IV SA/Wa 1794/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-02
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Piotr Korzeniowski, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, jako odbiorca niekompletnych pojazdów sprowadzonych z zagranicy, podlega karze pieniężnej z tytułu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, mimo że nie był bezpośrednio odpowiedzialny za ich przewóz i zgłoszenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, jako odbiorca niekompletnych pojazdów, które zostały uznane za odpady, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Kluczowe jest ustalenie, że skarżący jest odbiorcą odpadów przemieszczonych nielegalnie, a nie ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za sam przewóz. W tym kontekście, brak zgłoszenia przez podmiot dokonujący przewozu skutkuje odpowiedzialnością odbiorcy.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę u skarżącego, stwierdzając zakup przez niego uszkodzonych, niekompletnych pojazdów od zagranicznej firmy. Pojazdy te zostały uznane za odpady. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 120.000 zł z tytułu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów. Skarżący odwołał się, kwestionując swoją odpowiedzialność i zarzucając naruszenie przepisów KPA oraz rozporządzenia WE. Organ odwoławczy uchylił część decyzji dotyczącą sposobu płatności i odsetek, ale utrzymał w mocy karę pieniężną. Skarżący złożył skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od 26 czerwca 2008 r. do dnia 9 lipca 2008 r. przeprowadził kontrolę u A. K. prowadzącego działalność gospodarczą S. (dalej: "skarżący"), pod kątem przestrzegania wymagań ochrony środowiska określonych w stosownych przepisach prawnych oraz posiadanych decyzjach administracyjnych.
W protokole kontroli wskazał, iż skarżący zakupił [...] szt. uszkodzonych niekompletnych pojazdów od firmy P. LIMITED. Skarżący w trakcie kontroli oświadczył, że zakupił od angielskiej firmy niekompletne karoserie samochodowe z elementami instalacji i wyposażenia. Przedmiotowe niekompletne pojazdy przywieziono w celu ich dalszego demontażu na terenie prowadzonej przez skarżącego stacji demontażu mając na celu pozyskanie części i akcesoriów samochodowych.
Po dokonaniu analizy przedmiotowego materiału dowodowego zgromadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, Główny Inspektor Ochrony Środowiska w dniu [...] lipca 2008 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu zagospodarowania odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci [...] szt. uszkodzonych, niekompletnych pojazdów, przez skarżącego.
W toku postępowania decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska umorzył postępowanie w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami przywiezionymi nielegalnie z uwagi na zagospodarowanie odpadów przez podmiot uprawniony. Skarżący od przedmiotowej decyzji złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy ww. decyzję.
Następnie decyzją z dnia [...] października 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 120.000 zł, jako odbiorcę ww. odpadów, przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia wymaganego na podstawie przepisów art. 3 ww. rozporządzenia (WE),Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Jako podstawę wydania ww. decyzji organ powołał art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu, odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.), w związku z art. 3 ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.
Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7, 77 §1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "Kpa") poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w postaci przedłożonych faktur oraz zeznań skarżącego oraz nie podjęcie nawet próby uzyskania informacji z firmy P. LIMITED, wskazujących na fakt, iż skarżący nie dokonał przewozu odpadów, czego efektem było nałożenie na niego kary pieniężnej. Zarzucił także brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez nie ustalenie rzeczywistego podmiotu przewożącego odpady i zobowiązanego do dokonania stosowego zgłoszenia właściwemu organowi, jakim wyłącznie była firma P. LIMITED. Ponadto stwierdził błędne określenie uznania za udowodnioną okoliczność wskazującą na Wielką Brytanię, jako miejsce przejścia własności odpadów. Zdaniem skarżącego doszło również do naruszenia art. 2 rozporządzenia WE Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z , dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez przyjęcie, iż obowiązek zgłoszenia ciążył na skarżącym, podczas gdy takim obowiązkiem obarczona była, firma P. LIMITED jako wytwórca pierwotny odpadu. Ponadto zarzucił naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, poprzez nałożenie na skarżącego, jako odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie bez wymaganego zgłoszenia, kary pieniężnej podczas, gdy nie był on zobowiązany dokonać zgłoszenia, albowiem przemieszczanie odpadów następowało wyłącznie przez i na rzecz firmy P. LIMITED. Wskazał również na naruszenie ww. przepisu z uwagi na nałożenie kary niewspółmiernie wysokiej w stosunku do dokonanego naruszenia. Skarżący wniósł o zmianę decyzji w całości i uchylenie nałożonej kary pieniężnej w związku z jej bezzasadnością, ewentualnie zmianę , decyzji poprzez uchylenie nałożonej kary pieniężnej i ustalenie kary w granicach 60.000zł.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2014 r.:
- uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2009 r., nakładającą karę pieniężną na skarżącego, będącego odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie w wysokości 120.000 zł - w części opisanej w punkcie 2 oraz w części obejmującej zapis "w razie nieterminowego uiszczenia kary pobierane będą odsetki za zwłoką w wysokości odsetek pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych zgodnie z działem III ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późniejszymi zmianami."
