IV SA/Wa 1837/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zgody na osiedlenie się i odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych S. M. (dalej "skarżący") wraz ze skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zgody na osiedlenie się i odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z synem i córką. Nie posiada żadnych nieruchomości. Zgromadził środki pieniężne w wysokości 4000 zł. Uzyskuje dochody w wysokości 2000 zł netto miesięcznie. Podał także, że wynajmuje mieszkanie za kwotę 1400 zł miesięcznie, a ponadto: "Matka dzieci (posiadająca rozdzielność majątkową) przyczynia się do kosztów utrzymania dzieci w wysokości 800 zł (łącznie)". Zarządzeniem z dnia 15 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni - poprzez: a) nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego S. M. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu (np. zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości dochodów), c) wskazanie wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne (przeciętnie w miesiącu), d) nadesłanie kopii umowy najmu mieszkania; e) wyjaśnienie – w związku z informacją zawartą w rubryce nr 11 formularza PPF – czy matka dzieci skarżącego ma wobec nich stwierdzony obowiązek alimentacyjny (np. wyrokiem sądu), jeżeli tak, należy udokumentować ten fakt, np. poprzez nadesłanie kopii wyroku; f) wyjaśnienie, czy skarżący jest żonaty – jeżeli tak – do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: • nadesłanie wyciągów z wszelkich posiadanych przez żonę skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, • udokumentowanie wysokości dochodów żony skarżącego, • złożenie oświadczenia w sprawie majątku posiadanego przez żonę skarżącego, tj., czy jest właścicielem domu, mieszkania, innych nieruchomości (w tym rolnych), czy posiada zasoby pieniężne (jeżeli tak, to w jakiej wysokości) lub przedmioty wartościowe (o wartości powyżej 3000 euro). Jak wynika z nadesłanego przy piśmie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 października 2015 r., wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy zostało doręczone adresatowi w dniu 29 lipca 2015 r. Termin do wykonania wezwania upłynął zatem w dniu 5 sierpnia 2015 r. Skarżący dotychczas nie nadesłał żądanych informacji i dokumentów. Rozpoznając wniosek, zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie skarżący na formularzu PPF wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwójką dzieci, do ich utrzymania przyczynia się także ich matka (przeznacza na ten cel 800 zł) "posiadająca rozdzielność majątkową" . Skarżący zarabia 2000 zł netto, koszty wynajmu mieszkania wynoszą 1400 zł miesięcznie. W ocenie referendarza sądowego, przedstawione informacje nie były wystarczające do oceny rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego. W związku z powyższym uzasadnione było wezwanie skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów, które ewentualnie mogłyby potwierdzić zasadność jego wniosku. Skarżący nie uzupełnił wniosku o prawo pomocy. Należy jeszcze raz podkreślić, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wyłącznie ocenia złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty. Jeżeli skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawia oświadczeń czy dokumentów, na podstawie których można by ustalić, jakimi środkami aktualnie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania, to należy uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem w rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.