IV SA/Wa 1807/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Prawomocnym wyrokiem z 25 sierpnia 2011 r. (sygn. akt II OSK 1049/11 – dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 grudnia 20010 r. (sygn. akt IV SA/Wa 956/10). Przedmiotem zaskarżenia do Sądu była decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję Ministra Środowiska o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie autostrady [...] na odcinku wg kilometrażu 0+000 – 51+400, zwanej dalej "decyzją środowiskową z 2006 roku". Postępowanie w przedmiocie nieważności było prowadzone w związku z wnioskiem p. R. W., właściciela szeregu działek położnych w obrębie planowanej drogi. Oddalając skargę kasacyjną NSA sformułował następujące oceny prawne: - nie doszło w sprawie do rażącego naruszenia prawa w kontekście uchybienia wymaganiom dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.Urz. UE wyd. spec. 15/t.1 s.248 ze zm.) oraz dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.Urz. UE wyd. spec. 15/t.2 s.102 ze zm.) implementowanych m.in. art. 34 ust. 1. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) w kontekście obowiązku przeanalizowania rozwiązań alternatywnych wobec ewentualnej kolizji realizacji drogi z celami ochrony obszarów podlegających włączeniu do sieci Natura 2000 (oceniono także, że organ wiedział wówczas o potrzebie ich objęcia ochroną), - nie doszło w sprawie do naruszenia wymagań w zakresie właściwego powiadomienia społeczeństwa o toczącym się postępowaniu i wydanych decyzjach, w myśl wymagań regulującej ówcześnie to zagadnienie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm..) – wskazano, iż powiadomień dokonano w myśl zasad wskazanych w art. 3 pkt 19 ustawy – nie umieszczenie obwieszczeń w pobliżu miejsca realizacji inwestycji i wątpliwości, co do zamieszczenia informacji na stronie internetowej nie mogą być traktowane, jako rażące naruszanie prawa, - brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 11 ustawy - Prawo ochrony środowiska jak i art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2011 r. GDOŚ utrzymał w mocy swoją decyzją z [...] marca 2011 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności tej samej decyzji środowiskowej z 2006 roku, procedując w związku z wnioskiem p. J. W. - właściciela innych działek ewidencyjnych leżących w obrębie inwestycji ujętej w decyzji. Uzasadniając odmowę stwierdzenia nieważności dokonano analogicznej oceny domniemanych naruszeń prawa przy wydaniu decyzji środowiskowej z 2006 roku, do wyrażonej w wyroku o sygn. akt II OSK 1049/11 (brak naruszeń skutkujących nieważnością), wskazując, że poglądy takie zostały w nim podzielone. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie p. J. W. wywodził, że decyzja środowiskowa z 2006 roku jest dotknięta wadą nieważności wskazując, iż nie przeprowadzono stosownej analizy, co do możliwości przyjęcia alternatywnych rozwiązań w kontekście oddziaływań na obszary chronione w ramach sieci Natura 2000. Naruszono wymagania, co do sposobu informowania społeczeństwa o prowadzonym postępowaniu i wydaniu decyzji z 2006 roku. Dopatrywał się w tym naruszania zarówno przepisów postępowania (właściwego wyjaśnienia, co do okoliczności faktycznych) jak i prawa materialnego (nie właściwa wykładnia stosownych regulacji). Zamieszczono szerokie rozważania jak należałoby rozumieć stosowne regulacje, dotyczące analizy rozwiązań alternatywnych i zapewnienia udziału społeczeństwa w procedurze ocen oddziaływania na środowisko. Polemizowano z poglądami wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II OSK 1049/11. Wskazano, iż w następstwie naruszania zasad podawania informacji do publicznej wiadomości Skarżący, jako strona, nie mógł brać udziału w postępowania zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej z 2006 roku. W odpowiedzi na skargę GDOŚ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W rozpoznawanej sprawie organ administracji zobowiązany był do prowadzenia ponownie postępowania w przedmiocie nieważności decyzji środowiskowej z 2006 roku, wobec wniosku złożonego prze inną osobę, która swój interes prawny wywodziła z własności określonych działek, co było następstwem wyroku NSA z dnia 18 września 2009 r. (sygn. akt II OSK 1402/08 dostępny w CBOSA). Postępowanie administracyjne dotyczyło ewentualnej wadliwości decyzji środowiskowej z 2006 roku jedynie w zakresie, w jakim mogła ona naruszyć interes prawny skarżącego. Tak zakreślony przedmiot postępowania nie pozwala jednak pominąć istotnego uwarunkowania w sprawie. Otóż pewnie katalog domniemanych wadliwości decyzji środowiskowej z 2006 roku był już oceniany a wyrażone w tym podmiocie oceny są wiążące w związku z treścią art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Brak wprawdzie pełnej tożsamości pomiędzy sprawą administracyjną rozpoznawaną uprzednio przez Sąd a obecną (inne strony wywodzące interes prawny z innych tytułów). Chodzi jednak z kolei w istocie o tą samą sprawę ewentualnej nieważności tego samego orzeczenia w kontekście tych samych podnoszonych wadliwości. Wobec tego istotne znacznie odgrywają także normy art. 153 i 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – przy uwzględnieniu szerokiego rozumienia pojęcia sprawa. Nie do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa w szczególności zasadą pewności prawa wywodzoną z art. 2 Konstytucji R.P. byłoby przyjęcie, iż pomimo występowania w obrocie określonego prawomocnego orzeczenia wydanego w następstwie wniosku określonej osoby, w którym wyrażono pogląd, iż decyzja środowiskowa z 2006 roku nie jest dotknięta wadą powodująca jej nieważność w kontekście określonego katalogu uchybień, jest możliwe ponowie rozważanie, co do meritum tych samych kwestii na wniosek innej osoby, co potencjalnie mogłoby prowadzić do konkluzji odmiennych. Wobec wskazanych uwarunkowań bezskuteczne są zarzuty skargi, gdzie wywodzi się wadliwość decyzji środowiskowej z 2006 roku w zakresach będących już przedmiotem oceny w prawomocnych orzeczeniach. Zarówno w kwestii właściwej oceny, czy dopuszczalna jest w danym przypadku ingerencja w obszary, które winny być objęte ochroną w ramach sieci Natura 2000 jak i zapewniania udziału społeczeństwa wiążąca jest ocena prawna wyrażona w tej kwestii w prawomocnym wyroku, NSA o sygn. akt II OSK 1049/11. Bez znaczenia są z kolei wywody dotyczące skutków faktycznych domniemanego naruszania reguł zawiadamiania społeczeństwa o toczącym się postępowaniu i wydaniu decyzji środowiskowej z 2006 roku w kontekście pozbawienia praw Skarżącego, jako strony postępowania. Podnoszone kwestie dotyczą w istocie sfery realnego zapewnienia stronie możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym. Ewentualne naruszanie reguł w tym zakresie może stanowić podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), co wyklucza kwalifikację ewentualnych naruszeń, jako przesłanki nieważności (zasada niekonkurencyjności postępowań prowadzonych w trybie nadzwyczajnym – patrz tak samo wyrok NSA o sygn. akt I SA 636/87 opubl. ONSA z 1988 nr 1 poz. 45 i wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1494/08 dostępny w CBOSA). Wobec wskazanych uwarunkowań nie mogły stanowić przesłanek do stwierdzenia nieważności okoliczności podnoszone przez Stronę skarżącą. Uchybieniem, niemającym wpływu na wynik sprawy jest dokonanie w zaskarżonej decyzji samodzielnej oceny zarzutów Strony skarżącej dotyczących decyzji środowiskowej z 2006 roku, które były już przedmiotem rozważań w prawomocnym orzeczeniu o sygn. akt II OSK 1049/11. Organ winien w tym zakresie wskazać na związanie wykładnią i oceną zawartymi w prawomocnym wyroku. Naruszanie wymagania właściwego uzasadniania orzeczenia (w zw. z art. 107 § 3 K.p.a.), co godzi również w zasadę budowania zaufania do organów władzy publicznej oraz przekonywania (art. 8 i 11 K.p.a.) nie mogło mieć jednak znaczenia, skoro konkluzje uzasadnienia są tożsame z wynikającymi z przyjęcia właściwych założeń, co do uwarunkowań formalnych sprawy. Uchybienie przepisom postępowania, które nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy nie może stanowić przesłanki uchylenia zaskarżonego aktu, co wynika a contrario z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.