IV SA/Wa 1804/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej – oddala skargę – Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] września 2011r. - zaskarżoną skargą przez K. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. z [...] marca 201Or. Decyzją tą wymierzono wyżej wymienionemu skarżącemu K. P., zam. w B. i prowadzącemu pod tym samym adresem działalność gospodarczą, karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów o kodzie 16 01 |)6 — zużyte lub nienadąjące się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów, bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, iż w dniach 15 października do 2 listopada 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził u skarżącego - prowadzącego działalność gospodarczą pod adresem B. - kontrolę w zakresie działalności polegającej na demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz magazynowaniu odpadów w postaci wraków pojazdów samochodowych. Skarżący w trakcie kontroli przedstawił zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z [...] maja 2004r., w którym wskazano jako oznaczenie przedsiębiorcy: K. P. "K.", a określenie działalności gospodarczej: załadunek i rozładunek pionowy i poziomy, specjalistyczna obsługa sprzętu; transport, skup i sprzedaż części samochodowych nowych i używanych; naprawy, remonty pojazdów samochodowych i maszyn, parking samochodowy. Podczas oględzin miejsca prowadzonej przez skarżącego działalności stwierdzono m. in. 7 sztuk uszkodzonych pojazdów, pozbawionych numerów rejestracyjnych. Pojazdy te były osuszone i zmagazynowane na nieutwardzonej powierzchni. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, iż: - 6 pojazdów z ww zostało wycofanych z eksploatacji: Fiat [...], Opel [...], Nissan [...], Ford [...], Daewoo [...], Ford [...]. Pojazdy te zostały przekazane skarżącemu przez ich właścicieli do naprawy. Jednak naprawa pojazdów okazała się z ekonomicznego punktu widzenia niezasadna i w związku z tym ich właściciele - za pośrednictwem skarżącego - postanowili przekazać je do stacji demontażu, - w odniesieniu do pojazdu marki Seat [...] skarżący nie złożył żadnych wyjaśnień, w tym oświadczenia właściciela o treści analogicznej, jak dla ww 6 pojazdów. Zatem organ uznał, iż właściciel pojazdu przekazał ów pojazd do stacji demontażu za pośrednictwem skarżącego bez wcześniejszego zlecenia ewentualnej naprawy, - skarżący magazynował te pojazdy na terenie nieruchomości w miejscowości B. Okres magazynowania wynosił od 2 dni do kilku miesięcy, gdyż były to pojazdy przejęte w miesiącach kwietniu, sierpniu i październiku 201Or. Organ przytaczając definicję odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, stwierdził iż w sprawie nastąpiło określone w tej definicji pozbycie się przedmiotów należących do kategorii Q6 (z załącznika nr 1 do ustawy o odpadach) - przedmioty lub ich części nienadające się do użytku. Przedmioty te jako pojazdy wycofane z eksploatacji należało zakwalifikować jako odpady o kodzie 16 01 06 - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów. Skarżący będąc posiadaczem zgromadzonych na jego terenie w dniu kontroli odpadów w 7 postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji magazynował te odpady na terenie nieruchomości w miejscowości B. przed przekazaniem ich do miejsca odzysku, tj. stacji demontażu, zatem wypełnił również definicję zbierania odpadów z art. 3 ust. 2 pkt 23 ustawy o odpadach, a prowadzenie tego rodzaju działalności wymaga uzyskania zezwolenia na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach. Skarżący przedmiotowego zezwolenia nie posiadał. W tej sytuacji w myśl art. 79 b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach wymierzono skarżącemu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Dalej Generalny Dyrektor zauważył, iż podzielił argumentację skarżącego, że właściciele pojazdów przekazując mu pojazdy do naprawy nie utracili prawa do ich własności. Jednakże sytuacja w zakresie posiadania przedmiotowych pojazdów zmieniła się diametralnie w momencie, gdy właściciele pojazdów podpisali zaświadczenie o demontażu pojazdu. Właściciele pojazdów podpisując taki dokument zdecydowali o wyzbyciu swoich pojazdów do stacji demontażu, przez co przestali być ich posiadaczami. Zatem o ile właściciele 6 pojazdów przekazali je najpierw do naprawy jako towar, to pojazdy te w chwili podpisania przez nich zaświadczenia o demontażu stały się odpadami. Natomiast pojazd marki Seat [...] (brak zlecenia ewentualnej naprawy) stał się odpadem z dniem wystawienia przez stację demontażu zaświadczenia o demontażu, tj. z dniem [...] października 2010 r. Pojazdy takie stały się pojazdami wycofanymi z eksploatacji i ich rzeczywistym posiadaczem stał się skarżący. Pojazdy wycofane z eksploatacji, zamiast trafić do stacji demontażu, były magazynowane na terenie nieruchomości będącej własnością skarżącego. Oznacza to, iż skarżący magazynując pojazdy wycofane z eksploatacji prowadził działania mieszczące się w pojęciu zbierania odpadów. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania, czy przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu. Tymczasem u skarżącego podczas kontroli nie stwierdzono posiadania stosownego zezwolenia na zbieranie odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji. Wobec powyższego bezpodstawne jest twierdzenie skarżącego jakoby był on posiadaczem tylko jednego pojazdu. Jednak niezależnie od tego nietrafne jest takie rozumienie art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach, iż przepis ten stosuje się jedynie do posiadacza więcej niż jednego odpadu. Definicja odpadów stanowi bowiem, iż odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Zatem nawet jedna substancja lub jeden przedmiot spełniają definicję odpadów. Z kolei w zakresie posługiwania się nieprawidłowym oznaczeniem kontrolowanego podmiotu organ w pierwszej kolejności zauważył, iż skarżący w dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych przedstawił zaświadczenie z [...] maja 2004r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, w którym jako oznaczenie przedsiębiorcy wskazano: K. P. "K.". Dalej natomiast organ wskazał, iż niezależnie od powyższego stroną niniejszego postępowania jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą - K. P., zamieszkały w B. i w stosunku do niego Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął postępowanie administracyjne, a następnie wydał decyzję wymierzającą karę pieniężną. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą firma, pod nazwą której prowadzona jest działalność gospodarcza, nie jest bowiem podmiotem praw oraz obowiązków i dlatego decyzję kieruje się do osoby fizycznej podając jej nazwisko i imiona oraz adres zamieszkania. Zatem podanie niepełnej nazwy firmy prowadzonej przez skarżącego nie miało wpływu na możliwość identyfikacji strony postępowania oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W zakresie wydania przez organ pierwszej instancji decyzji po terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. organ wyjaśnił, iż ww. decyzja rzeczywiście została wydana z przekroczeniem terminu do załatwienia sprawy, jednakże skarżący został przez organ informowany o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy (pismo z 16 listopada 2010 r.). Niemniej przekroczenie terminu do załatwienia sprawy nie miało jednakże wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawy. K. P. w skardze na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2011 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 201Or. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 1, art. 35 § 1 i 3 i art. 6 K.p.a. oraz naruszenie art. 79 b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Zdaniem skarżącego kara pieniężna zastała nałożona bezpodstawnie. W sprawie ustalono, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie naprawy i remontów pojazdów samochodowych i maszyn. Z tych też względów błędnie przyjęto, iż skarżący jest posiadaczem przyjętych do naprawy pojazdów, które w toku postępowania zostały zakwalifikowane jako odpady o kodzie 16 01 06. Jak wynika z treści oświadczeń złożonych przez właścicieli pojazdów oddanych do naprawy skarżącemu, to każdy z nich był odpowiednio niezmiennie właścicielem przekazanego pojazdu. Tak więc poprzez przekazanie skarżącemu samochodu do naprawy, jego właściciel nie utracił w istocie faktycznego władztwa nad przekazanym pojazdem. Tym samym organy obu instancji błędnie uznały skarżącego za posiadacza ww pojazdów, a tym samym posiadacza odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach. Z ustaleń poczynionych w sprawie może wynikać, iż skarżący był posiadaczem tylko jednego pojazdu, tj. pojazdu marki Seat [...] nr rejestracyjny [...], którym faktycznie wyłącznie władał i który mógł być zakwalifikowany jako odpad. W sytuacji zaś, gdy skarżącemu można przypisać posiadanie tylko jednego pojazdu, który można było zakwalifikować jako odpad, w pozostałej zaś części skarżący nie był posiadaczem odpadów, gdyż byli nimi ich właściciele, tj. odpowiednio osoby, które przekazały skarżącemu pojazdy do naprawy, to nie mógł znaleźć zastosowania art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach, który stanowi o posiadaczu odpadów, a nie odpadu. Skarżący również zauważył, iż w postępowaniu wskazano nazwę przedsiębiorcy będącego stroną postępowania w sposób inny niż to wynika z upoważnienia kontroli i odmienny od nazwy, jaką posługuje się strona w obrocie gospodarczym w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, co jego zdaniem doprowadziło do naruszenia art, 107 § 1 K.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. I tak aktualnym oznaczeniem jego działalności, na dzień wszczęcia i prowadzenia kontroli, jest: K. P. F.H.U. "K." zgodne z zaświadczeniem z [...] czerwca 2009r. Wójta Gminy B. o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący również podkreślił, iż począwszy od zawiadomienia z 8 listopada 2011 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji upłyną okres niemal 5 miesięcy. Doszło zatem do naruszenia art. 35 § 1 i 3 K.p.a. Brak było podstaw do przedłużania terminu do wydania decyzji w pierwszej instancji ponad okresy określone w art. 35 K.p.a. Tym samym z uwagi na ww wskazane naruszenia przepisów prawa w toku postępowania - zdaniem skarżącego - naruszono i art. 6 K.p.a. Na zakończenie skargi skarżący dodał, iż sprawuje opiekę nad dzieckiem, które z uwagi na schorzenia wymaga stałej, długotrwałej opieki i pielęgnacji. Ww opieka i pielęgnacja dziecka sprawia, iż możliwości realizowania przez niego bieżących spraw związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą są ograniczone. Główny Inspektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2011r. i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. z [...] marca 2010 r. odpowiadają prawu. Oznacza to, iż Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa wskazywanych w skardze, jak również naruszeń, które byłyby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z przedstawionego stanu sprawy wynika, iż organy orzekające w sprawie nałożyły na skarżącego - jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia - administracyjną karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Podstawą prawną decyzji wymierzającej karę pieniężną były art. 79 b ust. 2 pkt 5 i art. 79 d ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010r., Nr 185, poz. 1243). Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 23 ustawy o odpadach przez zbieranie odpadów - rozumie się każde działanie, w szczególności umieszczanie w pojemnikach, segregowanie i magazynowanie odpadów, które ma na celu przygotowanie ich do transportu do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania. Prowadzenie zbierania odpadów - według normy art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach - wymaga uzyskania zezwolenia, które wydaje w drodze decyzji właściwy organ. Z kolei, jeżeli posiadacz odpadów prowadzi działalność w zakresie zbierania, transportu, odzysku (lub unieszkodliwiania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków, podlega każe pieniężnej w wysokości 10 000 zł (art. 79 b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach). Karę pieniężną wymierza w drodze decyzji właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 79 d ust. 1 ustawy o odpadach). Posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 13 ustawy o odpadach jest każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Odpady - stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach - oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Przekładając przytoczone regulacje na stan sprawy należy stwierdzić, iż organ pierwszej instancji w trakcie kontroli działalności skarżącego, która miała miejsce w dniach 15 października - 2 listopada 2010r., zastał na terenie prowadzenia tej działalności siedem pojazdów, które były uszkodzone i nie posiadały numerów rejestracyjnych. Pierwotnie, sześć z tych pojazdów zostało przekazanych przez właścicieli skarżącemu do naprawy, ale gdy naprawa okazała się nieopłacalna, ich właściciele wyrazili wolę przekazania pojazdów do stacji demontażu. Pojazdy te jako wycofane z eksploatacji skarżący magazynował na wyżej opisanym terenie przez okres od dwóch dni do kilku miesięcy. W świetle powyższego prawidłowo organ uznał, iż: - wszystkie opisane wyżej pojazdy były pojazdami wycofanymi z eksploatacji, czyli odpadami w rozumieniu ustawy o odpadach, które zakwalifikowano do odpadów kategorii Q6 (wg załącznika 1 do ustawy o odpadach - "przedmioty lub ich części nienadające się do użytku") i kodu 16 01 06 - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezwierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów", - doszło do pozbycia się tych odpadów przez dotychczasowych ich posiadaczy (właścicieli), - obecnie faktycznie władającym, czyli posiadaczem spornych odpadów stał się skarżący, - skarżący magazynował te odpady na terenie nieruchomości, na której prowadzi swoją działalność gospodarczą, - magazynowanie to, jako mieszczące się w definicji zbierania odpadów, odbywało się bez stosownego zezwolenia. Przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło zatem do ustalenia, że skarżący - po dniu 12 marca 2010 r., tj. po dniu wejścia w życie przepisów dotyczących wymierzania kar pieniężnych, m. in. za zbieranie odpadów bez zezwolenia - zbierał pojazdy wycofane z eksploatacji zaliczane do kodu 16 01 06 nie posiadając zezwolenia na zbieranie odpadów. Wobec tak ustalonego stanu rzeczy organ słusznie wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W ocenie Sądu przedstawione działanie organu pierwszej instancji i organu odwoławczego należało uznać za zgodne z prawem. Oznacza to, iż zarzuty podniesione w skardze nie zasłużyły na uwzględnienie. Niemniej jednak w kontekście treści skargi wskazać jeszcze należy, iż: - po pierwsze przedstawione ustalenia dowiodły, iż nie można skarżącemu, jak tego żądał, przypisać posiadania tylko jednego pojazdu (odpadu); - po drugie ustawa o odpadach nakłada kary pieniężne (sankcje administracyjne) m. in. za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia. Odpowiedzialność, o której mowa w art 79 b ust. 2 pkt 5 tej ustawy, ma charakter obiektywny. Zatem gdy organ stwierdzi, że posiadacz odpadów dopuścił się naruszenia polegającego na zbieraniu odpadów bez zezwolenia, to nakłada na niego karę pieniężną w wysokości określonej w tym przepisie przez ustawodawcę. Zdaniem Sądu treść powołanego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że dla wymierzenia kary wystarczającą przesłanką jest stwierdzenie, iż podmiot dopuścił się naruszenia w zakresie opisanej formy działalności obejmującej odpady. Nie ma przy tym znaczenia czy dopuścił się tego naruszenia jednorazowo czy wiele razy, jak również czy przedmiotem tego naruszenia był jeden odpad czy więcej, albowiem odpady - zgodnie z przytoczoną wyżej definicją - oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach. Zatem, jak słusznie wskazał organ, nawet jedna substancja czy jeden przedmiot spełniają definicję odpadów; - po trzecie nie doszło do naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. w zakresie oznaczenia strony, do której decyzja została skierowana. Podmiotem, który - w myśl art. 79 b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach - podlega każe pieniężnej jest posiadacz odpadów. Zaś posiadaczem odpadów jest każdy kto faktycznie włada odpadami, np. osoba fizyczna. Jak wskazano wyżej posiadaczem odpadów był skarżący będący podmiotem praw i obowiązków w sferze stosunków zewnętrznych jako przedsiębiorca, czyli osoba fizyczna prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Z kolei oznaczenie strony będącej osobą fizyczną polega na podaniu jej imienia (imion) oraz nazwiska i miejsca zamieszkania. Prawidłowo zatem adresatem decyzji jest skarżący wymieniony z imienia i nazwiska (jako prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: K. P. "K."). Natomiast organ posługując się w trakcie postępowania nazwą, pod jaką skarżący prowadzi działalność gospodarczą opierał się na zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z [...] maja 2004r., które skarżący okazał podczas kontroli. Innego zaświadczenia, czyli również tego, na które powołuje się skarżący w skardze (z [...] czerwca 2009r.), organom nie przedłożono, co wynika z treści odpowiedzi na skargę. Niemniej, nawet gdyby posługiwano się niewłaściwą nazwą, pod którą skarżący prowadzi działalność gospodarczą, to i tak okoliczność ta nie miałaby wpływu na wynik sprawy, albowiem jak wyżej wskazano stroną postępowania był skarżący jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą; - po czwarte odnośnie zarzutu związanego ze zwłoką organów w rozpoznawaniu sprawy należy zauważyć, iż skarżący w trakcie postępowania administracyjnego miał stosowne środki procesowe, aby zmobilizować organy do działania, najpierw w postaci zażalenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa), a następnie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organów. Z akt sprawy wynika, iż z owych środków nie skorzystał. W chwili obecnej zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku; - po piąte trudna sytuacja rodzinna, o jakiej skarżący pisze w skardze również nie mogła wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, albowiem nie wiąże się ona ze sferą prawną, a rolą Sądu jest ocena zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem legalności, czyli zgodności z prawem. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji - mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy, a także w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu - doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi i wyżej powołanymi przepisami prawa. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku.