IV SA/Wa 1841/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-17

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Magdalena Durzyńska, Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej mógł uchylić decyzję Starosty i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, a jedynie potrzebę dalszego wyjaśnienia okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu I instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji. W takiej sytuacji, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, organ odwoławczy powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe na podstawie art. 136 k.p.a., aby zapewnić realizację zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku przywrócenia funkcji uszkodzonej studzienki drenarskiej. Po wieloletnim postępowaniu i uchylaniu decyzji przez różne instancje, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej uchylił decyzję Starosty nakładającą obowiązki na strony i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący D. G. zarzucił Dyrektorowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a., twierdząc, że nie było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Sąd rozpoznał skargę D. G. na decyzję Dyrektora RZGW.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [..] w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia do poprzedniej funkcji urządzeń melioracji wodnych uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (w skrócie: Dyrektor RZGW) decyzją z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej: k.p.a., w zw. z art. 64b oraz art. 77 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., poz. 145, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. i M. M. od decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r., znak: [...], ustalającej warunki i terminy wykonania konserwacji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych oraz nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji studni drenarskiej nr 2 uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia: 16 lipca 2010 r. M. M. złożył wniosek o interwencję w sprawie uszkodzenia instalacji drenażowej przez D. G. (dalej również: skarżący), na którego podstawie Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2011 r. ustalił skarżącemu obowiązek przywrócenia do stanu poprzedniego urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zlokalizowanych na działce nr [...] przez odbudowę studzienki zbiorczej na rurociągu drenarskim wraz z jego udrożnieniem. Na skutek odwołania skarżącego Dyrektor RZGW decyzją z [...] września 2011 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Starostę [...]. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Starosta [...] decyzją z [...] października 2011 r. nałożył na D. G. obowiązek przywrócenia poprzedniej funkcji uszkodzonej studzienki zlokalizowanej na działce nr [...]. Przedmiotowa decyzja została podtrzymana przez Dyrektora RZGW decyzją z [...] lipca 2013 r., w związku z czym D. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Sąd wyrokiem z 19 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1963/13, uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...], stwierdzając, że rozstrzygnięcie nie zostało poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym dotyczącym sposobu restytucji uszkodzonej studzienki oraz precyzyjnego wskazania, w jaki sposób i przy zastosowaniu jakich technik studzienka ma zostać naprawiona. W wyniku powyższego Starosta [...] ponownie rozpoznając sprawę, na podstawie opinii wskazującej, w jaki sposób i przy zastosowaniu jakich środków należy dokonać przywrócenia funkcji studzienki i udrożnienia rurociągu drenarskiego na działkach nr [...] i nr [...] decyzją z [...] maja 2014 r. nakazał skarżącemu udrożnienie rurociągu drenarskiego na działce nr [...] od studzienki zlokalizowanej na wylocie rowu R-1 do studzienki nr 1 oraz odbudowę studzienki nr 2. Od powyższej decyzji D. G. złożył odwołanie, wskazując, że przyczyną niewydolności sieci melioracyjnej jest jej nieprawidłowe wykonanie. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że obowiązek udrożnienia sieci melioracyjnej na działkach nr [...] i [...] nie może być nałożony wyłącznie na niego, a prace powinny zostać rozpoczęte na działce M. M. i dopiero po wykonaniu niezbędnych prac i zapewnieniu odpływu wody w kierunku rzeki na działce nr [...]. Rozpatrując złożone odwołanie, Dyrektor RZGW decyzją z [...] sierpnia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując jednocześnie przeanalizowanie zakresu i terminów robót, kolejność ich wykonania oraz ustalenie zobowiązanych do wykonania przedmiotowych robót. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po uzupełnieniu przez biegłego sporządzonej wcześniej opinii, Starosta [...] decyzją z [...] listopada 2014 r. ustalił: 1) B. i M. M. obowiązek wykonania udrożnienia rurociągu na działce nr [...] do [...] kwietnia 2015 r. wraz z konserwacją części rowu R-1 ze studzienką i udrożnieniem zbieraczy na działkach nr [...] i nr [...] w terminie do 30 maja 2015 r.; 2) D. G. obowiązek udrożnienia rurociągu od granicy z działką B. i M. M. do uszkodzonej studzienki w terminie do 10 maja 2015 r. a dalszego odcinka do 20 maja 2015 r., konserwacji części rowu R-1 i rowu R-1/1 wraz z wylotami zbieraczy oraz zbieraczy na działce nr [...] w terminie do 30 maja 2015 r., a także odbudowę studni drenarskiej nr 2 w terminie do 30 maja 2015 r. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyli B. i M. M., wnosząc o uchylenie wydanej decyzji w zakresie wykonania konserwacji rowu R-1, oczyszczenia osadnika studzienki drenarskiej znajdującej się w rowie R-1 oraz udrożnienia wylotu zbieracza. W odwołaniu wnioskowano o nałożenie powyższych obowiązków na skarżącego i uzależnienie terminu wykonania tych prac od terminu udrożnienia zbieraczy na działkach nr [...] i nr [...]. Na wypadek nieuwzględnienia powyższych wniosków odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania B. i M. M. zarzucili, że niewydolność systemu drenarskiego spowodowana była celowym zniszczeniem studzienki drenarskiej nr 2 przez D. G. Dodatkowo odwołujący się podnieśli, że postanowieniem z [...] września 2014 r. Sąd Rejonowy [...] Wydział Cywilny w [...] orzekł o przesunięciu granicy nieruchomości, w wyniku czego rów R-1 znajdujący się wcześniej na granicy działek nr [...] i nr [...] znalazł się w całości na działce skarżącego. Przywołaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor RZGW uchylił decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie podzielił stanowiska B. i M. M., zgodnie z którym całość prac, w tym również na należących do nich działkach, powinna być wykonana przez skarżącego. Dyrektor RZGW wyjaśnił, że z art. 77 ust. 1 Prawa wodnego wynika, iż każdy właściciel gruntów zobowiązany jest utrzymywać urządzenia na swoim terenie, a następnie zaznaczył, że w konsekwencji niewykonywania tego obowiązku organ administracji posiada uprawnienia do ustalenia w drodze decyzji administracyjnej szczegółowych zakresów i terminów wykonania obowiązku. Dyrektor RZGW wskazał przy tym, że organ administracji rozpatrujący sprawę jest uprawniony do ustalenia zakresu i terminów niezbędnych prac proporcjonalnie do korzyści odnoszonych przez właścicieli gruntów. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że art. 77 ust. 2 Prawa wodnego nie upoważnia do nakładania obowiązków dotyczących jednego z zainteresowanych w całości na drugiego zainteresowanego, przy czym zwrócił uwagę na fakt braku udokumentowania w złożonym odwołaniu zmian w rozgraniczeniu gruntów. Dodatkowo Dyrektor RZGW podzielił stanowisko odwołujących się, że termin wykonania udrożnienia zbieraczy na działkach nr [...] i nr [...] jest uzależniony od wykonania konserwacji rowu R-1, przy czym uznał, iż nie oznacza to, że wykonanie robót w wyznaczonym terminie było niemożliwe. Organ zauważył także, że możliwość nałożenia w trybie administracyjnym obowiązku wykonania prac związanych z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych oraz prac mających na celu przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, w świetle przepisów art. 64b oraz art. 77 ust. 2 Prawa wodnego, dotyczy wyłącznie przypadków, gdy niedrożność urządzeń czy nieprawidłowego ich funkcjonowania jest spowodowana brakiem nienależytego ich utrzymywania, a nie celowego uszkodzenia. Uchylając decyzję organu I instancji Dyrektor RZGW nakazał zbadanie, czy przesunięcie granicy nieruchomości ma wpływ na wielkość obszaru konkurencyjnego, a tym samym na zakres obowiązków w zakresie utrzymania rowu R-1 nałożonych na zainteresowanych oraz zbadanie czy możliwe jest dalsze rozpatrywanie sprawy w postępowaniu administracyjnym, a nie cywilnym, w przypadku, gdyby niedrożność urządzeń melioracyjnych okazała się wynikiem celowego uszkodzenia przez skarżącego studzienki drenarskiej nr 2. Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z 28 maja 2015 r. D. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 15 k.p.a. przez nierozpoznanie ponownie sprawy administracyjnej w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie oraz 2) art. 138 § 2 w zw z art. 136 k.p.a. przez nieuzasadnione uchylenie decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. W uzasadnieniu złożonej skargi D. G. podniósł, że organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w przedmiocie zobowiązania B. i M. M. do wykonania nałożonych na nich obowiązków, a decyzja została uchylona z uwagi na konieczność rozważenia czy z uwagi na zarzut wskazanych powyżej osób celowego zniszczenia studzienki drenarskiej nr 2 przez skarżącego możliwe jest dalsze rozpatrywanie sprawy w postępowaniu administracyjnym, a nie cywilnym. Skarżący wskazał, że uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest możliwe jedynie, gdy organ odwoławczy wykaże i uzasadni konieczność prowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części. Zdaniem skarżącego, jeżeli nie zachodzą te okoliczności, organ odwoławczy ma obowiązek ponownego wyjaśnienia i rozpoznania sprawy administracyjnej. Skarżący powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 152/14, podniósł, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto skarżący wskazał, że zarzut umyślnego uszkodzenia studzienki drenarskiej jest nielogiczny, gdyż uszkodzenie przedmiotowej studzienki powoduje, że skarżący nie korzysta z działki rolnej zalanej wodą. Jednocześnie skarżący wyraził brak zrozumienia dla kierunku działań organu odwoławczego w zakresie zarzutu umyślnego uszkodzenia studzienki drenarskiej i wskazał, że w przypadku powzięcia wątpliwości co do umyślnego uszkodzenia urządzenia wodnego organ powinien był skierować ją do wyjaśnienia przez właściwe organy pod kątem możliwości popełnienia czynu zabronionego, czego dotychczas pomimo prowadzenia postępowania przez okres 4 lat organ nie uczynił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z 9 listopada 2015 r. skarżący uzupełnił złożoną wcześniej skargę, wskazując, że w celu sprawdzenia drożności rurociągu znajdującego się na należącej do niego działce wynajął Gminną Spółkę Wodną w [...]. Podmiot ten po wykonaniu odkrywki roboczej ustalił, że studzienka drenażowa na działce skarżącego nie tamuje przepływu wody, a zakłócenie działania instalacji następuje na sąsiedniej działce nr [...] zajmowanej przez B. i M. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Sąd rozpatrując sprawę na podstawie przytoczonych powyżej przepisów oraz postanowień Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał, że zarzuty sformułowane w skardze zasługują na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma kwestia dopuszczalności uchylenia decyzji Starosty [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem nowych okoliczności podniesionych przez B. i M. M. na etapie składania odwołania od rozstrzygnięcia organu I instncji. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Jednocześnie w myśl art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Ponadto stosownie do postanowień art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W świetle powyższego należy stwierdzić, że obecne brzmienie art. 138 § 2 k.p.a. wskazuje, iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, tj. decyzję uchylającą rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi, wyłącznie, gdy spełnione zostaną obie przesłanki wskazane w tym przepisie. Zgodnie bowiem z dominującym w doktrynie postępowania administracyjnego poglądem instytucja decyzji kasacyjnej ma charakter wyjątkowy i przepisy dotyczące tej instytucji powinny być interpretowane ściśle [por. A. Wróbel, komentarz do art. 138 k.p.a., LEX 2015, Część VI. Decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję w całości i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (art. 138 § 2), teza 13]. Tym samym do wydania decyzji kasacyjnej nie wystarcza samo stwierdzenie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, ale niezbędne jest stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego bądź przepisach odrębnych. W tym miejscu należy zauważyć, że o ile zaskarżona decyzja wskazuje zakres sprawy konieczny zdaniem organu odwoławczego do rozpatrzenia w toku ponownego rozpoznania sprawy, to rozstrzygnięcie nie wskazuje czy decyzja Starosty [...] została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a jeżeli tak to których. W rozpatrywanej sprawie zdaniem Sądu nie można mówić o naruszeniu przepisów postępowania przez organ I instancji. Zauważyć bowiem należy, że kwestia zarówno zmiany rozgraniczenia nieruchomości, jak i kwestia celowego bądź niecelowego uszkodzenia studzienki drenarskiej nr 2 zostały zgłoszone dopiero w odwołaniu od decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że wprawdzie w myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, to jednak zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przepis ten nie zwalnia strony z obowiązku współdziałania z organem przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z 4 grudnia 1996 r., sygn. akt SA/Łd 2620/95). Ponadto obowiązki dowodowe organu administracji ograniczone zostały do czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a nie wszelkich możliwych do przeprowadzenia czynności, w związku z czym nie można wymagać od organów przeprowadzenia dowodów w celu weryfikacji twierdzeń strony postępowania, które nie zostały nawet uprawdopodobnione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1022/13). Tym bardziej zdaniem Sądu nie można czynić organowi I instancji zarzutu naruszenia przepisów postępowania ze względu na nieustalenie stanu faktycznego, co do którego zgłoszono wątpliwości dopiero na etapie składania odwołania. W świetle powyższego w związku z niespełnieniem jednej z dwóch stosowanych kumulatywnie przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie mógł skorzystać z tego przepisu i uchylić decyzji organu I instancji przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę [...]. Z uwagi na powyższe w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie art. 136 k.p.a., który w związku z niemożliwością zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. stanowi podstawę dla organu odwoławczego do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że wprawdzie przepis art. 136 k.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, co wskazuje na uprawnienie, a nie obowiązek organu. Niemniej jednak w ocenie Sądu przepis ten należy odczytywać łącznie z art. 138 § 2 k.p.a., w związku z czym w przypadku, gdy niedopuszczalne jest wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy po uprzednim uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego w odpowiednim zakresie, to organ II instancji ma obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Powyższe stanowisko jest zgodne z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Istota dwuinstancyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a nie kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 22 marca 1996 r., sygn. akt V SA 721/92). Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza wydanie dwóch rozstrzygnięć przez organy różnych stopni (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 listopada 1992 r., sygn. akt V SA 721/92). W konsekwencji powyższego zadania organu, co zostało wykazane uprzednio, nie mogą ograniczać się wyłącznie do funkcji kasacyjnej. Ograniczenie bądź wyłączenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z przeważającym stanowiskiem doktryny, może bowiem nastąpić wyłącznie w drodze ustawy, a jako wyjątek od zasady musi być wyraźna i jednoznaczna. Ewentualne wątpliwości, w tym na gruncie art. 138 § 2 k.p.a., powinny być wyjaśniane na rzecz realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a nie rozszerzania zakresu wyjątku (por. A. Wróbel, komentarz do art. 15 k.p.a., LEX 2015, teza 5). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał za w pełni uzasadnione zarzuty naruszenia art. 15 oraz art. 136 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. oraz stwierdził, że powyższe uchybienia organu odwoławczego miały istotny wpływ na wynik sprawy, która nie została rozstrzygnięta od 2011 r. Uchylenie decyzji Starosty [...] w sytuacji, w której nie występowały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji zamiast uzupełnienia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. narusza ponadto zdaniem Sądu zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a. Ponownie rozpoznając odwołanie złożone przez B. i M. M., Dyrektor RZGW powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie mające na celu zbadanie, czy przesunięcie granicy nieruchomości ma wpływ na zakres obowiązków w zakresie utrzymania rowu R-1 nałożonych na zainteresowanych oraz powinien ustalić, czy w przypadku, gdyby niedrożność urządzeń melioracyjnych okazała się wynikiem celowego uszkodzenia przez skarżącego studzienki drenarskiej nr 2, możliwe jest rozpatrzenie sprawy w postępowaniu administracyjnym. Ponadto w związku z pismem skarżącego z 9 listopada 2015 r. organ zbada czy obowiązek wykonania prac mających na celu utrzymanie urządzeń melioracyjnych szczegółowych powinien być nałożony wyłącznie na B. i M. M., czy również na skarżącego. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło