IV SA/Wa 1796/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA – Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego wniosku R. D. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2012 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2012 r. Wyrokiem z 26 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. D. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] września 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W dniu 9 lipca 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu w ramach przyznania prawa pomocy, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Jednocześnie wraz z wnioskiem dokonał czynności, której nie dokonał w terminie tj. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 26 czerwca 2012 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazała, iż w dniu 22 kwietnia 2012 r. w trybie pilnym została przyjęta do szpitala w K. Przeprowadzono u pełnomocnika skarżącego operację kregosłupa, która polegała m.in. na umocowaniu kliku metalowych części w kręgosłupie, na kilku poziomach. Po operacji pełnomocnik dostawała bardzo silne leki, nie mogła chodzić, a jakikolwiek ruch sprawiał olbrzymią trudność. Inwazyjność operacji oraz duża ilość zażywanych leków, całkowicie uniemożliwiały pełnomocnikowi samodzielne funkcjonowanie, stąd była ona pod opieką rodziny. Pełnomocnik skarżącego otrzymała zwolnienie lekarskie (w załączeniu) do 24 czerwca 2012 r. choć oferowano jej zwolnienie do 24 lipca 2012 r. Dalej we wniosku wyjaśniono, iż z uwagi na fakt, że pełnomocnik prowadzi jednoosobową kancelarię, upoważniła A. G. do odbioru korespondencji w jej imieniu. W dniu 25 maja 2012 r. A. G. odebrała przesyłkę z Sądu skierowaną do pełnomocnika skarżącego, która zawierała zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 26 czerwca 2012 r. Na poczcie poczuła się jednak źle, więc wybrała się do lekarza prowadzącego jej ciążę, który uznał jej stan na tyle poważny i zagrażający ciąży, że wydał zwolnienie lekarskie. Od tego dnia A. G. przebywa na zwolnieniu lekarskim. Z powodu stresu i problemów z ciążą A. G. nie przekazała pełnomocnikowi skarżącego korespondencji z Sądu. Pełnomocnik skarżącego przyjechała do pracy dopiero w dniu 2 lipca 2012 r., a korespondencję z Sądu dot. rozprawy otrzymała od A. G. dopiero w dniu 5 lipca 2012 r. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 26 czerwca 2012 r. wskazując, iż w sposób niezawiniony nie została powiadomiona na czas o terminie rozprawy, a splot nieszczęśliwych, niespodziewanych zdarzeń spowodował, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie został złożony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku (tj. do dnia 3 lipca 2012 r.). Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) -zwanej dalej: P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu; pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie; we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zatem przywrócenie terminu jest możliwe gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, 2) zainteresowany dopełni czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. 3) gdy zostanie uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, W ocenie Sądu skarżący spełnił przesłanki wskazane w pkt 1) i 2) tj. złożył wniosek w ustawowym terminie (licząc od dnia 5 lipca 2012 r. czyli od dnia, w którym pełnomocnik skarżącego dowiedziała się o wydaniu w niniejszej sprawie wyroku) oraz dopełnił czynności, której przywrócenia terminu się domaga (złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienie wyroku). Sąd uznał jednak, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 26 czerwca 2012 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w przypadku gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika (post. SN z 28.05.2000r., sygn. akt II CKN 554/00, publ. Lex nr 51986). Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (wyrok SN z 21.02.2002r,, sygn. akt I PKN 903/00, publ. Prok. i Pr. 2003, nr 15, poz. 39 – dodatek). Zaś mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków działania pełnomocnika. Jako miernik ziszczenia się przesłanki braku winy należało przyjąć obiektywną staranność w działaniu, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, w tym także od pełnomocnika strony. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego wysiłku w danych warunkach (por. postanowienie NSA z 12 grudnia 2001r., sygn. akt II SA/Wr 1744/00, niepublik.), przy jednoczesnym przyjęciu, że za winę nie można poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970, s. 136). Zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie Sądów Administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, Małgorzata Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219, wraz z orzecznictwem). Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu należało więc rozważyć czy okoliczności faktyczne, na które powołuje się wnioskodawca są wystarczające do uznania braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu mimo tego, że argumentacja pełnomocnika skarżącego odnosząca się do przyczyn uchybienia terminu jest spójna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, to w stanie faktycznym sprawy nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Po pierwsze bez znaczenia pozostaje - dla oceny prawidłowości doręczenia pełnomocnikowi skarżącego zawiadomienia o terminie rozprawy - okoliczność, iż osoba upoważniona przez pełnomocnika do odbioru korespondencji nie przekazała przesyłki adresatowi do czego była zobowiązana w myśl art. 72 § 1 P.p.s.a. Doręczenie zastępcze, o którym mowa w powołanym przepisie opiera się bowiem na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane w sposób prawidłowy. Niezależnie od powyższego z akt sprawy wynika - wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku - iż A. G. przebywała na zwolnieniu lekarskim do dnia 23 czerwca 2012 r., a więc po tym dniu - a jeszcze przed wyznaczoną rozprawą na dzień 26 czerwca 2012 r. - mogła przekazać pełnomocnikowi skarżącego informację o przesyłce Sądu zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy. Po drugie - co najistotniejsze dla oceny wniosku strony - pełnomocnik skarżącego przebywała na zwolnieniu lekarskim do dnia 24 czerwca 2012 r., co bezsprzecznie potwierdza załączony do wniosku dokument. Tymczasem wyrok został ogłoszony w dniu 26 czerwca 2012 r. i od tego dnia rozpoczął bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wszelka zatem argumentacja pełnomocnika skarżącego dotycząca niemożności działania do dnia 24 czerwca 2012 r. pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W sprawie należało bowiem wykazać, iż niemożność działania bez własnej winy nastąpiła w dniach 26 czerwca 2012 r. do 3 lipca 2012 r. tj. w czasie, gdy biegł termin do dokonania uchybionej czynności. Również nie można na korzyść strony wnioskującej ocenić okoliczności, iż pełnomocnik skarżącego po zwolnieniu lekarskim, przyjechała do pracy dopiero w dniu 2 lipca 2012 r., choć i w tym dniu - przy zachowaniu należytej staranności - mogła uzyskać informację (choćby telefonicznie ) o stanie sprawy i złożyć w terminie stosowny wniosek. Przykładając obiektywny miernik staranności w działaniu do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego nie dochowała wymaganej od niej staranności i dbałości o interesy procesowe swojego mocodawcy. Pełnomocnik miała obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działała na własną rzecz. Powinna zadbać o terminowe i rzetelne złożenie przedmiotowego wniosku - otwierającego drogę do kontroli instancyjnej wydanego w sprawie wyroku, a zatem dopełnienie niezwykle ważnej czynności procesowej. Konkludując, skoro profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie zachował staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o interesy mocodawcy, zatem jego postępowanie świadczy o zachowaniu noszącym znamiona winy, w konsekwencji o braku przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania omawianej czynności procesowej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.