IV SA/Wa 1869/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szafa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego A. G. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] lipca 2011 r. znak: [...], na podstawie art. 57 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (D.U. z 2006 r. Nr. 234, poz. 1694 ze zm.) i art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. D.U. 2000, Nr. 98, poz. 1071 ze zm. Dalej k.p.a.) Wojewoda [...] odmówił A. G. urodzonemu [...] sierpnia 1973 r., obywatelowi A. (dalej Skarżący) udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek odwołania Skarżącego decyzją z [...] września 2011 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr. [...] decyzja Wojewody [...] została utrzymana w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i ocen prawnych. A. G. wnioskiem z 3 lutego 2011 r. wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terenie Polski motywując to pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską A. G. Wyżej powołaną decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2011 r. jego wniosek został rozstrzygnięty odmownie. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego uznał, że zawarcie przez skarżącego małżeństwa miało na celu obejście prawa tj. przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wobec czego w sprawie ma zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt. 4 ustawy o cudzoziemcach. Organ wskazał, że: 1. skarżący zawarł związek małżeński 29 stycznia 2011 r. 2. w dniu składania wniosku do Wojewody [...] skarżący przebywał na terenie Polski nielegalnie; 3. w datach przeprowadzania kontroli przez pracowników organu nie przebywał w deklarowanym miejscu zamieszkania żony tj. w W. przy ulicy [...] a w mieszkaniu znajdowało się niewiele jego rzeczy osobistych; 4. w czasie przesłuchania w siedzibie [...] Urzędu Wojewódzkiego małżonkowie nie byli zgodni co do kwestii związanych z ich życiem zarówno co do okoliczności poznania się, podjęcia decyzji o ślubie, kontaktów z rodziną żony (matką), ponoszenia kosztów utrzymania rodziny, opieki nad dzieckiem żony, chorób dziecka, zwyczajów codziennych małżonków; 5. małżonkowie nie mieszkają razem, co potwierdzili sąsiedzi, którzy nigdy nie widzieli skarżącego na klatce schodowej bloku w którym skarżący deklarował zamieszkanie i o czym świadczą sprzeczności w zeznaniach żony skarżącego i jej matki na ten temat. W tych okolicznościach organ uznał, że wobec cudzoziemca nie zachodzą okoliczności określone w art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wobec czego w sprawie ma zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt. 4 ustawy o cudzoziemcach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji wnosząc ojej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że organy obu instancji błędnie oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy a w szczególności bez powodu nie obdarzyły wiarą zeznań jego teściowej, która potwierdziła fakt zamieszkiwania skarżącego z żoną i wiążące ich relacje małżeńskie. Zarzucił także organom iż przy ustaleniu stanu faktycznego oparły się na notatce z wywiadu sporządzonego z nie wiadomo jakim osobami a więc dowodem nie możliwym do weryfikacji i oceny wskazując, że mieszkańcy bloku są specyficznymi osobami które w kontaktach z organami władzy "nic nie widzą i nie słyszą". Oparcie odmowy na ich niewiedzy nie może, w ocenie Skarżącego, być wiarygodnym i jednymi powodem odmowy uwzględnienia jego wniosku. Decyzja odmowna godzi w związek małżeński który jest chroniony prawem. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zaprezentowane w zaskarżonej skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm. -dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok N.S.A. Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Oceniając trafność a tym samym zgodność z prawem decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja została wydane bez wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i należytej jego oceny, czym doszło do naruszenia art. 7, 77, 78 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkanie na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Organ wydając decyzję, mocą art. 54 ust. tej ustawy ma obowiązek ustalenia czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez wnioskującego cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co ma miejsce tedy gdy: -jeden z małżonków przyjął korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa; -małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa; -małżonkowie nie zamieszkują wspólnie; -małżonkowie nie spotkali się wcześniej przed zawarciem związku małżeńskiego; -małżonkowie nie są zgodnie co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą; -jedno z małżonków lub oboje w przeszłości zawierali już małżeństwa dla pozoru. W przypadku stwierdzenia, że w sprawie zachodzi jedna lub kilka z > wymienionych wyżej sytuacji organ ma obowiązek odmowy uwzględnienia wniosku o zamieszkanie cudzoziemca na czas określony na terenie Polski. Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy a następnie dokonać jego subsumpcji po określoną normę prawną. Zgodnie z art. 80 k.p.a. na podstawie całokształtu okoliczności organ ocenia czy dana okoliczność została udowodniona. W toku postępowania strona ma prawo do składania wniosków na okoliczności istotne w sprawie i prawo zaznajomienia się z zebranymi dowodami przed wydaniem decyzji. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego jasno wskazują, że jeżeli żądanie przeprowadzenia przez stronę dowodu prowadzi do ustalenia istotnych okoliczności w sprawie organ nie może takiego wniosku pominąć - co wynika z brzmienia art. 78 § 1 k.p.a. Poza tym organ II instancji rozpoznając odwołanie jest jednocześnie organem merytorycznym a zatem ma uprawnienia do przeprowadzania wszelkich dowodów zawnioskowanych przez stronę, o ile oczywiście dowody te zmierzałyby do wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. Obowiązek rozpatrzenia wszystkich istotnych dowodów w sprawie jest obowiązkiem organu i polega nie tylko na ich zebraniu ale i na prawidłowej ocenie w ich wzajemnej łączności (por. II GSK 118/12, wyrok NSA W-wa, 2012-02-23, LEX nr 1125454). Wydając zaskarżoną decyzję, organ oparł się przede wszystkim na materiale zgromadzonym przez organ I instancji, nie uwzględniając żadnego z wniosków skarżącego zawartego w odwołaniu. W ocenie Sądu wnioski zawarte w odwołaniu (żądanie przesłuchania świadków) są wnioskami istotnymi zmierzającymi do wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie w sprawie. Stwierdzenie przez organ II instancji, że przeprowadzenie tych dowodów nie jest konieczne ponieważ co innego wynikło z pozostałych dowodów stanowi poważne naruszenie art. 87 § 1 k.p.a. Wskazać można choćby, że skarżący w odwołaniu podał nową okoliczność z której wynika, że codziennie wychodzi na spacer z ich psem i w związku z tym spotyka sąsiadów. Okoliczność ta jest może nie najważniejsza jednakże nie była brana pod uwagę przy ocenie czy skarżący zamieszkuje wspólnie z żoną w mieszkaniu na ulicy [...]. Niewątpliwie codzienne i kilkakrotne wychodzenie z psem, tak jak i każde inne systematyczne, powtarzalne zachowanie człowieka (odprowadzanie dziecka do szkoły) może świadczyć o przebywaniu w pewnym miejscu z zamiarem stałego pobytu. Okoliczność ta może być jednym z kilku elementów składających się na stan faktyczny będący przedmiotem ustalania w niniejszej sprawie. Rację ma skarżący wywodząc, że oparcie się przy ustalaniu stanu faktycznego na relacjach bliżej nie określonych sąsiadów, którzy oświadczyli, że nie wiedzieli skarżącego uniemożliwia stronie weryfikację tego rodzaju dowodu. W sprawie został przeprowadzony 16 czerwca 2011 r. wywiad ograniczający się do rozmowy z 1 anonimową sąsiadką, która oświadczyła, że nie zna Skarżącego natomiast wie, że jego żona mieszka od roku sama z synem. W ocenie Sądu ograniczenie wywiadu do rozmowy z jedną osobą (poza teściową skarżącego, której relacjom i tak organ nie dał wiary) nie może być uznane za prawidłowo sporządzony wywiad. Istota tego działania operacyjnego sprowadza się do poczynienia ustaleń na podstawie wielu źródeł informacji, które po wzajemnym skonfrontowaniu mogą prowadzić do wysnucia jednego wniosku tj. istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej. Takiego jednego wniosku nie można z oczywistych przyczyn wysnuć z rozmowy z jedną anonimową sąsiadką. Dokonanie ustaleń faktycznych na nie w pełni zebranym materiale dowodowym należy ocenić jako dowolne i nie pozwalające na wydanie prawidłowej i przekonującej decyzji (por. wyrok NSA z 28.03.2012 r I OSK 563/11 Lex nr. 1145120). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że materiał dowodowy w sprawie wymaga uzupełnia w wyżej wskazanym zakresie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ponownie zleci przeprowadzenie rzetelnego wywiadu środowiskowego z uwzględnieniem okoliczności na które powołuje się skarżący w odwołaniu (wskazanymi we wcześniejszej części uzasadnienia), dopuści dowód z przesłuchania zawnioskowanych przez skarżącego świadków K. K. i I. M. i ewentualnie inne dowody, których konieczność przeprowadzenia pojaw się w toku postępowania. Następnie tak zebrane dowody oceni mając na względzie art. 77 § 1 i 80 k.p.a, po uprzednim poinformowaniu Skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i możliwością składania wniosków - czego nie uczynił wcześniej. Okoliczność ta jednak nie były podnoszona przez stronę w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i dlatego Sąd uznał, że nie jest to uchybienie mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. a o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a.