IV SA/Wa 1824/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego Światowid w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] o ustaleniu, na wniosek P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. , środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na realizacji budowli przeciwpowodziowej w ramach budowy śluzy w P. na dz. ew. nr [...] obręb [...] oraz na dz. ew. nr [...], [...], [...], obręb [...] w Dzielnicy [...] W. . II. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy: 1. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu 23 marca 2012 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie śluzy w P. na dz. ew. nr [...] obręb [...] oraz na dz. ew. nr [...], [...], [...], obręb [...]w Dzielnicy [...] W. . 2. Prezydent [...] dokonując klasyfikacji planowanego przedsięwzięcia ustalił, że przedsięwzięcie to zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. 3. Opiniując potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dale "RDOŚ) postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.; dalej jako "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku"), wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. 4. Podobnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej "PIS"), w oparciu o art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w opinii z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. 5. Biorąc pod uwagę zapisy art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz lokalizację i planowane funkcje śluzy Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] uznał jednak za konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i ustalił zakres raportu. 6. Pismem z dnia 15 listopada 2012 r. organ I instancji wystąpił do RDOŚ oraz do PIS o uzgodnienie warunków realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego. 7. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. RDOŚ uzgodnił realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia pod warunkiem ochrony istniejącego drzewostanu. 8. PIS opinią z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] zaopiniował przedmiotowe przedsięwzięcie i ustalił warunki jego realizacji. 9. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Prezydent [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ pierwszej instancji wziął pod uwagę uzgodnienie RDOŚ jak i PIS i uwzględnił w decyzji warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia nałożone przez te organy. 10. Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosło Stowarzyszenie Ekologiczne S. z siedzibą w W. W uzasadnieniu wskazało, że przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko dotyczy wyłącznie mniejszej części planowanego przedsięwzięcia, znajdującego się pozornie poza obszarem Natura 2000. W ocenie odwołującego się Stowarzyszenia całość przedsięwzięcia będzie ingerowała w ten obszar, dlatego też ocena oddziaływania na środowisko powinna być przeprowadzona dla całego przedsięwzięcia. W tej sprawie - jak podniesiono - orzecznictwo krajowych sądów administracyjnych i Trybunału Sprawiedliwości jest zgodne i wskazuje, że nie można dzielić przedsięwzięcia i odstąpić od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w tej części, która położona jest bezpośrednio w obszarze Natura 2000, a pozostała część poddać takiej ocenie. 11. Do odwołania ustosunkował się inwestor - P. Sp. z o.o. – wskazując że odwołanie zostało wniesione po terminie. W ocenie inwestora odwołujące się Stowarzyszenie błędnie przyjęło, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od dnia doręczenia decyzji jednemu z uczestników postępowania - tj. L. Sp. z o.o., która była użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej przy ul. [...] Doręczenie to nie może być brane pod uwagę, ponieważ L. Sp. z o.o., aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2012 r. sprzedała tę nieruchomość, a wpisu do księgi wieczystej dokonano dnia [...] kwietnia 2012 r. Z tego powodu wniesiono o stwierdzenie wniesienia odwołania po terminie i odmowę wszczęcia postępowania odwoławczego lub ewentualnie o umorzenie postępowania odwoławczego. Ponadto podniesiono, że planowane przedsięwzięcie nie znajduje się w obszarze Natura 2000, co zostało potwierdzone stosownym postanowieniem RDOŚ III. Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej wskazał, między innymi, co następuje: 1. Kolegium stanęło na stanowisku, że termin do wniesienia odwołania, w przypadku określonym w art. 44 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, należy liczyć dla organizacji ekologicznej, która nie brała udziału w postępowaniu I instancji, od dnia dokonania ogłoszenia, o którym mowa w art. 85 ust. 3 ww. ustawy. W takiej sytuacji, stosownie do art. 49 k.p.a. zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W omawianej sprawie ogłoszenia dokonano w dniu 9 kwietnia 2013 r., a więc termin do wniesienia odwołania przez Stowarzyszenie został zachowany, gdyż odwołanie zostało wniesione drogą pocztową dnia 18 kwietnia 2013 r. Natomiast doręczenie decyzji I instancji L. Sp. z o.o., która sprzedała inwestorowi- P. Sp. z o.o. - prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] przy ul. [...] nastąpiło w oparciu o informacje zawarte w wypisie z księgi wieczystej dla tej nieruchomości nadesłanym przez inwestora. Ponadto L. Sp. z o.o. jeszcze 11 kwietnia 2013 r. informowała organ I instancji, że nie wnosi strzeżeń do decyzji. Nieświadomość organu o zmianie w zakresie stron postępowania nie może w ocenie Kolegium stanowić podstawy do uchylenia prawidłowej decyzji organu I instancji. 2. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że z żadnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, że przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko dotyczy wyłącznie mniejszej części planowanego przedsięwzięcia, znajdującej się pozornie poza obszarem Natura 2000 i że całość przedsięwzięcia będzie ingerowała w ten obszar. 3. Ponadto Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z art. 66 i 82 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i dlatego należało utrzymać ją w mocy. IV. Stowarzyszenie Ekologiczne S. z siedzibą w W. (dalej "Stowarzyszenie") wniosło skargę do Sądu na decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2013 r. W uzasadnieniu skargi wskazano na błędne stanowisko organu uznające, że przedmiotowe przedsięwzięcie będzie obiektem samoistnym, a zatem powinno zostać zaliczone do przedcięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a nie przedsięwzięć mogących znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko, w tym obszar Natura 2000. Stowarzyszenie wskazało, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. RDOŚ stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie bramy przeciwpowodziowej w P. w Dzielnicy [...] W. W ocenie skarżącego oba te przedsięwzięcia tworzą jedną całość i winny być oceniane łącznie. W związku z powyższym ocena oddziaływania na środowisko powinna być przeprowadzona dla całego przedsięwzięcia. Część przedsięwzięcia objęta decyzją RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2012 r. usytuowana jest w obszarze Natura 2000, czego nie wzięto w niniejszym postępowaniu pod uwagę. V. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji. VI. W piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2013 r. Stowarzyszenie wskazało, że dzielenie przedsięwzięcia stanowi niedozwoloną praktykę, pozwalającą organom na unikanie przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z obowiązującymi przepisami. Do pisma dołączono kserokopię decyzji RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VII. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Sąd skargę oddalił, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób upoważniający Sąd do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego. VIII. W pierwszej kolejności Sąd poddał ocenie stanowisko Kolegium odnoszące się do kwestii obliczania terminu do wniesienia odwołania przez organizacje ekologiczne, które nie brały udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. 1. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w tym względzie wymaga wzięcia pod uwagę regulacji zawartej w art. 42 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zgodnie z art. 44 ust. 2 cyt. ustawy organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. 2. Dokonując wykładni omawianej regulacji należy mieć na względzie, że art. 44 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku statuujący prawo organizacji ekologicznej do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa nie określa w jaki sposób należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Daleko idące skutki wynikające z możliwości zaskarżenia decyzji przez organizację ekologiczną, która nie brała udziału w postępowaniu, nie mogą być w tym wypadku pozostawione swobodnej decyzji sądu. Dlatego niezbędnym jest sięgnięcie do ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym przepisów regulujących możliwość odwołania od decyzji przez stronę (art. 129 § 2 k.p.a.), określających rodzaje decyzji i instancyjność postępowania (art. 104 § 2 k.p.a.), określających zasadę trwałości decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.). Z regulacji tych wynika że prawo do odwołania przysługuje stronie, która je złoży w określonym terminie a skutkiem braku odwołania jest ostateczność decyzji (postanowienia). Zasady te, wobec braku uregulowania tych kwestii w sposób odmienny w przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, należy stosować również w odniesieniu do organizacji ekologicznych. 3. Sąd stwierdza, że termin do wniesienia odwołania dla organizacji ekologicznej winien być liczony od dnia kiedy ostatnia ze stron postępowania otrzymała decyzję administracyjną, nie zaś jak twierdzi Kolegium od dnia dokonania ogłoszenia, o którym mowa w art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2079/10, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 172/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt IVSA/Wa 599/11). 4. Przewidziany zatem w art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg nie z chwilą opublikowania przedmiotowej decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej, lecz z chwilą doręczenia tej decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu przed organem I instancji. Publikacja w BIP, dokonana na podstawie art. 85 ust.3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ma wyłącznie charakter informacyjny natomiast nie rodzi żadnych skutków procesowych w sferze praw stron lub innych podmiotów nie biorących udziału w tego rodzaju postępowaniu – nie otwiera terminu do wniesienia odwołania. 5. Skoro ostatnia ze stron uczestniczących w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji - L. Sp. zo.o.- otrzymała decyzję w dniu 10 kwietnia 2013 r. to z tym dniem rozpoczął bieg termin do wniesienia od tej decyzji odwołania. Termin ten upływał w dniu 24 kwietnia 2013 r. i wiązał również inne osoby, w tym organizację społeczną rozważającą wniesienie odwołania od decyzji na podstawie art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżące Stowarzyszenie wniosło odwołanie w dniu 18 kwietnia (data stempla pocztowego na kopercie), a zatem z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. 6. Dlatego w ocenie Sądu, pomimo błędnej interpretacji przyjętej przez Kolegium w zaskarżonej decyzji, a dotyczącej sposobu obliczania terminu do wniesienia odwołania, w przypadku określonym w art. 44 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku należy uznać, że termin do wniesienia odwołania przez skarżące Stowarzyszenie został zachowany. 7. Faktu tego nie zmienia również podnoszona przez inwestora – P. Sp. z o.o. okoliczność dotycząca pominięcia przez organ pierwszej instancji kwestii zbycie przez L. Sp. z. o.o. w dniu [...] kwietnia 2012 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] przy ul. [...] na rzecz inwestora. Słusznie zauważyło Kolegium, że doręczenie decyzji organu I instancji dla L. Sp. z. o.o. nastąpiło w oparciu o wypis z księgi wieczystej dla tej nieruchomości nadesłany przez samego inwestora, w którym jako właściciela wskazano ww. Spółkę. Jednocześnie z wypisu z rejestru gruntów, w oparciu o który to wypis organ I instancji dokonał ustalenia kręgu stron przedmiotowego postępowania, wynikało, że właścicielem nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] przy ul. [...] jest L. Sp. z. o.o. Mając na uwadze treść art. 20 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) należy wyciągnąć wniosek, że organ miał prawo dokonać ustaleń w zakresie stron niniejszego postępowania (właścicieli i użytkowników wieczystych gruntów) w oparciu o dane ujawnione zarówno w ewidencji gruntów i budynków jak i w księdze wieczystej. Dokonanie na tej podstawie doręczenia dla Spółki L. Sp. z. o.o. widniejącej w ewidencji gruntów oraz księdze wieczystej jako właściciel przedmiotowej nieruchomości było uprawnione i miało ten skutek, że jako ostatnie doręczenie otwierało termin dla podmiotów, o których mowa w art. 44 ust. 2, do złożenia odwołania w terminie czternastu dni. IX. Pozytywne ustalenia w zakresie terminowości wniesienia przez stronę skarżącą odwołania stanowią podstawę do dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji w zakresie jej merytorycznych ustaleń odnoszących się do środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia. 1. Skarżące Stowarzyszenie zarówno w odwołaniu jak i skardze do Sądu zarzuciło, że przeprowadzona w niniejszym postępowania ocena oddziaływania na środowisko została przeprowadzona wyłącznie dla mniejszej części planowanego przedsięwzięcia, znajdującej się pozornie poza obszarem Natura 2000. Skarżący swoją argumentację oparł na twierdzeniu, że orzekające organy w sposób świadomy nie dokonały oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia w powiązaniu z przedsięwzięciem, którego dotyczyła decyzja RDOS z dnia [...] kwietnia 2012 r. 2. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z informacją zawarta we wniosku inwestora oraz wynikającą z Karty informacyjnej przedsięwzięcia, będące przedmiotem niniejszej sprawy przedsięwzięcie dotyczy budowy śluzy w P. na dz. ew. nr [...] obręb [...] oraz na dz. ew. nr [...], [...], [...], obręb [...]w Dzielnicy [...] W. W niniejszej sprawie ocenie oddziaływania na środowisko zostało poddane całe wskazane we wniosku przedsięwzięcie. Potwierdza to treść raportu o oddziaływaniu na środowisko sporządzonego na potrzeby przedmiotowego postępowania, oraz opinie wydane przez RDOŚ i PIS, które odnoszą się do przedsięwzięcia polegające na realizacji budowli przeciwpowodziowej w ramach budowy śluzy w P. na dz. ew. nr [...] obręb [...] oraz na dz. ew. nr [...], [...], [...], obręb [...] w Dzielnicy [...] W. Z tego też względu nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że ocenie oddziaływania na środowisko nie zostało poddane całe planowane przedsięwzięcie. 3. Zauważyć należy, że przywołana przez skarżącego decyzja RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2012 r. odnosi się do innego przedsięwzięcia, tj. budowy bramy przeciwpowodziowej w P. w Dzielnicy [...] W. Przedsięwzięcie to było oceniane w odrębnym postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla tej inwestycji, a zatem nie mogło być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Jednakże, nawet gdyby uznać, że oba te przedsięwzięcia powiązane są ze sobą funkcyjnie, to nie można zgodzić się ze skarżącym, że przedmiotowe przedsięwzięcie będzie oddziaływało na obszar Natura 2000. Jak trafnie zauważyło Kolegium, analiza raportu o oddziaływaniu na środowisko, opinii i uzgodnień dla przedmiotowego przedsięwzięcia wykazały, że planowana inwestycja zlokalizowana jest w całości poza granicami obszarów podlegających ochronie przyrody. Najbliższy obszar Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 to Dolina Środkowej [...] , którego granice znajdują się w odległości ok. 60 m w kierunku zachodnim od terenu planowanej inwestycji. 4. Konkludując należy uznać, że kwestionowana w niniejszej sprawie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zawiera wszystkie obowiązkowe elementy, o których mowa w art. 80 i art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Wydanie tej decyzji zostało poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, która to ocena odnosiła się do całego przedsięwzięcia. Treść decyzji organu pierwszej instancji uwzględnia w pełnym zakresie wskazania i wytyczne zawarte w postanowieniach i opiniach organów uzgadniających. Również jeżeli chodzi o procedurę, to w ocenie Sądu w spornej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wynikających zarówno z kpa, jak i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. X. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.