IV SA/Wa 1847/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-10

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Alina Balicka, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uszkodzony pojazd, który posiadał dokument "Certificate of Destruction" wydany w kraju pochodzenia, może być uznany za odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach i ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że uszkodzony pojazd z dokumentem "Certificate of Destruction" jest odpadem. Dokument ten oznacza, że pojazd nie może być zarejestrowany w kraju pochodzenia i tym samym został "pozbyty" przez poprzedniego właściciela. W związku z tym, jego sprowadzenie do Polski stanowiło nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów, a odbiorca został zobowiązany do jego zagospodarowania zgodnie z przepisami dotyczącymi odpadów i pojazdów wycofanych z eksploatacji.
Stan faktyczny
Skarżący nabyli uszkodzony pojazd marki Audi R8 z zagranicy, który posiadał dokument "Certificate of Destruction". Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał pojazd za odpad i zobowiązał skarżących do jego oddania do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów. Skarżący kwestionowali status pojazdu jako odpadu, wskazując na jego naprawę, rejestrację i dopuszczenie do ruchu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. K., R. R. i K. R. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadu oddala skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem nr [...], z dnia [...] czerwca 2013 r., wydanym na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. nr 124, poz. 859, ze zm.), w związku z art. 24 ust. 2 lit. b i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 r., ze zm.), art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 25, poz. 202, ze zm.), utrzymał w mocy swoje postanowienie nr [...], z dnia [...] grudnia 2012 r., zobowiązujące A. K., R. R. oraz K. R., będących współwłaścicielami firmy pod nazwą: "[...]" s. c., z siedzibą pod adresem [...], ul. [...], do oddania odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego pojazdu marki: AUDI R8, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że w dniu 17 lipca 2012 r. w Oddziale Celnym w W. Spółka Cywilna "[...]" – A. K., R. R. oraz K. R., z siedzibą pod adresem: [...], ul. [...], złożyła deklarację podatkową z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki: AUDI R8, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w W., na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, pismem z dnia 19 listopada 2012 r., znak: [...], zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu. Do ww. pisma dołączono następujące dokumenty: kopię umowy kupna-sprzedaży pojazdu z dnia 4 października 2011 r., kopię deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu z dnia 12 lipca 2012 r., kopie dokumentu Certificate of Destruction, wydanego przez Departament ds. Bezpieczeństwa Ruchu drogowego [...] w [...] wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem, kopię operatu szacunkowego wartości sprowadzonego pojazdu Nr [...] z dnia 15 lipca 2012 r. wykonanego przez L. N. wraz z dokumentacją fotograficzną, kopię kompletu dokumentów z odprawy celnej strony [...] Nr [...] z dnia 15 lipca 2011 r., kopię dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju oraz kopię stanowiska [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Po dokonaniu analizy ww. materiału dowodowego, w dniu 21 listopada 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego pojazdu marki AUDI R8, przez A. K., R. R. oraz K. R., będących współwłaścicielami firmy pod nazwą: "[...]" s. c. i odbiorcami odpadu, odpowiedzialnymi za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczanie na terytorium Polski. Organ ustalił, że przedmiotowy pojazd marki AUDI R8 w momencie zgłoszenia był pojazdem uszkodzonym. Dla pojazdu tego odpowiednie władze [...] w [...] wydały dokument o nazwie Certificate of Destruction. Zgodnie z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego, powyższy dokument to "Świadectwo zniszczenia pojazdu". Jednocześnie znajdujący się w ww. dokumencie zapis "When a Certificate of Destruction has been issued, the Department will refuse issuance of any Certificate of Title for that vehicle zgodnie z tłumaczeniem oznacza, iż "Z chwilą wydania Świadectwa Zniszczenia, tutejszy Departament odmówi wydania Tytułu Własności na ten pojazd". Powyższe, zdaniem organu, wyklucza dalsze użytkowanie przedmiotowego pojazdu zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, jak również prawną możliwość jego ponownego dopuszczenia do ruchu drogowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137). W ocenie organu, skoro przedmiotowy pojazd był zarejestrowany, a następnie uległ uszkodzeniu i przez Departament ds. Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Pojazdów [...] w [...] został przeznaczony do zniszczenia (zezłomowania), pojazd ten jeszcze na terytorium [...] uzyskał status pojazdu wycofanego z eksploatacji i w takim stanie został sprowadzony na terytorium Polski. Dlatego też pojazd ten nie powinien być ponownie zarejestrowany. Konsekwencją powyższego jest brak możliwości użytkowania tego pojazdu zgodnie ze swoim przeznaczeniem, Obecnie pojazd ten może być wykorzystany jedynie jako źródło części zamiennych lub złom. W tej sytuacji przedmiotowy pojazd należało zakwalifikować do kategorii odpadów Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym " zgodnie z załącznikiem Nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, obowiązującej w dacie wydania postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r. Powołując się na definicję odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach i zawarte w niej pojęcie "pozbycia się", organ uznał, że w przypadku przedmiotowego pojazdu jego poprzedni właściciel nie znajdując dla niego dalszego zastosowania zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, pozbył się go na rzecz firmy ubezpieczeniowej, która następnie pozbyła się przedmiotowego pojazdu na rzecz firmy C. z K., która z kolei, na podstawie załączonej do dokumentacji kopii umowy kupna-sprzedaży z dnia 4 października 2011 r., pozbyła się go na rzecz Strony, która nabywając go od kanadyjskiego podmiotu, nabyła odpad w postaci pojazdu wycofanego z eksploatacji. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, w przedmiotowej sprawie została wypełniona przesłanka "pozbycia się", a tym samym przedmiotowy uszkodzony pojazd stanowił odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 ww. ustawy o odpadach. W dniu 23 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Przedmiotowy pojazd także w sposób niewątpliwy wypełnia tę definicję. Wydany dla przedmiotowego pojazdu dokument pod nazwą świadectwo zniszczenia określa wolę "pozbycia się" przedmiotowego pojazdu przez poprzedniego właściciela oraz potwierdza sposób jego dalszego przeznaczenia (na części lub złom). Tym samym stan techniczny przedmiotowego pojazdu w momencie zgłoszenia (58,3% ubytku wartości z tytułu uszkodzeń - wynikający z załączonego do dokumentacji operatu szacunkowego wartości pojazdu), aktualny stan techniczny (pojazd naprawiony z pozytywnym wynikiem badania technicznego), jak i stan prawny (pojazd zarejestrowany) pozostają bez wpływu na fakt, iż w momencie przemieszczenia na terytorium Polski, przedmiotowy pojazd stanowił odpad w postaci pojazdu wycofanego z eksploatacji. Ponadto, jak wskazał organ, zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2005 r. n 25, poz. 202, e zm.) demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może odbywać się tylko i wyłącznie w stacji demontażu pojazdów, która posiada wszelkie wymagane w tym zakresie zezwolenia. Dopiero odpowiednio przeprowadzony procesu odzysku takich pojazdów (tj. w warunkach zapewniających bezpieczne dla środowiska prowadzenie tego procesu) umożliwi uznanie, iż nie mamy do czynienia z pojazdem wycofanym z eksploatacji, lecz produktami powstałymi w wyniku poddania odpadu procesowi odzysku w myśl art. 3 ust. 1 pkt 14 obecnie obowiązującej ustawy o odpadach. Stan techniczny przedmiotowego pojazdu w dacie sprowadzenia jednoznacznie wskazywał, iż przed ewentualnym wykorzystaniem przedmiotowego pojazdu zgodnego z jego przeznaczeniem niezbędne będzie poddanie go procesom odzysku. Wydane dla ww. pojazdu świadectwo zniszczenia pojazdu dyskwalifikuje go, z punktu widzenia prawa, do dalszego użytkowania zgodnego z jego pierwotnym przeznaczeniem. Organ nie uznał za zasadne dopuszczenie dowodu z opinii rzeczoznawcy samochodowego na okoliczność, czy przedmiotowy pojazd był odpadem w chwili jego przemieszczenia na terytorium kraju i czy w chwili obecnej jest odpadem, gdyż w przypadku omawianego pojazdu ważny jest jego stan w momencie przemieszczenia jak również wola pozbycia się go przez jego poprzedniego właściciela. Zaś rejestracja przedmiotowego pojazdu dokonana w oparciu o dokument zniszczenia, tj. Certificate of Destruction wydany przez kompetentne władze [...] spowodowała, iż na terenie Polski dokonano legalizacji dopuszczenia do użytkowania pojazdu stanowiącego odpad w nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadów. Odpady stanowią przedmiot transakcji handlowych, co jednak nie pozbawia ich statusu odpadu. Obrót handlowy odpadami, w sytuacji, gdy wiąże się z ich międzynarodowym przemieszczaniem, wymaga spełnienia wymagań formalno - prawnych, obowiązujących w tym zakresie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że przedmiotowy pojazd posiadał w momencie zgłoszenia takie elementy jak silnik, zbiornik, paliwa, skrzynię biegów, amortyzatory, w których znajdują się płyny eksploatacyjne, wykazujące właściwości niebezpieczne (substancje ropopochodne). Z tego względu, ww. pojazd jako odpad należało zaklasyfikować pod kodem 16 01 04*, tj. odpad niebezpieczny. Organ ponadto wskazał, że zasady międzynarodowego przemieszczania odpadów określa rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, które w art. 3 ust. 1 lit. b pkt iii mówi, iż procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają przemieszczenia odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IHB, IV lub IVA, jeżeli mają być poddane procesom odzysku. Odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie są sklasyfikowane pod żadnym kodem w ww. załącznikach, zatem przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu z terenu K. na terytorium Polski winno odbyć się z zachowaniem ww. procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. Według art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, stanowi przemieszczenie nielegalne. W związku z faktem, iż odpad w postaci przedmiotowego pojazdu został sprowadzony na terytorium Polski bez zastosowania ww. procedury, przemieszczenie to nosi znamiona przemieszczenia nielegalnego. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał współwłaścicieli firmy [...] s.c., z siedzibą pod adresem: [...], ul. [...], jako odbiorców odpadu, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Zgodnie z art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Wobec powyższego należało zobowiązać Stronę postępowania do zagospodarowania sprowadzonego nielegalnie odpadu w sposób określony w powyższym przepisie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r. wnieśli A. K., R. R. i K. R. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: 1) naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 286a k.p.a. poprzez podpisanie obu postanowień przez pracowników organu, którzy działali bez stosownego upoważnienia; 2) naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a. poprzez odmówienie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego na okoliczność ustalenia, czy pojazd AUDI R8 (VIN: [...]) był odpadem w chwili jego przemieszczenia na terytorium kraju i czy w chwili obecnej jest odpadem oraz czy spełnia wymogi prawne i techniczne do tego, aby został zarejestrowany i dopuszczony do ruchu drogowego na terytorium Polski; 3) naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że pojazd AUDI R8 (VIN: [...]) jest odpadem; 4) naruszenie art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, poprzez nakazanie skarżącym przekazania pojazdu AUDI R8 (VIN: [...]) do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w sytuacji, w której pojazd nie jest odpadem i w konsekwencji nie jest pojazdem wycofanym z eksploatacji. W konsekwencji skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności obu postanowień na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., alternatywnie na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., ewentualnie wnieśli o uchylenie zaskarżonych postanowień i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie zostały wydane przez osoby nieupoważnione do ich podpisania. Ponadto skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem organu, że sprowadzony przez nich samochód marki Audi R8 jest odpadem. Zdaniem skarżących pojazd po dokonanej naprawie nie jest odpadem i nie może podlegać przepisom dotyczącym odpadów; a ponadto pojazd nie był odpadem w chwili jego sprowadzenia do Polski. Organ nie wziął pod uwagę, że pojazd został naprawiony, przeszedł badanie techniczne oraz został zarejestrowany i dopuszczony do ruchu drogowego. Nawet gdyby uznać, że był on odpadem (czemu skarżący zaprzeczają) to został on poddany procesowi naprawy (w sensie prawnym odzysku) i przestał być odpadem. Jest on obecnie zdatny do jego pierwotnego celu, jakim jest poruszanie się po drogach publicznych. Fakt ten potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie wydane przez stację kontroli pojazdów oraz decyzja nr [...] Starosty K. dokonująca rejestracji pojazdu. Skarżący powołali się również na znajdującą się w aktach sprawy opinię rzeczoznawcy samochodowego, który określił wartość samochodu w stanie uszkodzonym na poziomie 258.400 zł, co oznacza, że ubytek wartości w relacji do wartości pojazdu nieuszkodzonego wynosi 58,3 %, a co za tym idzie nie może być on uznany za odpad. W ocenie skarżących nie ma znaczenia fakt, że sprowadzonemu pojazdowi towarzyszy dokument o nazwie "Certificate of Destruction". Bazując na dokumentach podobnego rodzaju NSA już kilkakrotnie orzekł, że takie pojazdy nie muszą być uznane za odpady. W konsekwencji skarżący uznali, że sprowadzony przez nich pojazd nie jest odpadem ponieważ: - nie doszło do "pozbycia się", nabywca wykorzystuje pojazd w sposób tożsamy z jego pierwotnym przeznaczeniem; - pojazd nie może być zakwalifikowany jako odpad o kodzie 16 01 04, bowiem nie spełnia jego desygnatów, nie jest zużyty i wycofany z eksploatacji; - został uznany za sprawny technicznie, dokonano rejestracji i dopuszczono go do ruchu; - pojazd nie wywiera negatywnego wpływu na człowieka i środowisko. Skarżący ponadto wnieśli o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, czy art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. nr 124, poz. 859), w zakresie w jakim dopuszcza "odjęcie" prawa własności odpadów, stanowiących rzeczy ruchome w rozumieniu prawa cywilnego, bez prawomocnego orzeczenia sądu, poprzez "zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006", jest zgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie zobowiązania A. K., R. R. i K. R., będących współwłaścicielami firmy pod nazwą "[...]" Spółka Cywilna z siedzibą w N., do oddania odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego pojazdu marki AUDI R8, o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było to, czy uszkodzony pojazd marki AUDI R8, o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], sprowadzony do Polski jest odpadem, czy też nie. Sąd podzielił w sprawie stanowisko organu, uznającego ww. uszkodzony pojazd za odpad. W dniu 23 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Uszkodzony pojazd marki AUDI R8 został sprowadzony przez skarżących w czasie obowiązywania ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r., która została uchylona ustawą o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r., i zgodnie z art. 3 ust. 1 uchylonej ustawy odpady oznaczały każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku Nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Wprawdzie powyższe definicje pojęcia odpadu różnią się między sobą, ale różnice te nie mają merytorycznego znaczenia. Kluczowe znaczenie w definicji odpadu ma pojęcie "pozbycia się", które nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Jednocześnie uznaje się, że nie ma powodu, aby je rozumieć inaczej niż w języku potocznym, jako odsunąć coś od siebie, uwolnić się od czegoś. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08 (dostępnym w bazie orzeczeń NSA) wskazał, że pojęcie "pozbycia się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Analizy wymaga, czy w warunkach przedmiotowej sprawy, uszkodzony pojazd marki AUDI R8, może być zakwalifikowany jako odpad w rozumieniu definicji odpadu zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Pojazd marki AUDI R8, o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], został uszkodzony na terytorium [...]. W wyniku realizacji umowy ubezpieczenia, ubezpieczyciel przejął uszkodzony pojazd marki AUDI R8. W tej sytuacji [...] instytucja ubezpieczeniowa S. stała się właścicielem uszkodzonego pojazdu. Z woli właściciela, ww. instytucji ubezpieczeniowej, w dniu 1 września 2011 r. Departament do Spraw Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego i Pojazdów Wydział Usług Motoryzacyjnych [...]wydał dokument o nazwie "Certificate of Destruction", który został przetłumaczony jako "Świadectwo Zniszczenia Pojazdu" marki AUDI o numerach identyfikacyjnych pojazdu (VIN) [...]. W świadectwie tym zapisano, że z chwilą wydania Świadectwa Zniszczenia, tutejszy Departament odmówi wydania "Certificate of Title for that vehicle", co zostało przetłumaczone jako "Tytułu Własności na ten pojazd". Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że "Certificate of Title for Vehicle" jest podstawowym dokumentem uprawniającym jego właściciela do zarejestrowania pojazdu na terytorium [...]. Z powyższego wynika, że z chwilą wydania "Świadectwo Zniszczenia Pojazdu" pojazd ten nie będzie mógł być zarejestrowany na terytorium [...], gdyż nie będzie dla niego wydany dokument "Tytuł Własności Pojazdu". Uzyskanie dokumentu "Świadectwo Zniszczenia Pojazdu" nastąpiło z woli właściciela uszkodzonego pojazdu, jakim w danej chwili była instytucja ubezpieczeniowa. Otrzymując "Świadectwo Zniszczenia Pojazdu", instytucja ubezpieczeniowa miała świadomość braku prawnej możliwości rejestracji pojazdu, a tym samym wykorzystywania go zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Instytucja ubezpieczeniowa, M., pozbyła się uszkodzonego pojazdu marki AUDI R8, bo nie mógł być on w jej ocenie użytkowany w dotychczasowy sposób, jako pojazd poruszający się po drogach, i stał się dla niej nienadającym się do użytkowania pojazdem. Stan faktyczny tego pojazdu został odzwierciedlony w stanie prawnym poprzez wydanie dokumentu "Świadectwo Zniszczenia Pojazdu". Po wydaniu dokumentu "Świadectwo Zniszczenia Pojazdu" uszkodzony pojazd marki AUDI R8 o numerach identyfikacyjnych pojazdu (VIN) [...] stał się odpadem w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, a poprzednio definicji zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. W tym stanie prawnym instytucja ubezpieczeniowa M., zbyła w dniu 4 października 2011 r. uszkodzony pojazd marki AUDI R8 na rzecz firmy C. z K. Firma C. nabyła pojazd wycofany z eksploatacji, gdyż sprzedający w momencie zawierania umowy kupna-sprzedaży nie posiadał więcej praw do tego pojazdu co wynika z dokumentu "Świadectwo Zniszczenia Pojazdu". Firma C. z K. w dniu 4 października 2011 r. sprzedała przedmiotowy uszkodzony pojazd marki AUDI R8 skarżącym działającym w ramach Spółki Cywilnej [...] z siedziba w N. W tym stanie faktycznym i prawnym, obiektywnie skarżący mogli nabyć tylko odpad w postaci pojazdu wycofanego z eksploatacji. Więcej praw do niego nie mogli nabyć. Dodatkowo należy podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym już wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08 wskazał, że w dniu 3 kwietnia 2008 r. zostały wydane na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 Porozumienia z dnia 7 lutego 2007 r. pomiędzy Ministrem Finansów, Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska oraz Komendantem Głównym Straży Granicznej w sprawie współdziałania w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów nowe wskazówki metodyczne w przedmiocie uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z nowymi wskazówkami, transgranicznie przemieszczany pojazd wypełnia definicję "odpadu", w świetle w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251) - jeżeli przedmiotowe "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest obowiązany", jeśli m.in. poprzedni właściciel dokonał wyzbycia się pojazdu uszkodzonego, posiadającego dokument własności pojazdu, z którego wynika, że nie nadaje się on do naprawy lub uległ kasacji ("Certificate of Destruction", "Damage Equal to the Value", "For Parts Only", "Non Rebuildable", "Non Repairable". Oznacza to, że w świetle wykładni art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, zastosowanego w stanie faktycznym sprawy, przedmiotowy pojazd z certyfikatem "Certificate of Destruction", zasadnie został uznany przez organ za odpad. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206) uszkodzony pojazd marki AUDI R8 prawidłowo został zakwalifikowany przez organ jako odpad o kodzie 16 01 04*, czyli zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy. Skoro z uwagi na stan prawny, wydanie "Świadectwa Zniszczenia Pojazdu", pojazd ten nie może być dopuszczony do ruchu kwalifikuje się jako pojazd nienadający się do użytkowania. Ponieważ w momencie zgłoszenia, jak ustalił organ, pojazd ten posiadał takie elementy jak silnik, zbiornik paliwa, skrzynię biegów, amortyzatory, w których znajdowały się płyny eksploatacyjne wykazujące właściwości niebezpieczne, tj. substancje ropopochodne, należało pojazd ten zakwalifikować jako odpad niebezpieczny. Wobec powyższego Sąd nie podzielił stanowiska skarżących, że sprowadzony przez nich pojazd nie jest odpadem. Biorąc pod uwagę to, że ocena, czy sprowadzony pojazd jest odpadem dokonywana jest na dzień sprowadzenia pojazdu do Polski, bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt późniejszego wyremontowani pojazdu. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006 – Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów (jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów) w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Stosownie zaś do art. 24 ust. 3 rozporzadzenia (WE) Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. Przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do ktorej zostały przemieszczone nielegalnie odpady (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów). Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący są odpowiedzialni za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki AUDI R8. Za prawidłowy uznać należy sposób zagospodarowania odpadu, gdyż zgodnie zart. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 25, poz. 202, ze zm.) właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Oceny Sądu nie zmienia fakt, że sprowadzony uszkodzony pojazd został wyremontowany, zarejestrowany i dopuszczony do ruchu. Kwestia dopuszczalności jego rejestracji jest przedmiotem oceny we wszczętym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. nr [...] dokonującej jego rejestracji. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, szczegółowo odniósł się do wszelkich twierdzeń i wniosków podnoszonych przez skarżących, w sposób wyczerpujący uzasadnił dlaczego sprowadzony pojazd uznał za odpad i w sposób prawidłowy zastosował normy prawa materialnego. Wbrew twierdzeniom skarżących nie jest konieczne uzyskanie opinii biegłego w celu ustalenia czy sprowadzony pojazd jest odpadem. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do poczynienia takiego ustalenia, a Główny Inspektor Ochrony Środowiska jako wyspecjalizowany organ posiada kompetencje do dokonania takiej oceny. Fakt, że po wydaniu zaskarżonego postanowienia, w dniu [...] sierpnia 2013 r. została wydana decyzja o wyrejestrowaniu przedmiotowego pojazdu i został on sprzedany i wywieziony do N., pozostaje bez znaczenia na rozstrzygnięcie w sprawie, może mieć jedynie znaczenie na wykonanie postanowienia. Nie znalazł potwierdzenia zarzut skarżących podpisania wydanych w sprawie postanowień przez osoby nieuprawnione. Organ udokumentował stosownymi upoważnieniami prawidłowość wydanych postanowień przez osoby do tego upoważnione. Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, co wynika to z faktu, iż Sąd nie powziął wątpliwości uzasadniających wystąpienie z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło