IV SA/Wa 1828/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. R. H. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie z jego skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. We wniosku PPF skarżący oświadczył, że utrzymuje się z prac dorywczych (ok. 1000 zł. miesięcznie), nie posiada majątku ani oszczędności. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 16 września 2014 r. wezwał skarżącego do nadesłania: wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, dokumentujących operacje finansowe dokonane na tych rachunkach w okresie ostatnich 3 miesięcy, ewentualnie złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunku bankowego, oświadczenia wyjaśniającego wszelkie okoliczności przemawiające za tym, że skarżący nie jest obecnie w stanie wygospodarować środków niezbędnych do pokrycia kosztów niniejszego postępowania w świetle tego, że referendarzowi jest wiadome z urzędu, że w toku postepowania administracyjnego w tej sprawie był reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru, szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie (m.in. czynsz najmu, utrzymanie mieszkania, zakup żywności, odzieży, środków czystości, leków) oraz ich udokumentowanie za pomocą kopii faktur i rachunków, kopii umowy najmu lokalu mieszkalnego w którym zamieszkuje. Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Stwierdzono, co następuje: R. H., wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Referendarz podkreśla, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne muszą być wiarygodne. Jeżeli nie zostały one udokumentowane, a ich wiarygodność budzi wątpliwości, powstaje konieczność poczynienia dalszych ustaleń. Prowadzenie dalszych ustaleń w zakresie sytuacji materialnej i osobistej wnioskodawcy jest konieczne, gdy nie można jednoznacznie określić zaistnienia podstaw do przyznania prawa pomocy lub ich braku. Według art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Trzeba jednocześnie pamiętać, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania tego prawa spoczywa w całości na stronie. Rozpoznając wniosek referendarz nie może prowadzić postępowania poza granice wyznaczone przez art. 255 p.p.s.a. w tym nie może występować do innych organów i instytucji o dostarczenie dokumentów mogących mieć wpływ na ocenę wniosku strony ubiegającej się o prawo pomocy. W niniejszej sprawie, skarżący wezwany został do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, a ich wybór był w pełni uzasadniony. Skarżącego wezwano do przedłożenia dokumentu, z którego wynika wysokość jego dochodu (wyciąg z rachunku bankowego). W związku z tym, że na ocenę sytuacji finansowej strony ma wpływ nie tylko wysokość jej dochodu, ale również wysokość i rodzaj ponoszonych przez nią wydatków, skarżącego wezwano ponadto do złożenia oświadczenia i dokumentów źródłowych także w tym zakresie (pkt 1 c wezwania). Ponieważ w toku postępowania administracyjnego skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, zobowiązano go do podania wszelkich okoliczności świadczących o tym, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Odstępując od złożenia wymaganych dokumentów i oświadczeń skarżący nie usunął wątpliwości, jakie budzi oświadczenie zawarte w złożonym przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy Na koniec trzeba dodać, że nawet przy założeniu, że skarżącego dotykają trudności finansowe, nie zwalnia go to od obowiązku udzielenia wyczerpujących i rzetelnych informacji na temat sytuacji materialnej. W sytuacji, gdy strona uchyla się od przedstawienia rzetelnych informacji, w sposób wybiórczy bądź ze sobą sprzeczny przedstawia okoliczności związane z sytuacją materialną i rodzinną, akcentując przy tym te z nich, które mogłyby świadczyć o jej trudnej sytuacji, to powinna liczyć się z tym, że referendarz (sąd) nie będzie miał podstaw do przyznania jej prawa pomocy (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r. II FZ 607/10 oraz z dnia 28 marca 2012 r. I OZ 182/12). W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.