IV SA/Wa 178/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi I.J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu; 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. I.J. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z informacji podanych we wniosku oraz z przedłożonych do akt sprawy dokumentów wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a jej jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie ZUS w wysokości 1.1104,47 zł. netto miesięcznie. I. J. prowadzi samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 65 m2. Oświadczyła, że posiada dwa rachunki bankowe (na dzień 15 lutego 2016 r. skarżąca dysponuje kwota przekraczającą nieco 2,000 zł.) Stwierdzono, co następuje: I.J. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcę prawnego z urzędu, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec tego powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zdaniem referendarza sądowego skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Jej dochód nie jest wysoki, niemniej jednak trzeba zauważyć, że w dniu 4 stycznia 2016 r. saldo na rachunku skarżącej przed odnotowaniem wpływu świadczenia z ZUS wynosiło 1.104,47 zł. Ponadto w dniu 15 grudnia 2016 r., a więc jedenaście dni po dniu wpływu świadczenia z ZUS (4 lutego 2016 r.) skarżąca wypłaciła z rachunku 1.000 zł. i dysponowała kwotą ponad 2.000 zł (na rachunku oszczędnościowym 1.982,58 zł., na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym 111,37 zł.). W świetle przedstawionych na wstępie okoliczności, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest uzasadniony. Zdaniem referendarza sądowego skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy). W ocenie referendarza poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w wysokości 100 zł) nie spowoduje obniżenia jej poziomu życia, o czym świadczą posiadane środki finansowe, natomiast nie jest ona w stanie pokryć kosztów związanych z ustanoweniem pełnomocnika. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ.. https://cbois.nsa.gov.pl/). Na koniec trzeba podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Z przyczyn wskazanych powyżej referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca posiada pewne możliwości współuczestniczenia w kosztach wszczętej przez nią sprawy sądowej. W związku z tym na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.