- w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w trakcie kontroli sporządzono protokół z oględzin do protokołu kontroli, który dokumentuje, że na terenie prowadzonej działalności w sektorze magazynowania pojazdów przeznaczonych do demontażu znajdowały się uszkodzone pojazdy samochodowe w różnym stadium demontażu. Z protokołu kontroli wynika, iż skarżący zakupił [...] szt. uszkodzonych niekompletnych pojazdów od firmy P. LIMITED. W toku kontroli sporządzono również protokół z przesłuchania. Skarżący zeznał do ww. protokołu, iż od angielskiej firmy P. LIMITED zakupił w 2008 r. [...] szt. niekompletnych karoserii samochodowych z elementami instalacji i wyposażenia, w różnym stopniu uszkodzonej i poddanej częściowemu demontażowi. Karoserie zakupił w celu ich dalszego demontażu na terenie prowadzonej przez niego stacji demontażu, pozyskania części i akcesoriów samochodowych. Oświadczył, że zakupione ww. niekompletne karoserie samochodowe traktował jako części, które poddane demontażowi i obróbce nadawać się będą do odsprzedaży. A. K. handlowiec w firmie skarżącego zeznał, że zamówienia składane angielskiej firmie P. LIMITED dotyczyły niekompletnych karoserii samochodowych z elementami instalacji i wyposażenia, w różnym stopniu uszkodzonej poddanej częściowemu demontażowi oraz podzespołów tj. silników samochodowych. Zamówienie, zrealizowane zostało przez firmę P. LIMITED zgodnie z ustaleniami. Wszystkie zamówione karoserie znajdują się na terenie stacji demontażu, w takim stanie, w jakim zostały przywiezione. Nie były poddawane demontażowi.
Organ zwrócił uwagę, że podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną z której wynika, że pojazdy, wobec których toczy się postępowanie to pojazdy poddane częściowemu demontażowi. W karoseriach skarżący przechowywał części z demontowanych pojazdów (elementy tapicerki, drobne odpady metali żelaznych i nieżelaznych, elementy gumowe i plastikowe). W ww. pojazdach brak było niektórych elementów, tj. silników, skrzyń biegów, elementów zawieszenia, części blacharskich itp. Podkreślił, że z powołanych powyżej zeznań wynika, że przedmioty postępowania zostały w takim stanie przywiezione do kraju. Podniósł także, że dla pojazdów nie przedstawiono dowodów rejestracyjnych pojazdów, a jedynie faktury zakupu. Żaden z pojazdów nie posiadał kompletu dokumentów umożliwiających po naprawie ich ponowną rejestrację, tym samym wykluczał możliwość wykorzystania takich pojazdów w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem. W związku z brakiem możliwości zarejestrowania przedmiotowych pojazdów na terytorium Polski, pojazdy te nie mogły być użytkowane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Przedmioty postępowania zostały zbyte na rzecz skarżącego, a poprzedni właściciel nie dokonał napraw i nie uzyskał dla pojazdów dowodów rejestracyjnych uprawniających do rejestracji pojazdów, co spowodowało, że pojazdy utraciły możliwość użytkowania ich zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Co więcej zbył na rzecz skarżącego karoserie, a więc pojazdy z których podchodzą zostały wycofane z eksploatacji i poddane demontażowi już na terenie Wielkiej Brytanii. Powyższe dowodzi wystąpienia przesłanki "pozbycia się" w rozumieniu definicji pojęcia "odpad". Pozbycie się przedmiotowych pojazdów było więc umotywowane zmianą ich przeznaczenia, co oznacza, iż właściciel pojazdów pozbywał się czegoś co pojazdami było, a przestało nimi być wskutek zmiany ich przeznaczenia. Według tłumaczenia faktur zakupu, przedmiotem zakupu były elementy karoserii różnych marek pojazdów ze wskazanymi numerami identyfikacyjnymi nadwozia, a także silniki samochodowe.
