IV SA/Wa 1812/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, może badać zasadność decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, nawet jeśli jest jednocześnie wierzycielem, nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym. Badanie to ma charakter formalny i obejmuje jedynie dopuszczalność egzekucji, prawidłowość tytułu wykonawczego oraz doręczenie upomnienia. Zasada ta obowiązuje również w sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, a ewentualna weryfikacja decyzji może nastąpić jedynie w odrębnych postępowaniach przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa o odmowie uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. GDDKiA kwestionował obowiązek sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego, twierdząc, że został on już wykonany i nie podlega egzekucji. SKO uznało zarzuty za niezasadne, wskazując na niekompletność przedłożonego przeglądu ekologicznego w świetle przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 i art. 23 § 3 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...], o odmowie uwzględnienia zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...]z dnia 26 sierpnia 2015 r.,
W uzasadnieniu podano, iż decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Marszałek Województwa [...] zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA) do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla drogi ekspresowej [...] na odcinku od węzła [...] do węzła [...] w zakresie oddziaływania akustycznego na środowisko. Zdaniem Marszałka pomiary hałasu wykazały, że na przedmiotowych terenach występują przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, a nakazany przegląd ekologiczny pozwoli określić nie tylko zasięg i wielkość oddziaływania drogi na środowisko, lecz również wskaże możliwości rozwiązań organizacyjnych, technicznych i technologicznych w zakresie zwalczania hałasu, a także ewentualną konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (w takim przypadku w przeglądzie należało określić jego granice i sposób korzystania z terenu).
GDDKiA przy piśmie z dnia 29 grudnia 2014 r. przedłożył Marszalkowi przegląd ekologiczny. Upomnieniem nr [...] z dnia 24 lutego 2015 r. Marszałek wezwał GDDKiA do prawidłowego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., wskazując m.in., że złożony przegląd ekologiczny nie spełnia wszystkich wymogów ustalonych w ustawie Prawo ochrony środowiska i wymaga uzupełnienia z uwagi na brak spełnienia przesłanek wynikających z art. 135 ust. 1 tej ustawy dotyczących podjęcia próby przeanalizowania wszystkich możliwości technicznych, technologicznych i organizacyjnych mających na celu zapobieganie i ograniczenie oddziaływania akustycznego na środowisko, niewłaściwe przedstawienie granic przebiegu proponowanych w przeglądzie obszarów ograniczonego użytkowania, które nie pokrywają się z izoliniami wyznaczającymi dopuszczalne poziomy hałasu oraz brak objęcia obszarem ograniczonego użytkowania terenów niezabudowanych, dla których nie opracowano miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, na których występuje negatywne oddziaływanie akustyczne pochodzące od drogi. W odpowiedzi GDDKiA stwierdził, że obowiązek wskazany w decyzji nr [...] Marszałka nie podlega egzekucji, zaś decyzja ta została już w całości wykonana i odmówił uzupełnienia przeglądu ekologicznego. W dniu 26 sierpnia 2015 r. Marszałek wystawił tytuł wykonawczy nr [...], dotyczący obowiązku o charakterze niepieniężnym wynikającego z decyzji tegoż organu z dnia [...] stycznia 2014 r. Kolegium wskazało, iż w tytule wykonawczym występuje wprawdzie omyłka pisarska w sygnaturze ww. decyzji, bowiem jest [...], zaś winno być [...], jednakże nie ma to wpływu na prawidłową identyfikację decyzji stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku.
W tym samym dniu Marszałek nałożył na GDDKiA grzywnę w celu przymuszenia, co jest przedmiotem odrębnego postępowania przed Kolegium.
Pismem z dnia 4 września 2015 r. GDDKiA złożył zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego, oparty na przesłankach z art. 33 § 1 pkt 1 i 5 u.p.e.a., wskazując, że obowiązek, o którym mowa w tytule wykonawczym, został spełniony przez złożenie przeglądu ekologicznego przy piśmie z dnia 29 grudnia 2014 r. Zatem obowiązek ten już nie istnieje. Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. Marszałek Województwa [...], stosownie do art. 34 § 4 i 5 w zw. z art. 18 u.p.e.a. zajął stanowisko w sprawie zarzutów GDDKiA, odmawiając ich uwzględnienia zarzutów.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że po wydaniu decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. zobowiązującej do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego nie prowadził już postępowania, tym samym nie mógł kierować do strony wezwań na podstawie art. 50 k.p.a., a co zarzuca zobowiązany. Podkreślił, że za wykonanie tej decyzji może być uznane jedynie złożenie kompletnego przeglądu ekologicznego, zawierającego wszystkie elementy wskazane w art. 238 Prawa ochrony środowiska, zaś złożenie niekompletnego przeglądu ekologicznego stanowi niewykonanie decyzji administracyjnej i upoważnia organ do egzekucji określonych w tej decyzji obowiązków w trybie egzekucji administracyjnej. W tej sytuacji zarzut wykonania przez zobowiązanego egzekwowanego obowiązku nie jest zasadny. Odnosząc się do zarzutu niewykonalności obowiązku jako nieprecyzyjnego Marszałek wyjaśnił, że wszelkie uchybienia zostały wyszczególnione w upomnieniu nr [...] z dnia 24 lutego 2015 r. i ponownie stwierdził, że złożony przegląd ekologiczny nie spełnia wszystkich wymogów ustalonych w ustawie Prawo ochrony środowiska i wymaga on uzupełnienia z uwagi na brak spełnienia przesłanek wynikających z art. 135 ust. 1 tej ustawy dotyczących podjęcia próby przeanalizowania wszystkich możliwości technicznych, technologicznych i organizacyjnych mających na celu zapobieganie i ograniczenie oddziaływania akustycznego na środowisko, niewłaściwe przedstawienie granic przebiegu proponowanych w przeglądzie obszarów ograniczonego użytkowania, które nie pokrywają się z izoliniami wyznaczającymi dopuszczalne poziomy hałasu oraz brak objęcia obszarem ograniczonego użytkowania terenów niezabudowanych, dla których nie opracowano miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, na których występuje negatywne oddziaływanie akustyczne pochodzące od drogi. Kwestie te zostały dodatkowo wyjaśnione w dalszej korespondencji.
W zażaleniu na to postanowienie GDDKiA wskazał na uchybienie w jego doręczeniu bezpośrednio do GDDKiA, zamiast do ustanowionego pełnomocnika. Zarzucił także, że Marszałek nie rozpatrzył w sposób należyty podniesionych zarzutów, gdyż GDDKiA złożył przy piśmie z dnia 29 grudnia 2014 r. przegląd ekologiczny zawierający wszystkie elementy określone w art. 238 Prawa ochrony środowiska, zaś egzekwowany zakres uzupełnienia przeglądu nie wynika ani z decyzji Marszałka, ani z żadnego przepisu regulującego zakres tego opracowania. Zobowiązany wskazał, że w przedłożonej dokumentacji wypełnił wszystkie warunki nałożone zgodnie z art. 238 ustawy p.o.ś. między innymi określił oddziaływanie na środowisko oraz wskazał działania zapobiegające oraz po wnikliwej analizie wskazał zgodnie z art. 238 pkt 5 p.o.ś. konieczność ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania.
Kolegium rozpatrując sprawę wskazało, iż podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymienione są w art. 33 pkt 1 -10 u.p.e.a. Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie jej art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ powołując się na orzecznictwo wskazał, iż w przypadku gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to jeden i ten sam podmiot, przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 34 § 1 u.p.e.a. jest bezprzedmiotowe, gdyż nie tylko nie chroni uprawnień zobowiązanego, ale narusza nadto interesy wierzyciela, prowadząc do oczywistego przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego. W odniesieniu do zarzutu nieprawidłowego doręczenia skarżonego postanowienia, Kolegium stwierdziło, że uchybienie w tym zakresie rzeczywiście nastąpiło, jednakże nie miało ono wpływu na ważność postanowienia, skoro treść postanowienia dotarła do adresata i jego pełnomocnika, tym samym trafiła do obrotu prawnego, nie pozbawiło strony jej uprawnień i nie skutkowało uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia. W odniesieniu do zarzutów merytorycznych Kolegium uznało je za nietrafne, wyjaśniając, że egzekwowane obowiązki wynikają z decyzji ostatecznej Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., której adresatem jest GDDKiA. Od decyzji tej strona nie składała odwołania, obowiązki wynikające z tej decyzji stały się zatem wymagalne.
Organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie egzekucyjne, w toku którego rozpatrywane są zarzuty strony, dotyczy nałożonego na GDDKiA decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla drogi ekspresowej [...] na odcinku od węzła [...] do węzła [...] w zakresie oddziaływania akustycznego na środowisko. W decyzji wskazano, że nakazany przegląd ekologiczny pozwoli określić nie tylko zasięg i wielkość oddziaływania drogi na środowisko, lecz również wskaże możliwości rozwiązań organizacyjnych, technicznych i technologicznych w zakresie zwalczania hałasu, a także ewentualną konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, w takim przypadku w przeglądzie należało określić jego granice i sposób korzystania z terenu. Elementy i zakres przeglądu ekologicznego opisuje art. 238 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym przegląd ekologiczny instalacji, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, powinien zawierać:
1) opis obejmujący: a) rodzaj, wielkość i usytuowanie instalacji wraz z informacją o jej stanie technicznym, b) powierzchnię zajmowanego terenu lub obiektu budowlanego, c) rodzaj technologii, d) istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji obiekty mieszkalne i użyteczności publicznej, e) istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, f) istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim zasięgu oddziaływania instalacji obiekty i obszary poddane ochronie na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, ustawy o lasach, ustawy - Prawo wodne oraz przepisów ustawy o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym, pkt 2 ) określenie oddziaływania na środowisko instalacji, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej; pkt 3) opis działań mających na celu zapobieganie i ograniczanie oddziaływania na środowisko; pkt 4) porównanie wykorzystywanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143; 5) wskazanie, czy dla instalacji konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania, określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich; 6) zwięzłe streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w przeglądzie; 7) nazwisko osoby lub osób sporządzających przegląd.
Kolegium podkreśliło, że właściwa interpretacja niezbędnych elementów przeglądu wskazanych w punktach 4 i 5 cytowanego przepisu wymaga sięgnięcia do przepisów art. 143 i 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis art. 143, do którego wyraźnie odsyła pkt 4, czyniąc z zawartych w nim wytycznych technologicznych podstawę porównań stanowczo wymaganych przy przeglądzie ekologicznym, stanowi, iż technologia stosowana w nowo uruchamianych lub zmienianych w sposób istotny instalacjach i urządzeniach powinna spełniać wymagania, przy których określaniu uwzględnia się w szczególności: 1) stosowanie substancji o małym potencjale zagrożeń; 2) efektywne wytwarzanie oraz wykorzystanie energii; zapewnienie racjonalnego zużycia wody i innych surowców oraz materiałów i paliw; 3) stosowanie technologii bezodpadowych i małoodpadowych oraz możliwość odzysku powstających odpadów; 4) rodzaj, zasięg oraz wielkość emisji; 5) wykorzystywanie porównywalnych procesów i metod, które zostały skutecznie zastosowane w skali przemysłowej; [...] 7) postęp naukowo-techniczny. Natomiast przepis art. 135 ust. 1 określa przesłanki tworzenia obszarów ograniczonego użytkowania. Organ odwoławczy stwierdził, że zarówno decyzja, na podstawie której powstał obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego, wskazuje konieczność dokonania analizy utworzenia takich obszarów, jak i sam przegląd ekologiczny w punkcie 6.2 (str. 57-68) jednoznacznie wskazują na konieczność utworzenia takich obszarów, konieczne jest spełnienie przez przegląd wszelkich warunków określonych w tym przepisie. Przepis ten stanowi " Jeżeli z przeglądu ekologicznego albo z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaganej przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, albo z analizy porealizacyjnej wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu, to dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania". Analiza złożonego przez GDDKiA przeglądu ekologicznego wskazuje, że przegląd ten nie spełnia warunków określonych w przepisie art. 238 pkt 4 i 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, brak w nim bowiem analizy wszelkich stosowanych obecnie technologii ograniczających zasięg emisji (co wymagane jest na podstawie art. 143 pkt 5), a zatem nie można jednoznacznie orzec, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska, czego wymaga art. 135 ust. 1.
Wskazane przepisy wyraźnie wymagają, aby rozważania dotyczące możliwości, lub braku możliwości, zastosowania wszelkich dostępnych rozwiązań technologicznych znalazły się w przeglądzie ekologicznym. Podkreślić trzeba, że odniesienie się np. do możliwości instalacji ekranów akustycznych tunelowych lub półtunelowych w dokumentacji przygotowawczej, w toku innych postępowań (tj. przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej) czy w późniejszych pismach z 4 marca 2015 r., 23 kwietnia 2015 r., 24 czerwca 2015 r. nie stanowi spełnienia warunku kompletności przeglądu ekologicznego. W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, organ egzekucyjny zasadnie uznał, że zarzuty strony w zakresie istnienia przesłanek wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. są chybione. Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut dotyczący art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Uchybienia przedstawionego przeglądu ekologicznego zostały nie tylko wystarczająco dokładnie opisane przez Marszałka w upomnieniu nr [...] z dnia 24 lutego 2015 r. oraz w piśmie z dnia 8 kwietnia 2015 r., lecz - jak wykazano wyżej – wynikają one wprost z obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy nie zgodził się z argumentami zawartymi w zażaleniu. Nie dopatrzył się w postępowaniu organu pierwszej instancji żadnych uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik prowadzonego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 7, 77 i 107 k.p.a. polegające na nierozpatrzeniu zawartego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a., co skutkowało nierozpoznaniem przez organ odwoławczy istoty sprawy, a w konsekwencji doprowadziło do naruszenie zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a.,
- art. 7, 77 i 107 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w tym m. in. dowodu z dokumentu Przegląd ekologiczny, co skutkowało błędnym wywiedzeniem, że nie spełnia on wszystkich wymagań wynikających z art. 238 ustawy prawo ochrony środowiska (dalej: p.o.ś), podczas gdy właściwa analiza tego dokumentu doprowadziłaby do ustalenia, że zawiera on również analizę możliwości zastosowania ekranów półtunelowych jak i konieczność oraz warunki ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania,
- art. 33 § 1 pkt 3) u.p.e.a. poprzez stwierdzenie braku uchybień w postępowaniu egzekucyjnym pomimo, że egzekwowany w tym postępowaniu obowiązek nie jest tożsamy z sentencją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...].01.2014 r. nr [...], co skutkowało dopuszczeniem do prowadzenia postępowania egzekucyjnego bez podstawy, o której stanowi art. 3 § 1 u.p.e.a,
- art. 135 ust. 1 p.o.ś. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji stwierdzenie, że zakres przeglądu ekologicznego w części dotyczącej obszaru ograniczonego użytkowania powinien realizować przesłanki określone w tym przepisie, podczas gdy art. 135 ust. 1 p.o.ś. skierowany jest do organu ustanawiającego obszar ograniczonego użytkowania i determinuje kryteria oceny m.in. przeglądu ekologicznego w celu stwierdzenia potrzeby utworzenia takiego obszaru,
- art. 237 p.o.ś. poprzez zaniechanie ustalenia istoty oraz celu sporządzania przeglądu ekologicznego, co skutkowało błędnym stwierdzeniem jego niekompletności, a w konsekwencji dopuszczeniem możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji.
W oparciu o przedstawione zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia organu I instancji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa procesowego jak i prawa materialnego w stopniu wskazującym na konieczność jego uchylenia.
Na wstępie podkreślić należy, iż stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie, o którym mowa w art. 29 u.p.e.a. obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 946/10, LEX nr 1083713). Warunkiem dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest to, aby obowiązek wynikał z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 u.p.e.a.). Przesłanką zaś stwierdzenia wymagalności obowiązku objętego tytułem jest - w przypadku obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej - uprzednie ustalenie, że decyzja nakładającą określony obowiązek jest ostateczna, bądź nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Wymagalność obowiązku, jak w niniejszej sprawie sporządzenie przeglądu ekologicznego, dająca podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej oznacza, że na zobowiązanym ciąży skonkretyzowany obowiązek, a zobowiązany, mimo upływu terminu wyznaczonego do wykonania tego obowiązku nie wykonał go dobrowolnie.
W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że istnieje w obrocie prawnym decyzja ostateczna Marszałka Województwa [...] nr [...], z której można wywieść ciążący na skarżącym obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. W tytule wykonawczym wskazano treść podlegającego egzekucji obowiązku i podstawę prawną tego obowiązku – zgodnie z powyższą decyzją nakazującą sporządzenie i przedłożenie przeglądu ekologicznego dla drogi ekspresowej [...] na odcinku od węzła [...] do węzła [...] w zakresie oddziaływania akustycznego na środowisko. Podkreślić należy, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego nakaz sporządzenia przeglądu ekologicznego, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej ten obowiązek. Zasadą jest bowiem, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Ta jedna z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego obowiązuje także wówczas, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem. Jak przyjmuje się w judykaturze i w doktrynie, w sytuacjach, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem ( egzekwuje własne decyzje), mógłby zbadać decyzję pod względem merytorycznym, ale już nie jako organ egzekucyjny, lecz jako organ wydający decyzję ( por. Z. Leoński [w:] R. Hauser, Z.Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2003, s. 94 ). Organ może wówczas dokonać weryfikacji decyzji w przypadkach i w trybach przewidzianych przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy pozwalają zaś na weryfikację decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych ustanowionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a zatem w odrębnych postępowaniach od postępowania egzekucyjnego. A taki, niedopuszczalny prawnie w postępowaniu egzekucyjnym, skutek chciałaby osiągnąć strona skarżąca podważając celowość wykonania decyzji nakazującej sporządzenie przeglądu ekologicznego.
W orzecznictwie podkreśla się, iż o niewykonalności obowiązku można mówić wyłącznie wówczas gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trudności ekonomiczne czy techniczne związane z wykonaniem nałożonego obowiązku nie świadczą natomiast o niewykonalności tegoż obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1603/10, dostępny w CBOSA). Dopuszczalność egzekucji w niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny łączył obowiązki wierzycielskie, a zatem dysponował niezbędnymi danymi do oceny zasadności zgłaszanych przez stronę zarzutów na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1, 3, 5 u.p.e.a. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji przeanalizował okoliczności związane z wymagalnością objętych tytułem zobowiązania ( pkt 5), tożsamością obowiązku określonego w tytule wykonawczym z decyzją nakładającą obowiązek ( pkt 3) i z wykonaniem nałożonego obowiązku ( 1). W tym zakresie działania organu egzekucyjnego nie budzą zastrzeżeń, jak słusznie uznał organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu.
Lektura zaskarżonego wskazuje, że wbrew skardze, organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów zażalenia, w tym także do zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 pkt 3 u.p.e.a., bowiem stwierdził, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 26 sierpnia 2015 r. Marszałka Województwa [...] został wystawiony w oparciu decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2014 r. Kolegium jednocześnie wskazało, że w tytule wykonawczym wprawdzie błędnie podano numer decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., jednak błąd ten nie ma wpływu na prawidłową identyfikację decyzji stanowiącą podstawę egzekwowanego obowiązku. Z tym stanowiskiem organu odwoławczego należy się zgodzić. W tych warunkach zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7, 77 par. 1, 107 k.p.a. nie są uprawnione. Organy obu instancji w wyniku przeprowadzonej analizy uznały, że skarżący nie wykonał w sposób prawidłowy obowiązku nałożonego decyzją z dni [...] stycznia 2014 r., bowiem przedłożony przegląd ekologiczny nie spełnia wymogów ustalonych w art. 238 p.o.ś. i wymaga uzupełnienia z uwagi na treść art. 135 ust. 1 i ust. 3b p.o.ś. Podkreślić przy tym należy, że poza postawieniem w zarzutów naruszenia art. 135 ust. 1 i art. 237 p.o.ś. skarżący nie wskazuje o jakie konkretnie uchybienia chodzi i jakie fakty, istotne z punktu widzenia art. 33 u.p.e.a., miały miejsce.
W związku z tym, wobec wykluczenia przez organy obu instancji okoliczności, o których mowa w art. 33 pkt 1, 3 i 5 u.p.e.a. i braku zgłoszenia przez stronę jakichkolwiek faktów mogących inaczej zinterpretować okoliczności faktyczne sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło