IV SA/Wa 1798/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. A. A. w dniu 12 lipca 2013 r. wraz ze skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2013 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz dzieckiem oraz partnerem, nie posiadają jakiegokolwiek majątku. Jedyne źródło dochodu skarżącej i jej dziecka stanowią środki z pomocy socjalnej otrzymywane w ramach procedury o nadanie statusu uchodźcy, które to środki będą wypłacane jedynie przez okres 14 dni od wydania ostatecznej decyzji – który to okres już faktycznie minął. Partner również otrzymuje pomoc w procedurze uchodźczej w wysokości 20 zł dziennie (ok. 600 zł miesięcznie). Tym samym, mając na uwadze wydatki (żywność, mieszkanie, media, leki i inne podstawowe produkty), w tym wydatki na dziecko (niemowlę), nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty sądowej i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zarządzeniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni – poprzez nadesłanie: - wyciągów z posiadanych przez nią i jej partnera rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, - aktualnego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej, wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, - oświadczenia gdzie skarżąca mieszka i czy z tego tytułu ponosi wydatki (w przypadku najmu mieszkania, należy nadesłać umowę najmu), - zaświadczenia z Urzędu do Spraw Cudzoziemców potwierdzającego, że aktualnie skarżąca nie otrzymuje zasiłku na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium RP. Omawiane wezwanie zostało zwrócone do Sądu z powodu niepodjęcia w terminie. Z adnotacji na kopercie wynika, że przesyłka była awizowana po raz pierwszy w dniu 14 sierpnia 2013 r., po raz drugi w dniu 22 sierpnia 2013 r., zwrotu dokonano 30 sierpnia 2013 r. Pismo należy uznać za skutecznie doręczone w dniu 28 sierpnia 2013 r. (art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. zwanej dalej "P.p.s.a.") r. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął w dniu 4 września 2013 r. Rozpoznając wniosek, zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżąca mieszka z małoletnią córką oraz partnerem. Nie posiadają majątku, skarżąca – według oświadczenia nie otrzymuje już pomocy w ramach procedury uchodźczej, pomoc taką otrzymuje jej partner - w wysokości 600 zł miesięcznie. Skarżąca ponadto wskazała na konieczność ponoszenia wydatków (m. in. żywność, mieszkanie, media, leki) – nie wskazując jednak ich wysokości. W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie wyciągu z rachunków bankowych oraz złożenie oświadczenia w sprawie miesięcznych wydatków, wskazania źródeł ich pokrycia, udokumentowania faktu niepobierania przez skarżącą zasiłku na pokrycie kosztów utrzymania, a także udzielenia informacji na temat miejsca zamieszkania i wydatków z tym związanych (z kat sprawy nie wynika, aby skarżąca wraz z rodziną mieszkała w ośrodku dla uchodźców), w szczególności do wyjaśnienia czy/jaki ma tytuł do lokalu w którym przebywa. Informacje te pozwoliłyby ocenić, jakie są rzeczywiste możliwości finansowe skarżącej. Skoro skarżąca nie uzupełniła wniosku w tym zakresie, to tym samym nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.