Organ odwoławczy powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 982/09 oraz wyrok z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-194/05 Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jak również na ww. dowody i okoliczności, stwierdził, że w przedmiotowej sprawie została wypełniona przesłanka "pozbycia się", a tym samym przedmiotowe uszkodzone niekompletne pojazdy stanowią odpady zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.), obowiązującej w dacie przemieszczenia, według której "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany". Wyżej opisany stan przedmiotów postępowania stanowi podstawę do zakwalifikowania ich do kategorii Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym" określonej w załączniku nr 1 do ww. ustawy o odpadach.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 7 i 77 §1 i art. 80 Kpa wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie kluczową rolę odgrywa definicja odbiorcy odpadów wskazana w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. W przedmiotowej sprawie ww. definicja odbiorcy ściśle powiązana jest z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, który obliguje wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do nałożenia na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Analiza dokumentów sprawy wykazała, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska bazował na ustaleniach dokonanych w trakcie kontroli, a przedmiotowe ustalenia wskazywały, że skarżący stał się odbiorcą przedmiotowych odpadów. Fakt, że to skarżący jest odbiorcą ww. odpadów został potwierdzony również w dokumentach zakupu jak również protokołach przesłuchania skarżącego. Podkreślił, że protokół kontroli został przez skarżącego podpisany bez zastrzeżeń i uwag. Podnoszone przez skarżącego zarzuty, że nie dokonywał przewozu odpadów, a podczas postępowania nie ustalono osoby odpowiedzialnej za przewóz odpadów pozostaje bez związku z zakresem sprawy, wyznaczonym treścią art. 32 ust. 1. Kara nałożona przez organ I instancji, nie jest karą nałożoną na osobę odpowiedzialną za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów. Przepis art. 32 ust. 1 ma zastosowanie wówczas, gdy organ ma do czynienia z wystąpieniem następujących okoliczności - sprowadzone przedmioty są odpadami, przemieszczenie miało .charakter nielegalny, a osoba do której przywieziono odpady wypełnia definicję odbiorcy. Bez znaczenia zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest informacja o podmiocie odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów, tj. podmiocie obowiązanym do dokonania zgłoszenia. Biorąc pod uwagę, że zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, w pełni odzwierciedla stan faktyczny, który został ustalony z poszanowaniem przepisów prawa nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 oraz art. 80 Kpa. Podał, że organ I instancji jedynie niewystarczająco uzasadnił decyzję, co wiąże się z uchybieniem art. 107 §1 Kpa w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska dokonując szczegółowej analizy dokumentów w postaci faktur zakupu oraz zeznań skarżącego nie wystarczająco wykazał to w uzasadnieniu decyzji.
Następnie wskazał, że odpady w postaci zużytych lub nienadających się do użycia pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku HI, HIB, IV i IVA rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, wobec czego przemieszczenie ww. odpadów z Wielkiej Brytanii do Polski winno być dokonane z zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów. Przywołując treść art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, stwierdził, że transport przedmiotowych odpadów z Wielkiej Brytanii na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów.
Zgodnie z załącznikiem do ww. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, odpady zużytych pojazdów klasyfikuje się pod kodem 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy" lub pod kodem 16 01 06 - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów". Protokół z kontroli, a w szczególności dokumentacja fotograficzna wskazuje, iż przedmiotowe pojazdy posiadały m.in. amortyzatory, przewody paliwowe, zbiorniki .na płyny eksploatacyjne oraz .pozostałości płynów eksploatacyjnych i z tej przyczyny należy stwierdzić, że odpady w postaci przedmiotowych pojazdów posiadały właściwości niebezpieczne, zatem powinny być sklasyfikowane pod kodem 16 01 04*, co organ I instancji słusznie stwierdził w zaskarżonej decyzji.
Podał, że z uwagi na fakt, iż skarżący jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie, w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 32 ust. 1 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, który obliguje wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do nałożenia na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Ustalając wysokość kary należy zastosować kryteria określone w art. 34 ww. ustawy, tj. należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj, i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia Nr 1013/2006. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił karę w wysokości 120.000 zł, a uzasadniając tę wysokość wyjaśnił, iż kierował się ilością sprowadzonych odpadów w postaci [...] uszkodzonych pojazdów, rodzajem odpadów, tj. zakwalifikowanych do odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 01 04*, brakiem udokumentowanego zagrożenia dla ludzi i środowiska oraz brak wcześniejszych naruszeń przepisów z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów spowodowało, że wymierzono karę pieniężną w wysokości 120.000zł.
Zdaniem organu odwoławczego biorąc pod uwagę wyżej przytoczone przesłanki oraz fakt, że wysokość kary nałożona nawet przy ilości jednego pojazdu będącego odpadem, wynosi 50.000 zł, należy stwierdzić, iż wysokość kary ustalona przez organ I instancji w wysokości 120.000 zł w odniesieniu do odpadów w ilości [...] szt. pojazdów, stanowiących odpady niebezpieczne, nie jest dla skarżącego krzywdzące, a zarzut skarżącego wskazujący na niewspółmierność nałożonej kary do okoliczności sprawy jest bezzasadny. Stwierdził, że nie można zgodzić, się z twierdzeniem skarżącego, iż ilość zakupionych odpadów ([...] pojazdów), w porównaniu z zakresem prowadzonej działalności jest wartością marginalną.
Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w pkt. 2 sentencji decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał skarżącemu rachunek bankowy, na który winien dokonać wpłaty kary pieniężnej, a także ustalił termin dokonania tej wpłaty, tj. 14 dni od dnia, w którym zaskarżona decyzja stanie się prawomocna. Ponadto określono, iż w razie nieterminowego uiszczenia kary pobierane będą odsetki za zwłokę w wysokości odsetek pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych zgodnie z działem III Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wg art. 35 ust. 2 i 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, karę pieniężną wnosi się na rachunek wojewódzkiego, inspektora ochrony środowiska, który wydał decyzję w przedmiocie nałożenia kary, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Treść art. 32 ust. 1 ww. ustawy uprawnia i zarazem obliguje ww. organ do dokonania czynności polegającej tylko i wyłącznie na nałożeniu kary pieniężnej w wysokości, którą organ ustali w oparciu o art. 34 ww. ustawy. Nie istnieje przepis prawa, który uprawniałby ww. organ do wskazania terminu i rachunku bankowego w sentencji decyzji nakładającej karę pieniężną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu, zatem organ ten nie miał prawa zamieścić takich treści w części decyzji stanowiącej rozstrzygnięcie. Ponadto brak jest podstaw prawnych, które określałyby, iż organ I instancji może w przedmiotowej sprawie pobierać odsetki za nieterminowe uregulowanie przedmiotowej kary. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w przypadku bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 3, kara pieniężna podlega, ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W świetle powyższego, w odniesieniu do kar pieniężnych nakładanych w trybie przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, które dawałby możliwość pobierania odsetek za nieterminowe regulowanie przedmiotowych kar. Wobec powyższego, zaskarżoną decyzję w punkcie 2 oraz zapis "W razie nieterminowego uiszczenia kary pobierane będą odsetki za zwłokę w wysokości odsetek pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych zgodnie z działem m ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr8, poz. 60 z późniejszymi zmianami." jej sentencji należało uchylić.
