przez pojazd rozumie się pojazdy samochodowe zaliczone do kategorii M 1 lub N 1, określonych w przepisach o ruchu drogowym, oraz motorowery trójkołowe zaliczone do kategorii L2e, określonych w przepisach o ruchu drogowym. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 października 2005r. w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych i przyczep (Dz. U. z 2005r. Nr 238, poz. 2010 ze zm.), pojazdy należące do kategorii Ml to pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu osób mające nie więcej niż 8 miejsc oprócz siedzenia kierowcy, natomiast pojazdy należące do kategorii N 1 to pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków mające maksymalną masę nieprzekraczającą 3,5 tony. Masa ciągnika siodłowego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, przekracza 3,5 tony, zatem w odniesieniu do odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu brak jest podstaw do zastosowania przepisów ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. W takiej sytuacji do przedmiotowego odpadu zastosowanie ma przywołany wyżej art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.