IV SA/Wa 1857/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-20

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Wąsikowska, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i umorzył postępowanie pierwszej instancji, uznając, że spółka, która złożyła pismo informujące o zmianie inwestora, nie była stroną postępowania?
Ratio decidendi
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nieprawidłowo uchylił decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Sąd uznał, że pismo z dnia [...] lipca 2012 r., informujące o zmianie inwestora, powinno być traktowane jako nowy wniosek spółki "[...]", a nie jako czynność procesowa, która nie mogła wywołać skutków prawnych. Organ odwoławczy nie podjął wszystkich czynności wyjaśniających, co doprowadziło do przedwczesnego umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) uchylającej decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) i umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla farmy wiatrowej. RDOŚ pierwotnie wydał decyzję, ale GDOŚ uchylił ją i umorzył postępowanie, uznając, że spółka "[...]", która złożyła pismo informujące o zmianie inwestora, nie była stroną postępowania. Spółka "[...]" wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 28 k.p.a. i art. 105 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i zasądził od GDOŚ na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego V. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 687 (sześćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], (dalej RDOŚ), po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. (dalej [...]) określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej "[...]" wraz z infrastrukturą techniczną w gminie [...]. Stowarzyszenie Ochrony Dziedzictwa Powiatu [...] "[...]" wniosło odwołanie od powyższej decyzji. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej GDOŚ) postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez Stowarzyszenie odwołania. Wyrokiem z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt: IV SA/Wa 2122/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił ww. postanowienie GDOŚ, wskazując, że organ zobowiązany jest rozpatrzeć przedmiotowe odwołanie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania GDOŚ uchylił w całości ww. decyzję RDOŚ w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Organ odwoławczy wskazał, że z akt zgromadzonych przed organem I instancji wynika, że wniosek [...] Sp. z o.o. (dalej [...]) o wydanie decyzji wraz z kartą informacyjną przedsięwzięcia (i jej zapisem w formie elektronicznej na informatycznym nośniku danych) wpłynął do RDOŚ w [...] w dniu [...] lipca 2012 r. Podpisy złożone na ww. wniosku były nieczytelne i pozbawione pieczątki imiennej. [...] uzupełniła wniosek: w dniu [...] lipca 2012 r. (pismem z dnia [...] lipca 2012 r., pozbawionym podpisu) o kopie mapy ewidencyjnej, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm., dalej ustawa ooś), i, częściowo, o informacje o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenów stanowiących miejsce realizacji przedsięwzięcia; w dniu [...] lipca 2012 r. (pismo 2 dnia [...] lipca 2012 r., podpisane przez K. Z.), wskazując, że złożone na wniosku podpisy należą do K. Z. i A. O., tj. osób uprawnionych do reprezentacji [...]. Z uwagi na niekompletność wniosku o wydanie decyzji, w świetle art. 74 ust. 3 ustawy ooś, organ I instancji pismem z dnia [...] lipca 2012 r., na podstawie art. 64 § 1 k.p.a., wezwał [...] o wskazanie sygnatariuszy wniosku i ich prawa do reprezentacji [...] i do innych braków związanych z realizacją inwestycji. W odpowiedzi na powyższe, pismem z [...] lipca 2012 r., K. Z. i A. O. w imieniu [...] oraz L. C. w imieniu [...], zgodnie oświadczyli, że zmieniła się "spółka zarządzająca przedsięwzięciem" i tym samym "wnioskodawca wniosku o wydanie decyzji" z [...] na [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. L. C. w imieniu [...] załączył raz jeszcze pismo K. Z., występującego w imieniu [...] z dnia [...] lipca 2012 r. i wskazał, że "w związku jednak ze zmianą inwestora z [...] na [...] osobą upoważnioną do reprezentowania nowego właściciela przedmiotowej inwestycji jest L. C.". Następnie zostały dołączone przez występującego w imieniu [...]