IV SA/Wa 1839/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2014 r. w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Szefa Służby Weterynaryjnej – Inspektora Weterynaryjnego Wojska Polskiego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2014 r. oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w L., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniesioną na decyzję Szefa Służby Weterynaryjnej – Inspektora Weterynaryjnego Wojska Polskiego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Na skutek wniosku pełnomocnika skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku, odpis nieprawomocnego wyroku z dnia 21 stycznia 2014 r. wraz z uzasadnieniem przesłany został za pośrednictwem poczty listem poleconym przy piśmie z dnia 3 marca 2014 r. na wskazany we wniosku adres pełnomocnika skarżącej. Z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki, awizowano ją w dniu 5 marca 2014 r. w sposób wskazany w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) i pozostawiono na okres czternastu dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma we wskazanej placówce pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej w dniu 5 marca 2014 r. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 13 marca 2014 r. Czternastodniowy okres przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym upłynął w dniu 19 marca 2014 r., po czym w dniu 21 marca 2014 r. poczta zwróciła nieodebraną przesyłkę Sądowi. Doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącej nastąpiło w trybie art. 73 § 4 powołanej ustawy, na podstawie którego odpis wyroku z uzasadnieniem został uznany za skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 marca 2014 r. Od wymienionego orzeczenia skarga kasacyjna nie została wniesiona, zaś trzydziestodniowy termin do jej wniesienia upłynął w dniu 18 kwietnia 2014 r., zatem wyrok ten stał się prawomocny od dnia 19 kwietnia 2014 r. W dniu 17 czerwca 2014 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Sądu z pisemną prośbą o udzielenie informacji na jakim etapie jest sporządzanie uzasadnienia w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na powyższe zapytanie, Sąd pismem z dnia 26 czerwca 2014 r. poinformował pełnomocnika, że odpis wyroku z uzasadnieniem został do niej wysłany w dniu 3 marca 2014 r. Przesyłka została zwrócona do Sądu po prawidłowym, dwukrotnym jej awizowaniu przez pocztę, wobec tego zarządzeniem z dnia 25 marca 2014 r. uznano przesyłkę za skutecznie doręczoną w dniu 19 marca 2014 r., zaś postanowieniem z dnia 12 maja 2014 r. stwierdzono prawomocność wyroku od dnia 19 kwietnia 2014 r. W dniu 1 lipca 2014 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. We wniosku tym pełnomocnik skarżącej podniósł, że na rozprawie w sądzie powszechnym w dniu 24 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt [...] z powództwa [...] przeciwko m. in. [...] sp. z o.o., pełnomocnik powódki przedłożył kserokopię uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w sprawie IV SA/Wa 1839/13 w dniu 21 stycznia 2014 r. oddalającego skargę. Tymczasem do dnia 24 czerwca 2014 r. skarżąca Spółka nie otrzymała uzasadnienia wyroku. W dalszej części uzasadnienia wniosku pełnomocnik argumentował, że z sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uzyskał telefoniczną informację, że urząd pocztowy odesłał przesyłkę do Sądu, zaś w przeprowadzonym postępowaniu reklamacyjnym operator pocztowy przyznał, że bezpodstawnie odesłał list do Sądu, pomimo odbierania korespondencji w okresie, kiedy przesyłka winna zostać wydana adresatowi. Na tę okoliczność pełnomocnik skarżącej załączył do wniosku pismo Urzędu Pocztowego [...] Poczty Polskiej S.A. z dnia 27 czerwca 2014 r. Ta właśnie okoliczność, zdaniem pełnomocnika skarżącej, winna być uznana za przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Zanim jednak sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 tej ustawy. W świetle powyższych unormowań podstawową kwestię dla oceny prawidłowości złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej stanowi okoliczność zachowania terminu do jego wniesienia. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, początek biegu terminu do wniesienia tej skargi wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie skargi wniesionej do sądu pierwszej instancji. W świetle art. 177 § 1 powołanej ustawy skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, pełnomocnik skarżącej nie dochował siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącej nastąpiło w dniu 19 marca 2014 r. w trybie art. 73 § 4 powołanej ustawy (dowód: karta 78 akt sądowych). W myśl bowiem art. 73 § 1 wymienionej ustawy w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających (art. 65–72 powołanej ustawy), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tegoż artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Domniemanie doręczenia przesyłki adresatowi, o którym mowa w art. 73 § 4 powołanej ustawy, polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Odebranie pisma (w urzędzie pocztowym, czy sądzie), już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 powołanej ustawy, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 omawianej ustawy. W tak ustalonym stanie faktycznym stwierdzić należy, że w odniesieniu do przesyłki zawierającej odpis wyroku z uzasadnieniem zaistniały przesłanki określone w art. 73 § 4 omawianej ustawy. Od wyroku w tej sprawie skarga kasacyjna nie została wniesiona, zaś trzydziestodniowy termin do jej wniesienia upłynął w dniu 18 kwietnia 2014 r. Zatem wyrok ten stał się prawomocny od dnia 19 kwietnia 2014 r. Tymczasem wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej wniesiony został w dniu 1 lipca 2014 r. (data nadania wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego), a więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W razie uchybienia terminu do dokonania określonej czynności początkowym dniem, od którego należy liczyć bieg siedmiodniowego terminu z art. 87 § 1 powołanej ustawy, jest następny dzień po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. Omawiany przepis nie przewiduje innych okoliczności niż ustanie przyczyny uchybienia terminu. Sąd uznał więc, że od dnia 20 kwietnia 2014 r. należało liczyć bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i termin ten upływał w dniu 27 kwietnia 2014 r., jednakże mając na względzie brzmienie art. 83 § 2 powołanej ustawy należało przyjąć, że w dniu 28 kwietnia 2014 r. potencjalnie ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zaś wniosek złożony po tym terminie należało uznać za spóźniony. Zwrócić należy przy tym uwagę na fakt, że sam pełnomocnik gubi się w twierdzeniach jednym razem oświadczając we wniosku, że o sporządzonym uzasadnieniu dowiedział się na rozprawie w sądzie powszechnym w dniu 24 czerwca 2014 r., zaś po chwili twierdzi, że taką informację pozyskał z sekretariatu tutejszego Sądu, podczas gdy należy wnioskować, że już w dniu 17 czerwca 2014 r. miał wiedzę o sporządzonym uzasadnieniu i asekurując się, chcąc uchronić się od przypisania mu winy za niedbalstwo w prowadzeniu spraw występuje do Sądu z pisemną prośbą o udzielenie informacji na jakim etapie jest sporządzanie uzasadnienia. Należy przy tym wyjaśnić, że odrzucając na wspomnianej podstawie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności, sąd nie musi określić dokładnej daty dziennej ustania przyczyny jego uchybienia. Ważne, aby ustalił, że przyczyna uchybienia terminu ustała wcześniej, niż na siedem dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do jej dokonania. Istnieją wszakże przypadki, że strona przez swoje zachowanie w określonym przedziale czasowym eksponowała zdolność podjęcia czynności zmierzających do złożenia wniosku, brak jest zaś możliwości wyznaczenia konkretnej daty, kiedy taki stan się rozpoczął [zob. R. Hauser (red.), M Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 459 oraz powołane tam postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 769/10 dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. W świetle powyższego stwierdzić należy, że złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest spóźniony, co powoduje z mocy ustawy jego odrzucenie. Odnosząc się w dalszej części przedmiotowych rozważań do twierdzenia autora wniosku, że operator pocztowy przyznał, że bezpodstawnie odesłał przesyłkę do Sądu, mimo że korespondencja była odbierana w okresie, kiedy przesyłka powinna zostać wydana adresatowi, wskazać należy, że operator w załączonym do wniosku piśmie z dnia 27 czerwca 2014 r. stwierdził: "Dnia 05-03-2014 w tutejszym Urzędzie Pocztowym zostały awizowane listy polecone o numerach [...] oraz [...] adresowane na Kancelarię Radcowską przy ul. [...] w B. Urząd Pocztowy [...] informuje, iż w dniach do 05-03-2014 do 20-03-2014 Pani M. P. odbierała korespondencję adresowaną na ww kancelarię przy czym ww listy nie zostały wydane." Z pisma tego wynika, że operator stwierdził jedynie, że przesyłki we wskazanym okresie były odbierane przez M. P. – a więc przez inną osobę niż osoba występującego w niniejszej sprawie pełnomocnika skarżącego r. pr. N. F. – jednakże do tej sprawy nie zostały odebrane. W żadnym miejscu operator nie wskazuje na nieprawidłowe awizowanie przesyłki, skoro taką właśnie możliwość przewidują przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji to adresat przesyłki – pełnomocnik skarżącej radca prawny N. F. – ponosi ryzyko i odpowiedzialność za nieodebranie przesyłki w urzędzie pocztowym, w związku z czym brak jest podstaw do przerzucania odpowiedzialności za nieterminowe złożenie skargi kasacyjnej na doręczyciela przesyłki zawierającej odpis wyroku z uzasadnieniem. Pełnomocnik nie podjął działań zmierzających do obalenia domniemania skutecznego doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Nie wykazał nieprawidłowości w czynności pozostawienia zawiadomienia o przesyłce. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że operator bezpodstawnie odesłał list do Sądu, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 powołanej ustawy. Podkreślenia wymaga, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 powołanej ustawy może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W kontekście powyższych rozważań nie sposób nie uznać, że pełnomocnik skarżącej nie dochował należytej staranności w sytuacji, gdy jak sam wskazał we wzmiankowanym okresie był na poczcie i przesyłek nie odebrał. W takiej sytuacji należy oczekiwać od profesjonalnego pełnomocnika, dbającego należycie o interesy prawne swojego mocodawcy, aby sprawdził zawiadomienia o awizowanych przesyłkach do doręczenia. Niezapoznanie się z całą korespondencją skierowaną do niego przez placówkę pocztową wskazuje na zaniedbanie spoczywających na nim obowiązków, a uchybienie to obciąża stronę, reprezentacji której się podjął. Nawet gdyby profesjonalny pełnomocnik nie wiedział o istnieniu powyższej przesyłki do odbioru, co jednakowoż wydaje się nieprawdopodobne, działający z należytą ostrożnością pełnomocnik winien upewnić się, odbierając w urzędzie pocztowym inne przesyłki przeznaczone dla niego, czy nie ma jeszcze innych listów do odbioru. Tymczasem pełnomocnik skarżącej przez pięć miesięcy nie wykazał zainteresowania niniejszą sprawą i losami sporządzonego uzasadnienia na skutej jego wniosku, przyjmując w sprawie pasywną postawę i nie podejmując działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Dopiero po pięciu miesiącach od zgłoszonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. w dniu 17 czerwca 2014 r. pełnomocnik zwrócił się do Sądu z pisemną prośbą o udzielenie informacji na jakim etapie jest sporządzanie uzasadnienia w niniejszej sprawie, co jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu spraw mocodawcy, a ponadto pełnomocnik swoim postępowaniem naraził mocodawcę na negatywne konsekwencje związane z tokiem prowadzonego postępowania. Wyjaśnić jednocześnie należy, że okoliczności braku winy w uchybieniu terminu, podnoszone we wniosku, Sąd powinien rozważyć przy merytorycznej ocenie wniosku o przywrócenie terminu, jednakże w świetle zaprezentowanych wywodów ocena taka w zaistniałym stanie procesowym nie mogła być przeprowadzona. W tej sytuacji niedopuszczalne jest analizowanie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, skoro wniosek skarżącej, jako że spóźniony, nie spełnia wymogów pozwalających na tego rodzaju analizę. Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.