Końcowo stwierdził, że uchybienie organu I instancji w postaci nie uwzględnienia w podstawie prawnej art. 34 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz wskazanie w drugim punkcie sentencji decyzji rachunku bankowego i terminu wpłaty przedmiotowej kary pieniężnej oraz uchybienie przepisowi art. 107 §1 Kpa w zakresie uzasadnienia decyzji nie narusza przepisów postępowania w stopniu, wymagającym wyeliminowania ww. decyzji z obrotu prawnego. Z tej przyczyny brak jest podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy jednoznacznie wskazuje, iż organ I instancji słusznie nałożył karę pieniężna na skarżącego w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Skarżący na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2009 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
art. 138 § 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska bez rozpoznania istoty sprawy, która dotyczyła:
ustalenia podmiotu zobowiązanego do dokonania zgłoszenia przewozu rzeczy, które mogą być uznane za odpady,
ustalenia podmiotu dokonującego dostawy towarów z Wielkiej Brytanii do Polski,
ustalenia miejsca dokonania transakcji i przeniesienia własności ruchomości,
ustalenia podmiotu odpowiedzialnego do dokonania czynności zgłoszenia przewozu odpadów,
błędnego skupienia działań na wyjaśnieniu tego, czy zakupione przez skarżącego niekompletne elementy karoserii samochodów stanowiły odpady, czy też nie, w sytuacji, gdy ta okoliczność jest bezsporna i skarżący nigdy nie podnosił, iż te pojazdy nie mogą być uznane za odpady;
art. 6, 7, 77 §1, 80, 107 §3 Kpa poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, nie zebranie całości materiału dowodowego oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji, polegające na:
błędnej ocenie przedłożonych faktur oraz zeznań skarżącego i uznanie, iż do nabycia własności ruchomości doszło na terenie Wielkiej Brytanii, a następnie skarżący dokonał przywozu rzeczy na teren Polski, w sytuacji, gdy kontrahent skarżącego (firma P. LIMITED) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie skupu uszkodzonych pojazdów na terenie Wielkiej Brytanii, a następnie transportu na teren RP i odsprzedaży innym podmiotom,
zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność prowadzonej przez firmę P. LIMITED działalności gospodarczej, zebranie dokumentów potwierdzających zakres i rodzaj prowadzonej przez wskazany podmiot działalności gospodarczej, nie ustalenie rodzaju wykonywanych w ramach prowadzonej działalności czynności, nie zwrócenie się z bezpośrednim zapytaniem do wskazanego podmiotu o podanie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej,
nie ustalenia rzeczywistego podmiotu przywożącego odpady i zobowiązanego do dokonania stosownego zgłoszenia właściwemu organowi jakim wyłącznie była firma P. LIMITED,
uznanie za udowodnioną okoliczności wskazującej na Wielką Brytanię, jako miejsca zbycia się odpadów, podczas gdy dowody zebrane w sprawie wskazują, iż przejście ich własności nastąpiło na terenie RP;
art. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów poprzez przyjęcie, iż obowiązek zgłoszenia ciążył na skarżącym, podczas gdy takim obowiązkiem obarczona była firma P. LIMITED jako wytwórca pierwotny odpadu;
art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, podczas gdy nie był on zobowiązany dokonać zgłoszenia, gdyż przewóz odpadów był obowiązkiem wyłącznie firmy P. LIMITED i ona ponosi ciężary i obowiązki z tym związane. Zdaniem skarżącego organ bezzasadnie uznał, że dla przypisania odpowiedzialności skarżącemu i nałożenia na niego kary pieniężnej było ustalenie czy nastąpiła dostawa odpadów bez zgłoszenia oraz czy skarżący jest odbiorcą odpadu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że jak wynika z akt sprawy na terenie prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej znajdowały się uszkodzone pojazdy samochodowe w różnym stadium demontażu. Z protokołu kontroli wynika, iż skarżący zakupił [...] szt. uszkodzonych niekompletnych pojazdów od firmy P. LIMITED. W toku postępowania administracyjnego skarżący zeznał, iż od angielskiej firmy P. LIMITED zakupił w 2008 roku [...] szt. niekompletnych karoserii samochodowych z elementami instalacji i wyposażenia, w różnym stopniu uszkodzonej i poddanej częściowemu demontażowi. Oświadczył, że zakupione ww. niekompletne karoserie samochodowe traktował jako części, które poddane demontażowi i obróbce nadawać się będą do odsprzedaży.
Sąd zauważa, iż jak wynika z akt sprawy w ww. pojazdach brak było wielu elementów, tj. silników, skrzyń biegów, elementów zawieszenia, części blacharskich itp. Dla wskazanych pojazdów nie przedstawiono dowodów rejestracyjnych, a jedynie faktury zakupu. Żaden z pojazdów nie posiadał kompletu dokumentów umożliwiających po naprawie ponowną rejestrację, tym samym wykluczał możliwość wykorzystania takich pojazdów w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem. W związku z brakiem możliwości zarejestrowania przedmiotowych pojazdów na terytorium Polski, pojazdy te nie mogły być użytkowane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Pojazdy zostały zbyte na rzecz skarżącego, a poprzedni właściciel nie dokonał napraw i nie uzyskał dla pojazdów dowodów rejestracyjnych uprawniających do rejestracji pojazdów, co spowodowało, że pojazdy utraciły możliwość użytkowania ich zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że poprzedni właściciel zbył na rzecz skarżącego karoserie, a więc pojazdy z których podchodzą zostały wycofane z eksploatacji i poddane demontażowi już na terenie Wielkiej Brytanii.
Sąd jest zdania, że organ administracji prawidłowo uznał, że powyższe dowodzi wystąpienia przesłanki "pozbycia się" odpadów na rzecz skarżącego. Pozbycie się przedmiotowych pojazdów było więc umotywowane zmianą ich przeznaczenia, co oznacza, iż właściciel pojazdów pozbywał się czegoś co pojazdami było, a przestało nimi być wskutek zmiany ich przeznaczenia. Według tłumaczenia faktur zakupu, przedmiotem zakupu były elementy karoserii różnych marek pojazdów ze wskazanymi numerami identyfikacyjnymi nadwozia, a także silniki samochodowe.
W tej sytuacji Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie została wypełniona przesłanka "pozbycia się", a tym samym przedmiotowe uszkodzone niekompletne pojazdy stanowią odpady zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.), obowiązującej w dacie przemieszczenia, według której "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany". Ustalony w toku postępowania administracyjnego stan przedmiotów postępowania stanowi podstawę do zakwalifikowania ich do kategorii Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym" określonej w załączniku nr 1 do ww. ustawy o odpadach.
Wskazać także trzeba, że w przedmiotowej sprawie kluczową rolę odgrywa definicja odbiorcy odpadów wskazana w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. W przedmiotowej sprawie przytoczona definicja odbiorcy powiązana jest z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, który obliguje wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do nałożenia na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Analiza przedstawionych Sądowi akt sprawy wykazała, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska bazował na ustaleniach dokonanych w trakcie kontroli, a przedmiotowe ustalenia wskazywały, że skarżący stał się odbiorcą przedmiotowych odpadów. Fakt, że to skarżący jest odbiorcą ww. odpadów został potwierdzony również w dokumentach zakupu jak również protokołach przesłuchania skarżącego.
Trzeba zauważyć, że protokół kontroli został przez skarżącego podpisany bez zastrzeżeń i uwag. Podnoszone przez skarżącego zarzuty, że nie dokonywał przewozu odpadów, a podczas postępowania nie ustalono osoby odpowiedzialnej za przewóz odpadów pozostaje bez związku z zakresem sprawy, wyznaczonym treścią art. 32 ust. 1 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Kara nałożona przez organ I instancji, nie jest karą nałożoną na osobę odpowiedzialną za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów lecz na odbiorcę tych odpadów.
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że odbiorcą przedmiotowych odpadów był skarżący. Trzeba zgodzić się ze stanowiskiem organu administracji, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była informacja o podmiocie odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów, tj. podmiocie obowiązanym do dokonania zgłoszenia. Biorąc pod uwagę, że zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, bezsprzecznie wskazuje na skarżącego jako na odbiorcę odpadów nie można skutecznie postawić zarzutu niewyjaśnieni sprawy przez organ administracji. Należy również zauważyć, że odpady w postaci zużytych lub nienadających się do użycia pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku HI, HIB, IV i IVA rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, wobec czego przemieszczenie ww. odpadów z Wielkiej Brytanii do Polski winno być dokonane z zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów. Przywołując treść art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, stwierdzić trzeba, że transport przedmiotowych odpadów z Wielkiej Brytanii na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów. Okoliczność ta zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości.
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie, w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 32 ust. 1 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, który obligował wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do nałożenia na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, kary pieniężnej w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Zgodnie z treścią art. 34 ww. ustawy, należało uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj, i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia Nr 1013/2006.
Organ ochrony środowiska ustalił karę w wysokości 120.000 zł tj. w wysokości mniejszej niż połowa możliwej kary, a uzasadniając jej wysokość wyjaśnił, iż kierował się ilością sprowadzonych odpadów w postaci [...] uszkodzonych pojazdów, rodzajem odpadów, tj. zakwalifikowanych do odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 01 04*, brakiem udokumentowanego zagrożenia dla ludzi i środowiska oraz brakiem wcześniejszych naruszeń przepisów z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów. Prawidłowo zatem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie wymierzenia kary pieniężnej.
Sąd stwierdza ponadto, iż organ odwoławczy zasadnie zwrócił uwagę, że w pkt. 2 sentencji decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał skarżącemu rachunek bankowy, na który winien dokonać wpłaty kary pieniężnej, a także ustalił termin dokonania tej wpłaty, tj. 14 dni od dnia, w którym zaskarżona decyzja stanie się prawomocna. Ponadto określono, iż w razie nieterminowego uiszczenia kary pobierane będą odsetki za zwłokę w wysokości odsetek pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych zgodnie z działem III Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że wg art. 35 ust. 2 i 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, karę pieniężną wnosi się na rachunek wojewódzkiego, inspektora ochrony środowiska, który wydał decyzję w przedmiocie nałożenia kary, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Organ odwoławczy zasaadnie zatem wskazał, iż treść art. 32 ust. 1 ww. ustawy uprawnia i zarazem obliguje organ I instancji do dokonania czynności polegającej tylko i wyłącznie na nałożeniu kary pieniężnej w wysokości, którą organ ustali w oparciu o art. 34 ww. ustawy. Nie istnieje przepis prawa, który uprawniałby ww. organ do wskazania terminu i rachunku bankowego w sentencji decyzji nakładającej karę pieniężną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zatem organ ten nie miał prawa zamieścić takich treści w części decyzji stanowiącej rozstrzygnięcie. Ponadto słusznie organ centralny podał, że brak było podstaw prawnych, które określałyby, iż organ I instancji może w przedmiotowej sprawie pobierać odsetki za nieterminowe uregulowanie przedmiotowej kary. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w przypadku bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 3, kara pieniężna podlega, ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec powyższego, prawidłowo uchylono decyzję I instancji w punkcie 2 oraz zapis "W razie nieterminowego uiszczenia kary pobierane będą odsetki za zwłokę w wysokości odsetek pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych zgodnie z działem ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr8, poz. 60 z późniejszymi zmianami." Zasadnie też stwierdzono, że wskazane uchybienia nie miały wpływu na meritum rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia kary na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, iż organ administracji dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w decyzji i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło