IV SA/Wa 1846/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę - Decyzją dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. określił środowiskowe uwarunkowania dla "Budowy obwodnicy miasta W. w ciągu drogi krajowej nr [...]" W dniu 27 września 2011 r. [...] Towarzystwo [...], uczestniczące w postępowaniu na prawach strony, odwołało się od w/w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w wyniku postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...], uchylił w części i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, uchylił w części i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił motywy, którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję w zakresie wprowadzonych zmian do decyzji organu I instancji. zostaną zasypane w czasie budowy. Jednocześnie wskazał, że po analizie akt sprawy nie podzielił stanowiska odwołujących się, bowiem zastrzeżenia wniesione w odwołaniu w zakresie liczby i zagęszczenia przepustów w odniesieniu do lokalizacji zbiorników wodnych znajdujących się w sąsiedztwie inwestycji oraz liczby zbiorników kompensacyjnych są w ocenie Generalnego Dyrektor Ochrony Środowiska przedwczesne. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. przedstawił stanowisko, co do konieczności przeprowadzenia dla przedmiotowego przedsięwzięcia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Zatem liczba i zagęszczenie przepustów oraz liczba zbiorników kompensacyjnych rozstrzygnięta zostanie ostatecznie właśnie na etapie ponownej oceny. Podobnie organ II instancji odnosi się do kwestii wygrodzenia trasy, terminu wykonania zbiorników kompensacyjnych i składu nadzoru przyrodniczego - ewentualna konieczność zastosowania pełnego wygrodzenia w sąsiedztwie miejsc rozrodu płazów, terminy wykonania zbiorników i zespól specjalistów wchodzących w skład nadzoru przyrodniczego - rozstrzygnięte zostaną na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Wyżej wymienione warunki oraz pozostałe, których organ I instancji nie mógł doprecyzować w trakcie oceny oddziaływania na środowisko na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w myśl punktu III decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] sierpnia 2011 r., ustalone zostaną ostatecznie w trakcie ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Skargę na tą decyzję wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Towarzystwo [...], zarzucając jej zarzucają w pierwszej kolejności Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska, iż wątpliwości budzi: - liczba i zagęszczenie przepustów w odniesieniu do lokalizacji zbiorników wodnych w sąsiedztwie inwestycji, - zbyt mała liczba zbiorników kompensacyjnych - przewidziano dwa zbiorniki kompensacyjne, podczas gdy wyniki wykonanej analizy siedliskowej sugerują zasadność wykonania kolejnych zbiorników. Uwagi te w opinii Towarzystwa są najistotniejsze. Zdaniem skarżących liczba, zagęszczenie i przybliżona lokalizacja przepustów oraz liczba i przybliżona lokalizacja zbiorników powinna być określona na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż zapis taki stanowi jednoznaczną wytyczną do projektu budowlanego. Skarżący wskazują również, iż ważne jest, by zbiorniki kompensacyjne (rozrodcze) były wykonane przed rozpoczęciem prac w pasie drogowym - ułatwia i uskutecznia to bowiem ochronę płazów podczas prowadzenia robót budowlanych. W opinii Towarzystwa niewykonanie zbiorników kompensacyjnych przed likwidacją pierwotnych miejsc rozrodu, skutkuje nieuchronnie niszczeniem lokalnych populacji - co wynika z faktu, iż zwierzęta są wynoszone do innych (często przypadkowych) miejsc lub giną w czasie prac ziemnych. Według skarżących właściwy zapis w decyzji środowiskowej, obligujący inwestora do wykonania zbiorników zastępczych przed rozpoczęciem odhumusowania pasa drogowego, sprzyjałby zachowaniu i skutecznej ochronie herpoetofauny. [...] Towarzystwo [...] porusza w skardze także kwestię wygrodzeń - w opinii skarżących w sąsiedztwie miejsc rozrodu płazów powinny zostać zastosowane wygrodzenia pełne, praktyka bowiem wykazuje, iż płazy bezogonowe po metamorfozie oraz traszki mogą przechodzić przez oczka siatki 0,5 x 0,5 cm. Skarżący odnoszą się też do twierdzenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z uzasadnienia decyzji z dnia [...] maja 2012 r., iż: "liczba i zagęszczenie przepustów oraz liczba zbiorników kompensacyjnych rozstrzygnięta zostanie ostatecznie właśnie na etapie ponownej oceny". Zauważają, iż raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko na etapie ponownej oceny wykonywany jest równolegle z projektem budowlanym, z czego wynika, iż nawet jeśli uzyska się nowe dane przyrodnicze, ich uwzględnienie (np. poprzez doprojektowanie i budowę dodatkowych przepustów) jest w praktyce zazwyczaj niemożliwe. W opinii skarżących dla projektanta drogowego wiążące są ustalenia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zaś ustalenia raportu o oddziaływaniu inwestycji, który składany jest wraz z projektem budowlanym w celu uzyskania zezwolenia na realizację inwestycji. W skardze Towarzystwo podnosi również kwestie trybu odwoławczego od postanowienia uzgadniającego regionalnego dyrektora ochrony środowiska kończącego ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wskazując obawy co do jego skuteczności. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż jest ona zgodna z prawem. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji polegającej na budowie obwodnicy miasta W. w ciągu drogi krajowej nr [...]. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji wymienionych w tym przepisie (m.in. decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę) konieczne jest uzyskanie takiej właśnie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymóg uprzedniego ustalenia środowiskowych uwarunkowań odnosi się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu wykonawczym. W dacie orzekania przez organ odwoławczy obowiązywało w tym zakresie rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, z tym jednak, że zgodnie z jego § 4 - do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października (...) wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęto przed datą wejścia w życie w/w rozporządzenia, w niniejszej sprawie zastosowanie miało rozporządzenie z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zgodnie z tym rozporządzeniem planowana inwestycja zalicza się do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dla których wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wymieniona jest ona w § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia. Trzeba w tym miejscu wskazać, że postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem w przedmiocie udzielania decyzji o warunkach zabudowy czy pozwolenia na budowę, stanowiąc etap poprzedzający postępowanie w powyższym zakresie. Przepisy dotyczące ocen środowiskowych wprowadzone zostały w wyniku implementacji przepisów wspólnotowych i służyć mają wyłącznie weryfikacji oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Postępowanie to dotyczy planowanego przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym we wniosku inwestora zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 696/09, czy z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 988/09). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż nie narusza ona przepisów prawa tj. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu nie można także uznać za uzasadnione zarzuty podniesione przez skarżące Towarzystwo. Kwestia liczby i zagęszczenia przepustów w odniesieniu do lokalizacji zbiorników wodnych znajdujących się w sąsiedztwie inwestycji oraz liczby zbiorników kompensacyjnych była przedmiotem rozważań orzekających w sprawie organów. W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi słusznie przyjęły one za zasadne odniesienie się do tej kwestii przy ponownej ocenie oddziaływania na środowisko - punkt III decyzji organu I instancji. W trakcie ponownej oceny oddziaływania na środowisko organ zobligowany będzie bowiem do przeanalizowania szczegółowo, ostatecznych rozwiązania projektowych i technicznych dla planowanego przedsięwzięcia wraz z ich oddziaływaniami w odniesieniu do zatwierdzonej już lokalizacji. Tym samym nie można zarzucić orzekającym obecnie organom, iż nie rozważyły one powyższych okoliczności, oraz iż błędnie uznały aby liczbę i zagęszczenia przepustów oraz liczbę zbiorników kompensacyjnych rozstrzygnięto ostatecznie na etapie ponownej oceny. Powyższe w sposób analogiczny odnosi się również do kwestii terminu wykonania zbiorników kompensacyjnych oraz wygrodzenia trasy w sąsiedztwie miejsc rozrodu płazów. Odnosząc się do obawy skarżącego, że brak jest praktycznej możliwości uwzględnienia nowych okoliczności, np. budowy dodatkowych przepustów, na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, należy wskazać, należy, iż zgodnie z art. 93 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), w jej wyniku organ może m. in. zmienić wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy, czyli wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji inwestycyjnej, czy też stwierdzić konieczność wykonania kompensacji przyrodniczej albo nałożyć obowiązek zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponowna ocena oddziaływania na środowisko, pozwala zatem na precyzyjne zaproponowanie działań eliminujących, ograniczających i łagodzących możliwe negatywne skutki przedsięwzięcia dla środowiska. Odnosząc się zatem do powyższego zarzutu, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Reasumując w ocenie Sądu organ odwoławczy przeprowadził postępowanie z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., dokonał także oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Organ wyjaśnił i rozpatrzył wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji. W sprawie nie doszło zaś do naruszenia prawa materialnego ani do naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na jej wynik, dlatego też z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.