- L. C., żądane wypisy i wyrysy z miejscowego planu, informacje dotyczące linii kablowych, wykaz działek, składających się na infrastrukturę przyłączeniową wewnętrzną i infrastrukturę zewnętrzną. Organ wskazał, że jak wynika z powyższego, wszystkie czynności podejmowane w toku postępowania pierwszoinstancyjnego (w tym wydanie postanowienia screeningowego, wezwania i obwieszczenia oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania), jak i kończąca postępowanie decyzja skierowane zostały do [...]. W tym miejscu organ zwrócił uwagę, że zebrana przez organ I instancji dokumentacja w sprawie pozbawiona była pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji przez [...] oraz jakiegokolwiek potwierdzenia w zakresie odbioru osobistego decyzji przez osobę do tego uprawnioną. Powyższe uchybienie może być jednak, ze względu na skuteczność doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania w trybie art. 49 k.p.a., kwalifikowane wyłącznie jako brak konsekwencji organu w utrwalonym w toku postępowania w sposobie doręczenia pism procesowych. W toku postępowania odwoławczego, z uwagi na brak w aktach organu I instancji dokumentów lub ich nieodpowiedniej formy, z których wynikałoby prawo osób fizycznych, wnoszących w imieniu obydwu spółek ww. pisma procesowe, tut. organ na podstawie art. 136 k.p.a. podjął się przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających. Pismem z [...] września 2017 r., wezwał [...] (stanowiącą jedyny podmiot, do którego skierowana została skarżona decyzja) o przedstawienie dokumentów potwierdzających prawo K. Z. do samodzielnej reprezentacji [...] na dzień [...] lipca 2012 r., L. C. do samodzielnej reprezentacji [...] w okresie od [...] lipca 2012 r. do [...] marca 2013 r. oraz na dzień [...] sierpnia 2013 r. i [...] lipca 2014 r., E. S., M. G. i L. C. do trzyosobowej łącznej reprezentacji [...] w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] marca 2014 r., J. Z. do samodzielnej reprezentacji [...] po dacie [...] marca 2014 r. Pełnomocnictwa znajdujące się w aktach sprawy (z dnia [...] lutego 2013 r. pod Repertorium [...] i z dnia [...] lutego 2013 r. pod Repertorium [...]), zgodnie stanowią, że stosunek pełnomocnictwa wygasł z upływem [...] marca 2014 r.). Ponadto organ wezwał o wskazanie czyj podpis widnieje na pismach skierowanych do organu I instancji z dnia: [...] czerwca 2013 r., [...] czerwca 2013 r., [...] czerwca 2013 r. i [...] czerwca 2013 r. W odpowiedzi na powyższe, odrębnymi pismami, datowanymi na dzień [...] października 2017 r.: [...] (działając przez J. Z. i E. Z.) potwierdziła wszystkie czynności prawne podejmowane w jej imieniu przez K. Z. i A. O., [...] (działając przez J. Z. i M. G.) wyjaśniła, że podpis złożony na wskazanych pismach, należy do J. Z. oraz potwierdziła wszystkie czynności dokonane samodzielnie lub łącznie przez E. S., M. G. i L. C.. Spółki w ww. pismach wskazały ponadto, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym wnioskodawcą jest odpowiednio [...] i [...] oraz, że są samodzielnymi osobami prawnymi. Ze złożonych uzupełnień wynika, że czynności dokonane samodzielnie przez J. Z. po dacie [...] marca 2014 r., tj.: przedłożenie aneksu do ujednoliconego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (pismo z [...] kwietnia 2014 r.), wniesienie uzupełnień dotyczących ujednoliconych części wód (pismo z [...] kwietnia 2014 r.), przedstawienie wypisów i wyrysów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części działek stanowiących teren realizacji inwestycji wraz z wypisem z rejestru gruntów dla jednej z działek ewid. (pismo z [...] kwietnia 2013 r., data wpływu do organu: [...] kwietnia 2014 r.), przedstawienie stanowiska odnośnie działań prowadzonych przez skarżące Stowarzyszenie (pismo z [...] lipca 2014 r.) oraz wyjaśnienia odnośnie argumentów przedstawionych przez Stowarzyszenie w toku postępowania (pismo z [...] października 2013 r., znajdujące się w aktach sprawy wyłącznie w formie niepotwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii), nie zostały potwierdzone przez [...]. Wobec tego zdaniem organu należy uznać, że ww. czynności stanowią, tzw. czynności prawnie kulejące, które wymagały dla swojej ważności potwierdzenia przez osobę do tego uprawnioną. Jak wynika z przedłożonych przez Spółki na etapie postępowania odwoławczego dokumentów, J. Z. uprawniony jest do łącznej, wraz z innym członkiem zarządu, reprezentacji [...], a od [...] stycznia 2017 r. także i [...]. W ocenie organu odwoławczego, złożone na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego wspólne oświadczenie [...] i [...], co do zmiany wnioskodawcy (z [...] na [...]), spowodowanej zmianą "spółki zarządzającej przedsięwzięciem" (pismo z [...] lipca 2012 r.) i "zmianą właściciela inwestycji (pismo z [...] lipca 2012 r.), nie mogło wywołać oczekiwanych przez jego sygnatariuszy skutków prawnych. Wszystkie czynności procesowe (za wyjątkiem pisma z [...] lipca 2012 r., podpisanego przez zastępców procesowych obydwu spółek) dokonywane były w przedmiotowym postępowaniu albo w imieniu [...] albo w imieniu [...]. Żadna z osób wchodzących w skład organów uprawnionych do reprezentacji spółek, ani żaden z ujawnionych w postępowaniu pełnomocników, nie występowali w imieniu obydwu spółek. Zdaniem organu istotna jest również okoliczność, że zmiana wnioskodawcy nie wynikała ze zmiany statusu prawnego [...]. Obydwie Spółki są samodzielnymi osobami prawnymi i każda z nich rości sobie prawo do uprawnień wynikających z kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wskazując, że są jej wnioskodawcami. Za niespójne należy tym samym uznać stanowisko [...], która przed organem I instancji zrzekła się uprawnień związanych w wnioskiem o wydanie przedmiotowej decyzji, a następnie na etapie postępowania odwoławczego podtrzymała żądanie wydania decyzji. Organ odwoławczy analizując art. 28 k.p.a. oraz uwzględniając dyspozycję art. 73 ust. 1 ustawy ooś, stwierdził, że organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach związany jest wnioskiem o jej wydanie i nie jest uprawniony do zmiany wnioskodawcy i w konsekwencji adresata decyzji, o ile nie zajdą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 4 k.p.a. GDOŚ podniósł, że organ I instancji wydając decyzję na rzecz nieuprawnionego podmiotu ([...]), z pominięciem wnioskodawcy, tj. [...], skierował ją do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Tym samym, ukształtował nią sytuację prawną podmiotu, który nie mógł być adresatem praw i obowiązków z niej wynikających, co wypełnia znamiona wady prawnej kwalifikującej rozstrzygnięcie do eliminacji z obrotu prawnego na zasadzie wskazanej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Wobec tego organ odwoławczy wskazał, że podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowią kwestie dotyczące braku możliwości wystąpienia następstwa prawnego, a w konsekwencji następstwa procesowego, w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak oświadczyły uczestniczące w przedmiotowym postępowaniu Spółki, zbycie praw i obowiązków nastąpiło na skutek oświadczenia o zmianie spółki zarządzającej przedsięwzięciem właściciela inwestycji. Organ wyjaśnił, że jednak wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest powiązany z posiadaniem praw rzeczowych do nieruchomości, to nie może "automatycznie" wstępować w miejsce dotychczasowego wnioskodawcy nowy podmiot na podstawie art. 30 § 4 k.p.a., nawet jeżeli jest to nabywca praw rzeczowych do nieruchomości, na której ma zostać zrealizowane przedsięwzięcie określone we wniosku. Z tych względów brak powiązania danego podmiotu, który występuje o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z prawem własności powoduje brak następstwa prawnego w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a. Dalej GDOŚ podniósł, że w sprawach dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zbywalność uprawnień odnosi się wyłącznie do ostatecznego aktu administracyjnego (art. 72a ustawy ooś). Należy zatem stwierdzić, iż brak jest podstawy prawa materialnego uprawniającej do zbycia uprawnień wnioskodawcy w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego. GDOS wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, okoliczności powodujące bezprzedmiotowość postępowania pojawiły się już na etapie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak wykazano powyżej, art. 30 § 4 k.p.a. nie stanowi podstawy prawnej przeniesienia praw lub obowiązków administracyjnoprawnych, a umożliwia jedynie kontynuowanie postępowania, gdy wskutek zbycia lub dziedziczenia następuje zmiana podmiotu stosunku materialnoprawnego. Zmiana wnioskodawcy, która nastąpiła w toku rozpatrywanego postępowania, przy braku zaistnienia następstwa procesowego, o którym mowa w ww. przepisie, skutkuje brakiem jednego z niezbędnych elementów postępowania administracyjnego, tj. jego podmiotu. Prowadzi to do wygaśnięcia stosunku administracyjnoprawnego, przez co prowadzone postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Powyższe – w ocenie organu - uzasadnia zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. konieczność uchylenia decyzji RDOS w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w całości i umorzenia postępowania w sprawie jej wydania. [...] w skardze na decyzję organu II instancji zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, następujących przepisów prawa proceduralnego: 1. art. 28 k.p.a. w brzmieniu aktualnym, poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie i w zaistniałym stanie faktycznym Spółce [...] nie przysługiwał przed organem I instancji (a tym samym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), przymiot strony postępowania ze względu na brak interesu prawnego i niedopuszczalność następstwa prawnego. W ocenie skarżącego, z uwagi na wstępny etap oceny wniosku (obejmujący jego analizę formalną, w tym również badanie kto jest stroną postępowania, ocenę podmiotowości i reprezentacji strony), następstwo prawne nie musiało stanowić podstawy uznania skarżącego za stronę postępowania. Skarżący bowiem, na etapie wyjaśniania kwestii formalnych, wykazał, że jako planujący realizację przedsięwzięcia, jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa w brzmieniu aktualnym; 2. art. 105 w związku z art. 28 k.p.a. w brzmieniu aktualnym oraz w związku z art. 73 ust. 1 ustawy ooś, poprzez błędne uznanie przedmiotowego postępowania za bezprzedmiotowe. W skardze podniesiono, że organ I instancji ustalił, na etapie badania podstaw formalnych do prowadzenia postępowania, a następnie potwierdził w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i wszystkich dalszych podejmowanych czynnościach, że skarżący jest wnioskodawcą i adresatem decyzji, jako podmiot planujący realizację przedsięwzięcia w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy ooś; 3. art. 7a k.p.a. w brzmieniu aktualnym w związku z art. 73 ust. 1 ustawy ooś, poprzez pominięcie zasady wyjaśniania na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej w zakresie, w jakim art. 73 ust 1 ustawy ooś, ustanawiał podstawę wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji na wniosek podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia. Skarżący podkreślił, że na etapie oceny formalnej wniosku i uzupełnienia braków formalnoprawnych wyjaśniono, że planującym przedsięwzięcie jest Spółka [...], a nie Spółka [...], która wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; 4. art. 77 i 80 w związku z art. 81a § 1 k.p.a. w brzmieniu aktualnym, poprzez dokonanie w zakresie okoliczności faktycznych ustaleń odmiennych od dokonanych przez organ I instancji, co doprowadziło w efekcie do działania przez organ odwoławczy na niekorzyść [...]. Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od GDOś kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1032) jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli tutejszego Sądu jest decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r. – wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylająca decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej "[...]" wraz z infrastrukturą techniczną w gminie [...] oraz umarzająca postępowanie pierwszej instancji w całości. Co prawda art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. inaczej niż art. 138 § 2 k.p.a. nie precyzuje przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji, to jednak umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a. Co także miało miejsce w niniejszej sprawie, bowiem organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie i w zaistniałym stanie faktycznym Spółce [...] nie przysługiwał przed organem I instancji (a tym samym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), przymiot strony postępowania. Oznacza to, że decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy postępowanie z jakiekolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części. Uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., podlega ograniczeniu, które związane jest z wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji. W związku z powyższym wyjaśnić trzeba, iż w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że organ odwoławczy może wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 167; B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 590), przy czym chodzi tu o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 (wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 1985 r., III SA 1105/84, RNGA 1986, nr 2, s. 37; GAP 1987, nr 5, s. 43). Jeżeli natomiast mimo uchylenia decyzji organu I instancji wniosek skarżącego nie stracił swej aktualności i nie został rozstrzygnięty co do istoty, to postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe. Według W. Dawidowicza (Zarys procesu, 1989, s. 167) zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 in fine jest zasadne w przypadku, gdy "decyzja organu pierwszej instancji została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą, dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną", a także w przypadku, "kiedy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie, a rodzaj sprawy administracyjnej wyklucza wstąpienie na miejsce tego podmiotu jego następców prawnych". W świetle przedstawionych wywodów należy wskazać, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie wszczęte przed organem pierwszej instancji, jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. W ocenie Sądu - analizując tok postępowania organów obu instancji i powyższe stanowiska - umorzenie postępowania pierwszej instancji w niniejszej sprawie wobec spółki [...] należało uznać za przedwczesne. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie sposób niekonsekwentny i niejasny prowadzone było postępowanie administracyjne wobec Spółki [...] i [...], tj. od momentu złożenia pisma z [...] lipca 2012 r., w którym obie Spółki poinformowały, że "zmieniła się spółka zarządzająca przedsięwzięciem polegającym na budowie farmy wiatrowej "[...]" składającej się maksymalnie z [...] elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 24 MW wraz z infrastrukturą techniczną w gminie K.. W związku z tym zmienił się wnioskodawca wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia (pismo z dnia [...] czerwca 2012 r.) z [...] (...) na [...] (...)". Przy czym należy wyjaśnić, że pismo z [...] czerwca 2012 r. stanowi "wniosek [...]o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach" wraz z załącznikami (kopią mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren inwestycji, informacje o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla gruntów obejmujących teren inwestycji, kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz dowód uiszczenia opłaty skarbowej). Mając na uwadze jednoznaczną treść pisma z [...] lipca 2012 r., należało od tego momentu poprowadzić sprawę dwutorowo, tzn. osobno w stosunku do każdej ze Spółek. Z jednej strony należało dopytać się [...], czy podtrzymuje swój wniosek z [...] czerwca 2012 r. W sytuacji wskazania, że nie, to dopiero umorzyć postępowanie administracyjne w stosunku tylko do tej Spółki. Jak zauważono w wyroku NSA z dnia 31 maja 2016 r. (II OSK 2291/14, publ. CBOSA), gdyby powyższy podmiot oświadczył, że nie jest zainteresowany dalszym prowadzeniem wszczętego z jego wniosku postępowania, to organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie w sprawie. Takie rozstrzygnięcie – biorąc pod uwagę zawiłość postępowania, do którego doprowadził organ – wyjaśniłoby na wstępnym etapie postępowania kluczowe sporne kwestie odnośnie wnioskodawcy, jak i uświadomiłoby także nowemu wnioskodawcy możliwość złożenia nowego wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dodatkowo należy wskazać, jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie [...] nie zostało zakończone. Sąd podziela pogląd organu, że oświadczenie zawarte w piśmie z [...] lipca 2012 r. nie przesądza automatycznie o wstąpieniu nowej Spółki w miejsce dotychczasowego wnioskodawcy. Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może złożyć każdy podmiot i w każdym czasie. Należy wskazać też, że w związku z tym, że wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest powiązany z posiadaniem praw rzeczowych do nieruchomości, to nie może "automatycznie" wstępować w miejsce dotychczasowego wnioskodawcy nowy podmiot tutaj Spółka [...]. Jak to podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych na podstawie art. 30 § 4 k.p.a., nawet jeżeli jest to nabywca praw rzeczowych do nieruchomości, na której ma zostać zrealizowane przedsięwzięcie określone we wniosku (tak też powołany wyżej wyrok NSA). Poza tym rację należy przyznać GDOŚ, że organ odwoławczy nie był uprawniony do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 7a i 81a k.p.a. w brzmieniu aktualnym. Wskazane przepisy prawa zostały bowiem wprowadzone ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935). Na mocy przepisów intertemporalnych ww. ustawy, w szczególności art. 16 tej ustawy, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ([...] czerwca 2017 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy kpa w brzmieniu dotychczasowym. Jedynym wyjątkiem, dopuszczonym w tym zakresie przez ustawodawcę, są przepisy art. 96a-96n, dotyczące mediacji, które znajdują zastosowanie od dnia [...] czerwca 2017 r. także do stosunków prawnych powstałych pod działaniem ustawy zmienianej. Ustawodawca określił zatem precyzyjnie przepisy, których stosowanie nakazał w toku postępowań prowadzonych niezależnie od daty ich wszczęcia. Podkreślić należy, że na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r., tj. [...] czerwca 2017 r., sprawa wydania przedmiotowej decyzji nie została zakończona ostateczną decyzją lub postanowieniem. Mając na uwadze wyjątkowy stan faktyczny sprawy, należało rozważyć, czy w związku ze złożonym oświadczeniem "o zmianie inwestora", nie nastąpiła jednak zmiana tego inwestora, w ten sposób, że nowa Spółka [...], w tym momencie jest wnioskodawcą - składa swój/nowy wniosek (zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy ooś), który w razie braków podlegałby uzupełnieniu w stosownym trybie. Jak wynika z działań podjętych przez organ, właśnie do takich wniosków doszedł organ I instancji i zasadnie prowadził postępowanie w stosunku do "nowej Spółki", choć postępowanie zawierało błędy. Z akt sprawy wynika, że wzywał ją do usunięcia braków wniosku oraz w konsekwencji wydał w stosunku do [...] pozytywną decyzję środowiskową, a organ odwoławczy po 6 latach umorzył postępowanie w stosunku do niej twierdząc, że nie jest autorem wniosku wszczynającego postępowanie. Takie postępowanie organu odwoławczego nie odpowiada poszanowaniu reguł kultury administrowania, ogólnych zasad postępowania, w tym gwarantowanej ochrony procesowej interesu strony wynikającą z zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa - art. 8 k.p.a., a także wyrażonej w art. 6 i 7 k.p.a. zasady praworządności, w treści której niewątpliwie mieści się prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury. Takie zachowanie GDOŚ narusza także inne zasady postępowania, tj. m.in. zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), czy zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Należy bowiem wskazać, że [...]przez kilka lat przekonana była, że postępowanie toczy się w stosunku do niej prawidłowo, wykonywała skutecznie wszelkie wezwania, a następnie wydano w stosunku do niej pozytywną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu należy uznać zatem, że pismo z [...] lipca 2012 r. stanowiło nowy wniosek Spółki [...] o wydanie decyzji środowiskowej, a wskazuje na to treść tego pisma, jak i potwierdzają to dalsze czynności tej Spółki podjęte w toku postępowania. Powyższe okoliczności wskazują także, że już na etapie postępowania odwoławczego, po 6 latach (od dnia złożenia pisma z [...] lipca 2012 r.) nie można było zignorować dotychczasowego postępowania prowadzonego w stosunku do [...], z uwagi na nieprecyzyjne działanie organu I instancji, którego dopuścił się organ na wstępnym etapie postępowania wnioskowego. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie podjął wszystkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, co miało wpływ na jej wynik. Błędne ustalenie właściwych intencji Spółki [...] doprowadziło do przedwczesnego umorzenia postępowania w sprawie. Z uwagi na istotne naruszenia w postępowaniu wyjaśniającym należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżoną decyzję uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 poz. 265). Na kwotę kosztów postępowania w wysokości [...] zł składa się kwota wpisu sądowego - [...] zł oraz kwota wynagrodzenia radcy prawnego - [...] zł, a także kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Organ ponownie rozpoznając sprawę – mając na uwadze stanowisko zaprezentowane w powyższym rozstrzygnięciu - rozważy, czy Spółka [...] od momentu złożenia pisma z [...] lipca 2012 r. dołączyła wszystkie wymagane dokumenty wymagane do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w niniejszej sprawie tj. (m.in. kartę informacyjną przedsięwzięcia (wraz z jej wersją elektroniczną) i kopiami map ewidencyjnych, potwierdzenia umocowania osób reprezentujących Spółkę [...] w toku postępowania do składania pism), ewentualnie, w sytuacji uznania jego braków, wezwie Spółkę do ich usunięcia. Jeżeli organ odwoławczy uzna, że ww. braki mogą być uzupełnione na etapie postępowania odwoławczego, po skutecznym ich zweryfikowaniu, uzupełnieniu wniosku, podejmie czynności zmierzające do rozpoznania odwołania Stowarzyszenia od decyzji organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło