IV SA/Wa 1829/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) sędzia SO (del.) Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r., [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Skarżącego H. W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO" lub "organ II instancji") z [...] października 2021 r., nr [...] uchylającą pkt II decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") z [...] grudnia 2020 r., nr [...] i w tym zakresie orzekająca o terminie wykonania obowiązków nałożonych decyzją do dnia 30 czerwca 2022 r., a w pozostałym zakresie utrzymująca w mocy decyzję nakazującą H.W. (dalej "Skarżący") usunięcie odpadów. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. W dniu 11 czerwca 2019 r. Wójt wszczął z urzędu postepowanie administracyjne w sprawie nakazania posiadaczowi odpadów usunięcia ich z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania tj. z terenu działki ew. nr [...] położonej w S., gm. [...]. Wszczęcie postępowania było następstwem powzięcia przez Wójta informacji o składowaniu odpadów na przedmiotowej działce w wyniku wniosku z 6 sierpnia 2018 r., dotyczącego zmiany stanu wody na gruncie, tj. kierunku odpływu wody opadowej z terenu działek ew. nr [...] i [...] ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W ramach prowadzonych przez organ I instancji postępowań dotyczących omawianego terenu w tym m.in. zmiany stanu wody na gruncie oraz składowania odpadów, w oparciu o przeprowadzone oględziny terenowe oraz na podstawie opinii powołanych biegłych (opinia z dnia 29 kwietnia 2019 r.) ustalono, że na omawianym terenie są składowane odpady. Decyzją z [...] października 2019 r., nr [...] Wójt nakazał Skarżącemu, jako posiadaczowi odpadów i właścicielowi nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] położoną w S. , gm. [...], usunięcie odpadów z ww. działki, jako miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia SKO wskazało potrzebę przeprowadzenia od samego początku postępowania wyjaśniającego wraz z zasięgnięciem opinii biegłego, który pomoże w ustaleniu rodzaju składowanych odpadów oraz ich ilości. II.2. W dniu 9 września 2020 r. na przedmiotowym terenie zostały przeprowadzone oględziny terenu z udziałem biegłego oraz wykonano dokumentację fotograficzną. W dniu 7 października 2020 r. na dz. ew. nr [...] wykonano przy pomocy koparki cztery odkrywki glebowe, pobrano próbki gruntu do badań oraz dokonano pomiarów geodezyjnych m.in. rzędnych wysokościowych. Ustalono, że na działce ew. nr [...] są składowane odpady o kodach: - 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, - 17 01 02 - gruz ceglany, - 10 05 04 - gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymieniony 17 05 03 (nie zawierające substancji niebezpiecznych), - 17 05 06 - urobek z pogłębiania, inny niż wymieniony 17 05 05 (nie zawierające substancji niebezpiecznych), - 17 09 04 - zmieszane odpady z budowy, remontu i demontażu, inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03 (nie zawierające substancji niebezpiecznych). W trakcie prowadzonego postępowania Wójt pismem z dnia 21 sierpnia 2020 r. wystąpił do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z prośbą o informację czy Departament Polityki Ekologicznej, Geologii i Łowiectwa Urzędu Marszałkowskiego wyrażał zgodę na zniesienie obowiązującego zakazu na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu w zakresie możliwości dokonania zmiany naturalnej rzeźby terenu, m.in. na działce o ew. nr [...] w S., gm. [...]. Urząd Marszałkowski pismem z dnia 8 września 2020 r. poinformował, że w stosunku do omawianej działki nie było, ani nie jest prowadzone postępowanie mające na celu zniesienie zakazów obowiązujących na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Przedmiotowa działka leży na jego terenie i w ocenie Departamentu Polityki Ekologicznej, Geologii i Łowiectwa jest terenem cennym przyrodniczo i nie ma uzasadnienia dla wyłączania go z ochrony krajobrazowej, ani odstępstw od obowiązujących zakazów, a podnoszenie terenu należy uznać za niezgodne z obowiązującymi zakazami. Ponadto, pismem z dnia 12 października 2020 r. Wydział Prewencji Komendy Powiatowej Policji poinformował, iż w okresie od 2014 do 2019 r. było prowadzone jedno postępowanie dot. zwożenia i/lub składowania odpadów, które umorzono w dniu 6 stycznia 2020 r. z powodu niewykrycia sprawcy. Postępowanie to zainicjował Skarżący składając w 2019 r. zawiadomienie do organów ścigania, w związku z tym, iż w okresie od 2014 r. nieznani sprawcy dokonali zanieczyszczenia jego działki. Decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...] Wójt nakazał Skarżącemu usunięcie odpadów z działki ew. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, że nastąpiło składowanie odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania oraz uznano, iż zachodzi okoliczność przewidziana w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779 z późn. zm., dalej "ustawa" lub "ustawa o odpadach") uzasadniająca nakazanie usunięcia odpadów poprzez ich zebranie z powierzchni działki [...] i przekazanie tych odpadów podmiotowi posiadającemu zezwolenie na zbieranie lub odzysk odpadów. II.3. Po rozpatrzeniu odwołania, SKO decyzją z [...] października 2021 r., nr [...] uchyliło pkt II decyzji Wójta z [...] grudnia 2020 r., nr [...] i w tym zakresie orzekło o terminie wykonania obowiązków nałożonych decyzją do dnia 30 czerwca 2022 r., a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję nakazującą Skarżącemu usunięcie odpadów. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny, a ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału (dokumentacja fotograficzna, opinia biegłego) wynika, iż na nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] znajdują się odpady. SKO podkreśliło, że nawiezienie odpadów na teren nieruchomości nie jest metodą unieszkodliwiania, o której mowa w ustawie o odpadach. Zdaniem SKO, nawiezienie odpadów na teren działki nr ew. [...] nie podlega pod dyspozycję wyłączeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym nie będącym przedsiębiorcami oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. W tym stanie rzeczy organ II instancji uznał, że w sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 26 ustawy, a tym samym organ I instancji zasadnie nakazał skarżącemu usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, jako posiadaczowi odpadów. Organ zaznaczył, że choć Skarżący wskazał na możliwość nawiezienia na przedmiotową działkę odpadów przez [...] Sp. z o.o., która przywoziła odpady na sąsiednią nieruchomość, to nie można przyjąć, iż ta spółka jest posiadaczem odpadów. Jak bowiem wynika z akt sprawy, Skarżący w 2019 r. złożył zawiadomienie na Policję, że w okresie od 2014 r. nieznani sprawcy dokonali zanieczyszczenia jego działki poprzez wyrzucenie cegieł, bloków betonowych, elementów budowlanych, jednakże dochodzenie zakończyło się umorzeniem postępowania z powodu niewykrycia sprawcy wykroczenia. III.1. Pismem z 17 listopada 2021 r. Skarżący wywiódł skargę na decyzję SKO z [...] października 2021 r., nr [...] uchylającą w części decyzję Wójta z [...] grudnia 2020 r., nr [...], a w pozostałej części utrzymującą ją w mocy, zarzucając jej naruszenie: 1. art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach z związku z art. 3 pkt. 19 tej ustawy poprzez nakazanie Skarżącemu usunięcia odpadów zamiast ich wytwórcy tj. [...] sp. z o.o. z/s w [...]; 2. § 6 punkt 2 i 5 Rozporządzenia nr 3 Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Woj. [...]. z 2007 r., nr [...], poz. [...]), dalej rozporządzenie Wojewody, poprzez wadliwe uznanie, że nawiezienie mas ziemnych w celu utwardzenia gruntu mogło być zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub spowodować trwałą zmianę rzeźby terenu, a co więcej, że odpowiedzialność za to może ponosić podmiot, który tych czynności nie wykonywał, a organ o tym fakcie wiedział od listopada 2015 roku, co by oznaczało, że urzędnicy nie dopełnili już w roku 2015 swoich obowiązków; 3. art. 7, art. 9, art. 77. art. 80, art. 81, 84 § 1 i 2 kpa, art. 107 § 3, a w postępowaniu odwoławczym w związku z art. 140 k.p.a. poprzez: - błędne i niewystarczające ustalenie stanu faktycznego; - błędne i niewystarczające wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; - oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i rozpatrzenie go w sposób niewyczerpujący i nieprawidłowy z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów; - wskazanie przez organ I instancji i podzielenie w istocie rzeczy przez organ II instancji tej oceny przez SKO, że nie jest wiarygodne twierdzenie Skarżącego, że odpady zostały nawiezione przez [...] sp z o.o. z/s w [...], bez wskazania, dlaczego twierdzenie nie jest wiarygodne; - przyjęcie, że z oświadczenia [...] z dnia 26 listopada 2015 r., wynika, że Spółka ta nie nawoziła na działkę odpadów nr [...], choć oświadczenie to dotyczy tylko potwierdzenia, że odpady były zwożone na działkę nr [...]. Było ono złożone w innych okolicznościach, a co więcej oświadczenie to nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej; - wydanie rozstrzygnięcia w sprawie wymagającej dowodu z opinii biegłego, podczas gdy powołany biegły (z zakresu geodezji) nie był w stanie określić rodzajów (kodów) odpadów, a ich ilość wyrażona w masie jest zawyżona, nawet przyjmując za prawidłowe wyliczenie objętościowe nawiezionych mas ziemnych; 4. art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób uniemożliwiający jej wykonanie - brak wskazania w sentencji decyzji na ilość odpadów podlegających ich usunięciu poprzez wskazanie ich wagi lub objętości; 5. art. 81a k.p.a. (a w postępowania odwoławczym w związku z art. 140 k.p.a.) poprzez nierozstrzygnięcie istniejących wątpliwości, co do stanu faktycznego na korzyść strony, w ramach postępowania, w którym organ wydał decyzję polegającą na nałożeniu na Skarżącego obowiązku usunięcia odpadów; 6. art. 78 § 2 w zw. z art. 77 j § 2 i art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. oraz 124 k.p.a. a w postępowaniu odwoławczym w związku z art. 140 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, a w szczególności poprzez niewłączenie do akt sprawy w drodze postanowienia dowodów na podstawie których zostało oparte rozstrzygnięcie; 7. art. 15 k.p.a. oraz 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz nieuchylenie decyzji Wójta, a to z powodu odniesienia się tylko do jednego zarzutu z odwołania, a co więcej poprzez powielenie przez SKO stanowiska Wójta w odpowiedzi na zarzut niewłaściwego ustalenia posiadacza odpadów, w miejsce przedstawienia własnego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem zastrzeżeń zawartych w odwołaniu; Na tych podstawach Skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta oraz orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach postępowania według norm prawem przewidzianych. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów Skarżący wskazał, że organy administracji publicznej nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, pomijając okoliczność nawiezienia na sąsiednią działkę [...] odpadów o tych samych kodach przez [...] sp z o.o. w [...], która jako wytwórca odpadów powinna być zobowiązana do ich usunięcia. W kontekście położenia działki w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu Skarżący nadmienił, że należy badać faktyczne zagospodarowanie działki, która położona jest na skraju tego obszaru, a sąsiednie działki nie przedstawiają żadnych walorów krajobrazowych. Skarżący zarzucił ponadto nieprawidłowe określenie wagi nawiezionych mas ziemnych przez biegłego w przyjętej bez przeprowadzenia oceny opinii. III.2. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem orzekające w sprawie organy nie przeprowadziły w wystarczającym stopniu postępowania wyjaśniającego w związku z podnoszonym w toku postępowania administracyjnego, w tym w odwołaniu, zarzutem, że wytwórcą odpadów składowanych na działce [...] położonej w S. jest spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 19 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach). Już na wstępie należy równocześnie podkreślić, że uwzględnienie skargi w żaden sposób nie przesądza jeszcze, że w sprawie doszło od obalenia domniemania, że to skarżący jako właściciel jest posiadaczem odpadów. Podobnie, uwzględnienie skargi nie wyłącza w przyszłości przyjęcia przez orzekające organy, że w sprawie mogą zachodzić podstawy do przyjęcia solidarnej odpowiedzialności dwóch lub więcej posiadaczy odpadów (art. 26 ust. 3a ustawy o odpadach). IV.2. W skardze zasadnie zwrócono uwagę, że w sprawie nie można przyjąć za Kolegium, że stan sprawy jest bezsporny. Otóż z akt sprawy wynika, że skarżący już podczas oględzin 26 lipca 2019 r. podniósł, że odpady na jego działce [...] zaczęły "pojawiać się" od 2014 r., tj. od momentu, kiedy opady zaczęły być nawożone na sąsiednią działkę nr [...]. Skarżący oświadczył również, że odpady zostały nawiezione prawdopodobnie przez tego samego sprawcę. Skarżący przyznał równocześnie, że nie zna sprawcy tego deliktu. W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie E. M. z 2015 r., z którego wynika, że na jej działkę nr [...] "firma [...]" za jej zgodą nawiozła odpady o kodzie 17 05 06 Urobek z pogłębiania inny niż wymieniony w 17 05 05 celem "ulepszenia powierzchni" tej działki, która "ma charakter podmokły". W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie spółki [...] sp. z o.o. zgodne z oświadczeniem E. M.. Skarżący już w pierwszym odwołaniu z 6 listopada 2019 r. wskazał, że jego zdaniem wytwórcą odpadów jest właśnie spółka [...]. Podobne zarzuty zgłoszono w odwołaniu z 11 stycznia 2021 r., przy czym w odwołaniu tym już wyraźnie wskazano na konkretne czynności dowodowe, które mogły być pomocne w ustaleniu zakresu ewentualnej odpowiedzialności spółki [...], w tym poprzez wystąpienie o karty przekazania odpadów. Zarzucono również dowolność w ocenie wiarygodności pisemnych oświadczeń skarżącego oraz spółki [...], co należy odczytywać, w aspekcie działania przez skarżącego formalnie bez profesjonalnego pełnomocnika, jako wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania. W odwołaniu tym wskazano również na okoliczność braku ogrodzenia pomiędzy działkami [...] oraz [...], brak innej widocznej granicy, a także tożsamy zakres rodzajów odpadów ujawnionych na tych działkach. Sądowi z urzędu jest wiadome, że w postępowaniu dotyczącym nakazania usunięcia odpadów z sąsiedniej działki nr [...] te same organy administracji publicznej (tj. Wójt oraz SKO) uznały, że podmiotem współodpowiedzialnym za usuniecie odpadów jest spółka [...] Sp. z o.o. (zob. nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2022 r., IV SA/Wa 1633/21). Wszystkie te okoliczności pozwalają przyjąć, że zarówno Wójt, jak i SKO nie podjęły wystarczających czynności procesowych mogących doprowadzić do obalenia domniemania, że to skarżący jest wyłącznym posiadaczem odpadów zlokalizowanych na jego działce (zgodnie z art. 26 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach zw. z art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219). Otrzymana w dniu 16 października 2020 r. od KKP w [...] informacja, że postepowanie wykroczeniowe w sprawie zanieczyszczenia działki odpadami budowlanymi zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy (w piśmie tym jest mowa o działce nr [...], ale z powiązania tego pisma z zapytaniem Wójta jest oczywiste, że chodzi o działki nr [...] oraz [...]) jest istotnym dowodem w sprawie, ale nie zwalnia per se organów administracji publicznej do poczynienia samodzielnych ustaleń w sprawie ewentualnego ustalenia wytwórcy odpadów. W tym miejscu należy przypomnieć, że wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Nie pozwala im jednak zignorować dowodów, które mogą doprowadzić do ustalenia wytwórcy odpadów lub posiadacza odpadów innego niż właściciel nieruchomości, jeżeli zostaną one zaoferowane przez stronę. Organ musi odnieść się do wszystkich dowodów wskazanych przez strony, szczególnie gdy dotyczą one tak kluczowej dla sprawy kwestii jak prawidłowe ustalenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów (por. np. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 3271/19, CBOSA). W realiach niniejszej sprawy strona takie dowody zaoferowała, tj. wskazała na karty przekazania odpadów oraz przesłuchanie skarżącego oraz przedstawicieli [...] sp. z o.o. IV.4. Mając powyższe na uwadze, konieczne było uchylenie nie tylko decyzji Kolegium, ale również poprzedzającej ją decyzji Wójta (art. 135 p.p.s.a.), albowiem zakres uzupełniającego postępowania dowodowego jest na tyle istotny, że kwestia ewentualnej odpowiedzialności lub współodpowiedzialności spółki [...] Sp. z o.o. winna być rozstrzygnięta z zachowaniem zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Co więcej, w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że spółka ta winna mieć w sprawie status strony (art. 28 k.p.a.), skoro jest ona wskazywana jako wytwórca odpadów, a nadto spółka ta została uznana przez te same organy za podmiot współodpowiedzialny za usuniecie tożsamych rodzajowo odpadów z działki [...], bezpośrednio graniczącej z nieogrodzoną działką skarżącego. Przyznanie statusu strony w sprawie dotyczącej usunięcia odpadów nie oznacza oczywiście, że na podmiot taki zostanie nałożona wyłączna lub solidarna odpowiedzialność za usunięcie spornych odpadów. Podmiot taki ma jednak prawo, podobnie jak skarżący, do czynnego udziału w postępowaniu. IV.5. Rozpoznając sprawę ponownie Wójt będzie miał na uwadze powyższe oceny prawne oraz wskazania co do dalszego postępowania, w tym umożliwienie złożenia zeznań skarżącemu oraz przedstawicielom [...] Sp. z o.o., a także obowiązek wystąpienia do tej spółki o dostarczenie kart przekazania odpadów dotyczących przedmiotowych działek. Przed pojęciem czynności dowodowych Wójt winien przede wszystkim zawiadomić spółkę [...] Sp. z o.o., informując jej o prawie strony do czynnego udziału w postępowaniu. Należy mieć na uwadze, że w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że po ostatnich oględzinach działki usunęła całość lub cześć spornych odpadów (przedkładając np. karty przekazania odpadów i/lub faktury od uprawnionych podmiotów zajmujących się gospodarką odpadami), w sprawie winny być przeprowadzone dodatkowe oględziny. IV.6. Ponadto, mając na uwadze konstytucyjny (art. 74 ust. 2 Konstytucji) i traktatowy (art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), obowiązek organów władzy publicznej dbania o stan środowiska, Wójt winien podjąć działania zmierzające do niezwłocznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Trzeba mieć na uwadze, że chodzi sprawę, gdzie według dotychczasowych ustaleń do pierwszego nawiezienia odpadów miało dość około siedmiu lat temu. Organ winien podjąć wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wnikliwego ustalenia stanu faktycznego oraz, stosownie do poczynionych ustaleń, prawidłowego zastosowania odpowiednich norm prawa materialnego. Kolegium zasadnie wskazało w zaskarżonej decyzji, że zasadniczym celem art. 26 ustawy o odpadach jest skuteczne i szybkie usuniecie odpadów z miejsca do tego nieprzeznaczonego, który to pogląd jest już utrwalony w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 4 lutego 2020 r., II OSK 803/18, CBOSA). Nowelizacja tego przepisu dokonana ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1579) miała na celu wzmocnienie skuteczności procedury nakazania usunięcia odpadów, m. in. poprzez wprowadzenie możliwości solidarnej odpowiedzialności posiadaczy odpadów (zob. druk sejmowy VIII.3495, Zmiana ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw). Nowelizacja ta nie zmieniła przy tym zasady, że w razie nieobalania domniemania, to władający powierzchnią ziemi odpowiada za usuniecie odpadów zalegających na jego nieruchomości. Trzeba w końcu podkreślić, że wiele kwestii prawnych, które pozostają sporne w niniejszej sprawie, było już przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w podobnych sprawach na gruncie art. 26 ustawy o odpadach. Zagadnienia związane z problematyką obowiązku usunięcia odpadów są również przedmiotem licznych wypowiedzi piśmiennictwa (zamiast wielu zob. np. M. Górski, Usuwanie odpadów, Warszawa 2021). Równocześnie, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w istotnej części, a przede wszystkim konieczność przeprowadzenia tego postepowania z udziałem podmiotu, który dotychczas nie brał udziału w postępowaniu (tj. [...] Sp. z o.o.), czyni niedopuszczalnym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących zarówno ustaleń faktycznych, jak ocen prawnomaterialnych. Sfomułowanie takich ocen mógłby bowiem pozbawić podmiot, który winien być również stroną w postępowaniu administracyjnym (tj. [...] Sp. z o.o), możliwości kwestionowania takich ocen w dalszym postępowaniu (argumentum ex art. 153 p.p.s.a.), co byłoby nie do pogodzenia z konstytucyjnym i traktatowym prawem do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej). VI.7. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). IV.8. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.