IV SA/Wa 1839/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-14

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Katarzyna Golat, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uznaniu nieruchomości za mienie gminne, z uwagi na brak legitymacji procesowej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, aby w dacie wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (5 lipca 1963 r.) przysługiwał mu lub jego poprzednikom prawnym tytuł własności do nieruchomości, co skutkowało brakiem jego legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Brak legitymacji procesowej strony czyni postępowanie bezprzedmiotowym, co obliguje organ do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z 2012 r. orzekającej o uznaniu nieruchomości za mienie gminne. Wnioskodawca twierdził, że decyzja z 2012 r. naruszała jego prawo własności do działki nr [...]. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że wnioskodawca nie wykazał swojego interesu prawnego ani legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ nie udowodnił posiadania tytułu prawnego do spornej działki na dzień 5 lipca 1963 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] kwietnia 2018r. nr [...]Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister, organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]z [...]września 2017r. w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego z wniosku H.S. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z [...]marca 2012r. orzekającej o uznaniu nieruchomości za mienie gminne, w części dotyczącej działki nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...]. Stan sprawy przedstawia się następująco: Działka nr [...]położona w obrębie [...], gmina [...]powstała w 1982r. w wyniku podziału działki nr [...]dla potrzeb poszerzenia drogi - działki nr [...] (tzw. [...]). Z opracowania geodezyjnego nr [...] z [...] kwietnia 1982r., sporządzonego dla potrzeb poszerzenia drogi, wynika, że działka nr [...] o pow. 0,03 ha, podzielona została na działki: nr [...]o powierzchni 0,03 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,00 ha. Działka nr [...] posiadała w wyniku podziału powierzchnię poniżej 50m2. Wydzielona pod poszerzenie drogi działka nr [...] przylegała do poszerzanej drogi (nr działki [...]) i posiadała wymiary około 3 m x 4 m, tj. około 12 m2. Grunt odpowiadający obecnej działce nr [...] został w sposób faktyczny wydzielony pod drogę dojazdową około 1960r. Starosta [...] decyzją z [...] marca 2012r. nr [...] orzekł, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów gmina [...] obręb [...]numerami działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 3,9087 ha, stanowi mienie gminne. Decyzją z [...] sierpnia 2012r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa własności nieruchomości, zajętej pod drogi wewnętrzne, o powierzchni 3,9087 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów gminy [...] obręb [...]numerami działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Wnioskiem z [...] października 2013r. H.S. wystąpił do Starosty [...]o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z [...]marca 2012r. w części dotyczącej działki nr [...]. We wniosku podniósł, iż decyzją objęto między innymi działkę nr [...] stanowiącą własność wnioskodawcy na podstawie aktu własności ziemi z [...]grudnia 1974r. nr [...], z którego wynika, że H. i J.S. stali się z mocy prawa właścicielami działek nr [...], [...], [...], [...]położonych w obrębie [...]z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, tj. z 4 listopada 1971r. Zdaniem H.S. decyzja Starosty [...]w części dotyczącej działki nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art.156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Wniosek ten Starosta [...]pismem z [...] października 2013r. przekazał do rozpatrzenia zgodnie z właściwością do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z [...]maja 2014r. nr [...] umorzyło postępowanie wszczęte z wniosku H.S. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z [...]marca 2012r. Powodem umorzenia było ustalenie, iż brak jest dowodów świadczących o przysługiwaniu H.S. i 5 lipca 1963r. tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości oznaczonej nr [...], która została uznana za mienie gminne (gromadzkie). W związku z tym nie ma on interesu prawnego w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...]z [...] marca 2012r. i nie posiada legitymacji procesowej do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z [...]sierpnia 2014r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z [...]maja 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] grudnia 2014r. sygn. akt [...], po rozpatrzeniu skargi H.S., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z [...] sierpnia 2014r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z [...]maja 2014r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedwcześnie uznało, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z [...] marca 2012r. Konieczne było uprzednie wyjaśnienie, czy i jaki tytuł prawny przysługiwał skarżącemu na dzień 5 lipca 1963r. do spornej nieruchomości oraz czy jest następcą prawnym poprzedniego właściciela. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]wniosło skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 listopada 2016r. sygn. akt [...] oddalił. Z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż punktem wyjścia w kontrolowanej sprawie winno być ustalenie, czy 5 lipca 1963r. H.S. lub jego poprzednikowi prawnemu przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości - działki nr [...], obręb [...]. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że na podstawie decyzji nie sposób ustalić czy działka [...] istniała w 5 lipca 1963r. i czy stanowiła mienie gromadzkie. Pochodną tego ustalenia, winna być ocena legitymacji wnioskodawcy, tj. czy we wskazanej dacie, przysługiwał mu tytuł prawny do tej nieruchomości (względnie jego poprzednikom prawnym). Wojewoda [...]pismem z 8 czerwca 2017r. wezwał H.S. do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dowodów świadczących, że na dzień 5 lipca 1963r. przysługiwał jemu lub jego poprzednikom prawnym tytuł własności do nieruchomości stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] położoną w obrębie [...]oraz, w przypadku przysługiwania prawa własności do tej nieruchomości jego poprzednikom prawnym, poprzez przedłożenie dokumentów wskazujących na następstwo prawne po tych osobach. W odpowiedzi na powyższe wezwanie H.S., pismem z 11 lipca 2017r. poinformował Wojewodę [...] , że podtrzymuje stanowisko w sprawie. Do pisma nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających przysługiwanie jemu lub jego poprzednikom prawnym prawa własności do jakichkolwiek nieruchomości położonych we wsi [...]w dniu 5 lipca 1963r. Z treści pisma z 11 lipca 2017r. wynika, że w ocenie wnioskodawcy nie jest możliwe precyzyjnie określenie czy i komu przysługiwało w dniu 5 lipca 1963r. prawo do nieruchomości stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...]decyzją z [...]września 2017r. nr [...]umorzył postępowanie wszczęte na wniosek H.S. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z [...]marca 2012r. w części dotyczącej działki nr [...]. Wojewoda wskazał, że wnioskodawca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, tj. nie przedstawił dowodów świadczących o przysługiwaniu mu w dniu 5 lipca 1963r. prawa własności do nieruchomości obecnie oznaczonej jako działka nr [...]z obrębu [...], a nawet nie przedstawił żadnego dokumentu, który mógłby wskazywać, że faktycznie władał nieruchomością w tym dniu, a tym samym nie wykazał, że ma legitymację procesową do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z [...] marca 2012r. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie jest możliwe precyzyjne określenie, czy i komu przysługiwało w tym dniu prawo własności do nieruchomości stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...]. Z uwagi na stwierdzony brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy postępowanie umorzono. Brak w postępowaniu wniosku pochodzącego od podmiotu, któremu przysługuje przymiot strony oznacza bezprzedmiotowość postępowania. Tym samym oznacza brak możliwości kontynuowania postępowania i badania decyzji o uznaniu nieruchomości nią objętych za mienie gromadzkie w kontekście jej zgodności z prawem. Od wskazanej decyzji Wojewody [...]odwołanie złożył H.S.. Odwołujący się wyraził niezadowolenie z treści rozstrzygnięcia stwierdzając, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona przez co naruszono art. 7 i art. 77 k.p.a. W szczególności, zdaniem odwołującego się, nie wyjaśniono, czy działka nr [...] o aktualnej powierzchni 0,03 ha powstała z części działki o aktualnym nr [...] oraz czy działka nr [...] istniała 5 lipca 1963 r. i czy stanowiła mienie gromadzkie. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] kwietnia 2018r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] . Minister stwierdził, że w efekcie przeprowadzonego postępowania nie wykazano, aby wnioskodawcy lub jego poprzednikom prawnym 5 lipca 1963r. przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona w obrębie [...]. Skargę na powyższą decyzję z [...]kwietnia 2018r. wniósł H.S. , zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niewyczerpujący, w szczególności poprzez bezzasadne przyjęcie na podstawie domniemania, że działka [...]o powierzchni 0,0300 ha istniała w formie wyodrębnionej na dzień 5 lipca 1963r., w sytuacji, kiedy zgodnie z zasadami logicznego rozumowania należało przyjąć, że ewentualne wyodrębnienie działki [...]o pow. 0,03 ha przy zakładaniu ewidencji gruntów w latach 1966/67 nastąpiło kosztem działki [...] wchodzącej w skład większej nieruchomości rolnej należącej do poprzedników prawnych J.S. (i przez nich podzielonej między spadkobierców) która to działka objęta została późniejszym Aktem Własności Ziemi z [...]grudnia 1974r., na mocy którego właścicielami tej działki, a tym samym działki oznaczonej aktualnie numerem ewidencyjnym [...] są H. i J. małżonkowie S.; - art. 7a § 1 k.p.a. i art. 81a § 1 k.p.a. poprzez ich nie zastosowanie, w sytuacji kiedy istnieją ewidentne wątpliwości co do stanu prawnego i stanu faktycznego nieruchomości (działki nr [...]) na dzień 5 lipca 1963r., a wskutek przyjętego przez organ nieuprawnionego domniemania co stanu władania tą nieruchomością, skarżący został pozbawiony prawa bycia stroną w postępowaniu; - art 80 k.p.a. poprzez ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób naruszający zasadę swobodnej oceny dowodów, a więc w sposób dowolny, nielogiczny a wręcz wewnętrznie sprzeczny, w szczególności ustalając, że działka [...]o pow. 0,03 ha powstała w 1982r. poprzez podział działki [...]o pow. 0,03 ha, która według ustaleń organów istniała w ewidencji gruntów 1967r.; - art. 105 §1 k.p.a. w zw. z art. 138 §1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego, chociaż na postawie art. 105 §1 k.p.a. brak jest podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na wskazywany przez organ brak interesu prawnego (przymiotu strony) w stosunku do skarżącego w sytuacji kiedy działka [...] wskazywana jako droga w latach 60-tych ubiegłego wieku była własnością poprzedników prawnych skarżącego a od 4 listopada 1971r. stała się własnością skarżącego; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowodów, na podstawie których organ ten ustalił, iż działka [...]o pow. 0,03 ha która jakoby istniała w 1967r. jako droga odpowiada działce [...], która powstała z podziału w/w działki i ma taką sama powierzchnię (0,03 ha) oraz nie wyjaśnił w jaki sposób można dokonać podziału w wyniku którego powstaje nowa działka o tej samej powierzchni co działka podlegająca podziałowi. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]z [...]września 2017r. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018, poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017, poz. 1257 ze zm.) – dalej k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z [...]marca 2012r. w części dotyczącej działki [...] organ był zobligowany do ustalenia czy skarżący posiada legitymację procesową do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji. Takie też wytyczne zostały sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w wyroku z [...] grudnia 2014r., utrzymanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] listopada 2016r. Sąd wskazał, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy niezbędnym jest ustalenie czy w dniu 5 lipca 1963r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.) istniała wyodrębniona działka o nr [...] oraz czy skarżącemu lub jego poprzednikowi prawnemu przysługiwał tytuł prawny do tej nieruchomości. Dopiero na postawie tak poczynionych ustaleń organy miały możliwość oceny legitymacji wnioskodawcy do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] marca 2012r. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanej normy prawnej ugruntowało się stanowisko, które tutejszy sąd w pełni podziela, że brak wniosku pochodzącego od podmiotu, któremu przysługuje przymiot strony oznacza bezprzedmiotowość postępowania, która obliguje organ do umorzenia postępowania administracyjnego na mocy art. 105 § 1 k.p.a. (wyrok WSA w [...] z [...] listopada 2009r., [...], Lex nr 523454). Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. O tym komu przysługuje przymiot strony postępowania stanowią przepisy prawa materialnego. W sytuacji braku stosownych regulacji przymiot stron postępowania należy określać stosując przepis art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Powinien on także znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2007r., sygn. I OSK 755/06, LEX nr 337023). O tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, wynikiem którego może być zainteresowany, nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie tej osoby albo też dopuszczenie jej przez organ do udziału w tym postępowaniu, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny ma bowiem charakter materialnoprawny stąd musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 3 listopada 2015r., sygn. II SA/Ol 610/15, Lex Omega nr 1930064). Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2013r., sygn. I OSK 2226/12, LEX nr 1356980). Stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] marca 2012r. są podmioty legitymujące się prawami rzeczowymi do nieruchomości będącej przedmiotem rozstrzygnięcia tej decyzji lub ich następcy prawni. Odnosząc się w tym kontekście do zarzutów skargi należy wskazać, że kwestią zasadniczą dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w kontekście wskazań, co do dalszego postępowania sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 3 grudnia 2014r. było zbadanie w pierwszej kolejności czy działka [...] istniała w dniu 5 lipca 1963r., a następnie ustalenie czy wówczas przysługiwał do niej tytuł prawny skarżącemu lub jego poprzednikom prawnym. Punktem wyjścia dla ustalenia legitymacji skarżącego do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z [...] marca 2012r. w części dotyczącej działki nr [...]było ustalenie czy nieruchomość ta była wydzielona geodezyjnie, jakie było jej położenie, powierzchnia i stan zagospodarowania na dzień 5 lipca 1963r. Organ w oparciu o posiadane dokumenty źródłowe prawidłowo ustalił, że działka nr [...], będąca przedmiotem decyzji Starosty [...]z [...] marca 2012r. powstała w 1982r. w wyniku podziału działki nr [...] dla potrzeb poszerzenia drogi. Okoliczność tę potwierdza opracowanie geodezyjne z 21 kwietnia 1982r., z którego jednoznacznie wynika, że działka nr [...] powstała po podziale działki [...]. Organ dokonał analizy wszelkich posiadanych dokumentów źródłowych dotyczących działki [...], w tym w szczególności protokołu z ustalenia stanu władania gruntami na obszarze wsi [...], sporządzonego w 1967r. W protokole tym działka nr [...]wpisana została w pozycji Powiatowego Zarządu Dróg Lokalnych w [...]. Również w rejestrze gruntów wsi [...]sporządzonym w 1969r., na podstawie stanu władania gruntami ustalonego w 1967r., działka nr [...] wpisana została jako droga o powierzchni 0,03 ha w pozycji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowego Zarządu Dróg Lokalnych w [...], jako podmiotu władającego gruntem. Stan prawny działki był nieuregulowany. Podzielić zatem należy stanowisko organu, że pierwszym dokumentem wskazującym na wydzieloną działkę o nr [...]jest operat ewidencji gruntów założony dla wsi [...]w 1969r. składający się z mapy i rejestru, przy czym położenie i granice nieruchomości oznaczonej nr [...]są takie same jak nieruchomości oznaczonej obecnie nr [...]. Należy podzielić pogląd organu, że dokumenty w postaci pierworysu gruntów obszaru scaleniowego wsi [...]sporządzonego w 1943r. wraz z wykazem gospodarstw i parcel wydzielonych w wyniku scalenia oraz ukaz Carski z 1890r. zawierający tabelę nadawczą wsi [...]wraz z dołączonym fragmentem planu nie wskazywały na istnienie 5 lipca 1963r. wydzielonej geodezyjnie działki o nr [...]. Organ prawidłowo stwierdził, że pierworys obszaru scalenia nie stanowi podstawy do ustalenia jak w rzeczywistości w roku 1943 i po tej dacie przebiegały granice i jak oznaczone były nieruchomości położone we wsi [...], albowiem scalenie nie weszło w życie. Brak w Archiwum Państwowym w [...]mapy dołączonej do tabeli nadawczej uniemożliwiał sporządzenia synchronizacyjnego wykazu działek pomiędzy stanem zawartym w tabeli likwidacyjnej, a stanem ujawnionym w ewidencji gruntów. Zachowany fragment planu z aktualną mapą ewidencyjną obrębu [...]wskazuje, że nie obejmuje on nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...]i [...]zatem nie można ustalić, czy ukaz carski odnosił się do nieruchomości oznaczonej nr [...]. Organ w oparciu o wskazane dokumenty źródłowe w sposób nie budzący wątpliwości ustalił, że działka o nr [...]nie istniała w dniu 5 lipca 1963r. a zatem w dniu wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Nie sposób również nie zgodzić się z ustaleniami organu, że działka ta została wyodrębniona geodezyjnie dopiero w 1982r. Pośród dokumentów archiwalnych nie został zidentyfikowany żaden dokument, który pozwalałby stwierdzić, że działka o tym numerze była wyodrębniona geodezyjne wcześniej. Również skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego dokumentu, z którego wynikałoby, że działka o nr [...]była wyodrębniona przed 1982r. Nieruchomość oznaczona jako działka [...]od 1982r., co najmniej od 1967r. oznaczona była jako działka [...]. Wobec braku dokumentów źródłowych dotyczących działki [...] sporządzonych przed 1967r. organ zasadnie przyjął, że stan faktyczny nieruchomości istniejący w dniu 5 lipca 1963r. był tożsamy ze stanem nieruchomości ustalonym w 1967r. Taka konkluzja organu została potwierdzona podczas oględzin nieruchomości w dniu 2 lutego 2011r. Ze sporządzonego protokołu oględzin wynika bowiem, że działka nr [...]stanowi drogę dojazdową do pól, z której korzystają mieszkańcy. Droga ta, od czasów wydania ukazu carskiego przebiegała w niezmienionych do chwili obecnej kształcie. Ustalenia poczynione przez organ na podstawie zgromadzonych dokumentów archiwalnych oraz protokołu oględzin pozwoliły stwierdzi, że grunt odpowiadający aktualnie działce ewidencyjnej nr [...]od początku lat 60 – tych XX wieku by wydzielony i użytkowany jako droga oraz posiadał położenie i powierzchnie odpowiadającą obecnemu położeniu i powierzchni. Ustalenie wydzielania działki [...]na początku lat 60 – tych XX wieku, która odpowiada obecnej działce gruntu o nr ew. [...], stanowiły podstawę do ustalenia czy w dniu 5 lipca 1963r. przysługiwał skarżącemu lub jego poprzednikom prawnym tytuł prawny do wskazanej nieruchomości. Podzielić należy stanowisko organu, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że przysługiwało jemu lub jego poprzednikom prawnym prawo własności do nieruchomości oznaczonych obecnie jako działki nr [...], [...] lub [...], położone w obrębie [...], ani też do jakiejkolwiek w ogóle nieruchomości położonej we wsi [...], według stanu na dzień 5 lipca 1963r. Z kolei dołączony do wniosku akt własności ziemi z 27 grudnia 1974r. potwierdza, że H.S. i J.S. stali się z mocy samego prawa właścicielami działek nr [...], [...], [...], [...]położonych w obrębie [...]z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27 poz. 250), tj. 4 listopada 1971r. Należy podzielić stanowisko organu, że akt własności ziemi nie potwierdza, aby skarżącemu lub jego poprzednikom prawnym przysługiwało prawo własności do jakichkolwiek nieruchomości w dniu 5 lipca 1963r. Działka nr [...] istniała od lat 60 – tych XX wieku. W konsekwencji czego należy uznać, że skoro skarżący nie został uwłaszczony na tę działkę, to oznacza, że nie był jej samoistnym posiadaczem w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971r., a zatem działka nr [...] nie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego jego lub jego poprzedników prawnych. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego organ poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie przysługiwania skarżącemu lub jego poprzednikom prawnym prawa własności działki [...]. Organ wykazał inicjatywę dowodową poszukując dokumentów, które wskazywałby na przysługujący skarżącego lub jego poprzednikom prawny tytuł własności do nieruchomości. Organ umożliwił również skarżącemu przedłożenie dokumentów wskazujących na przysługujące mu prawo własności do nieruchomości kierując do niego pismo z 8 czerwca 2017r. Skarżący w toku postępowania prezentował jednak stanowisko, że nie jest możliwe ustalenie czy i komu przysługiwał tytuł własności do nieruchomości w dniu 5 lipca 1963r. Skarżący, co w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi żadnych wątpliwości, nie wykazał, że ma legitymację procesową do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z [...]marca 2012r. Nie przedstawił bowiem żadnego dowodu świadczącego o przysługującym jemu lub jego poprzednikom prawnym w dniu 5 lipca 1963r. prawie własności do nieruchomości oznaczonej jako działa [...], a nawet nie przedstawił dokumentu który mógłby wskazywać, że faktycznie władał niechudością w dniu 5 lipca 1963r. Sąd w składzie orzekającym nie znalazł podstaw do uznania za trafny zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1, art. 80 czy art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Orzekający w sprawie organ klarownie i wyczerpująco wyjaśnił przesłanki wydanego rozstrzygnięcia. Organ, dążąc do wyjaśnienia czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, dokonał dogłębnej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego. Organ zasadnie nie zastosował w przedmiotowej sprawie art. 7a § 1 i art. 81a § 1 k.p.a., albowiem zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017, poz. 935) do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia tej ustawy – tj. przed 1 czerwca 2017r. ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1. Postępowania administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z 21 października 2013r., a zatem przed dniem wejścia w życie znowelizowanej ustawy, a co za tym idzie w toku rozpoznania sprawy nie miały zastosowania regulacje art. art. 7a § 1 i art. 81a § 1 k.p.a.. Zatem w sytuacji, gdy wniosek nie pochodził od strony organ prawidłowo wydał zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło