IV SA/Wa 1883/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-15

Skład orzekający: Marzena Milewska - Karczewska, Anna Sękowska, Wanda Zielińska - Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na lokal usługowo-handlowy, wraz z przebudową, modernizacją i adaptacją wnętrz oraz aranżacją dziedzińca, na terenie wpisanym do rejestru zabytków, zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, uznając, że organy nie uzasadniły w sposób należyty, w jaki sposób planowana inwestycja naruszy zasady ochrony zabytków. Uzasadnienia organów były ogólnikowe, nie odnosiły się do konkretnych okoliczności sprawy, nie uwzględniały materiału dowodowego ani zarzutów podniesionych w zażaleniu, co stanowiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, które odmówiło uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na lokal usługowo-handlowy. Organy konserwatorskie uznały, że inwestycja negatywnie wpłynie na spójność funkcjonalną i formalną budynku, obniży jego wartość historyczną oraz naruszy historyczny charakter dziedzińca. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów KPA, brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, dowolność ustaleń faktycznych oraz pominięcie wcześniejszych pozytywnych opinii konserwatorskich.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz poprzedzającego je postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 15 listopada 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. R., A. C. i A. N. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] maja 2018 r., znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2018 r., znak [...] ; II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz A. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. R., A. C. oraz A. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] maja 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] lutego 2018 r., w którym odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na lokal usługowo – handlowy, wraz z przebudową, modernizacją i adaptacją wnętrz oraz aranżacją dziedzińca, na terenie inwestycji obejmującym działkę nr ewid. [...] i [...] w obrębie [...], przy ul. [...], w Dzielnicy [...][...]. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] działający z upoważnienia Zarządu Dzielnicy [...][...] W. złożył wniosek o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na lokal usługowo – handlowy, wraz z przebudową, modernizacją i adaptacją wnętrz oraz aranżacją dziedzińca, na terenie inwestycji obejmującym działkę nr ewid. [...] i [...] w obrębie [...], przy ul. [...], w Dzielnicy [...][...] W.. Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. W uzasadnieniu wskazano, że opisana we wniosku i w projekcie decyzji o warunkach zabudowy inwestycja wpłynęłaby negatywnie na spójność funkcjonalną i formalną budynku, obniżyłaby wartość historyczną budynku. Wprowadzenie w przestrzeń dziedzińca funkcji publicznej – w ocenie organu – nie znajduje uzasadnienia w historii pierwotnie zrealizowanego projektu, w którym wspólny dla dwóch kamienic dziedziniec wewnętrzny był zaaranżowany jako przestrzeń wypoczynku mieszkańców. W konkluzji organ uznał, że zaproponowane w projekcie decyzji ustalenia dotyczące warunków zabudowy nie pozwalają na ich uzgodnienie przez [...] z punktu widzenia konserwatorskiego. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. R., A. N., A. C., podnosząc, że wnioskowane prace nie dotyczą ujętej w gminnej ewidencji zabytków kamienicy nr [...], ale zdegradowanego technicznie budynku garażu. Podkreślono również, że inwestor planuje przywrócić kamienną nawierzchnię dziedzińca, zlikwidować jego niekorzystny spadek oraz wprowadzić nową zieleń oraz małą architekturę dopasowaną formą i skalą do wnętrza dziedzińca. Postanowieniem z [...] maja 2018 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zabytkiem w niniejszej sprawie jest przede wszystkim teren pomnika historii [...]. - historyczny zespół miasta z traktem [...] i [...], gdzie celem ochrony jest zachowanie, ze względu na wartości historyczne, artystyczne i autentyczność historycznego układu urbanistycznego oraz wartości niematerialne jako ośrodka władzy politycznej i administracyjnej Kraju od XVI wieku, bogactwo rozwiązań architektonicznych, sztuki ogrodowej, rzeźby i rzemiosła artystycznego. Na szczególną ochronę zasługuje ponadto wpisane do rejestru zabytków założenie urbanistyczne ulicy [...].. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, historyczny układ urbanistyczny jest to przestrzenne założenie miejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych. w tym ulic lub sieci dróg. Ochrona takiego układu ma na celu trwałe zachowanie jego historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej. Oznacza to między innymi zachowanie w niezmienionym kształcie rozplanowania placów i ulic, ich przebiegu, układu i sposobu zagospodarowania poszczególnych parceli, a także zachowanie historycznych gabarytów i linii zabudowy oraz zasadniczych proporcji wysokościowych kształtujących sylwetę całego układu. W wypadku ochrony założenia urbanistycznego ulicy, ochronie konserwatorskiej podlega układ i sposób zagospodarowania historycznego zaplecza i podwórzy kamienic zlokalizowanych przy tej ulicy. Zdaniem organu drugiej instancji, zmiana sposobu użytkowania współczesnego budynku garażowego na lokal usługowo-handlowy wraz z przebudową, modernizacją i adaptacją wnętrz, jest niezgodna z historycznym sposobem zagospodarowania tej części zabytkowego założenia urbanistycznego ulicy [...]. Remont i adaptacja budynku garażowego do nowej funkcji przyczyni się do utrwalenia niewłaściwej pod względem konserwatorskim koncepcji przestrzennej podwórza budynku nr [...], które zgodnie z przedwojennym założeniem projektanta, miało stanowić wolną od zabudowy przestrzeń, wspólną dla domów nr [...] i [...]. Nadto organ podkreślił, że wprowadzenie funkcji usługowo-handlowej do wnętrza zabudowy kamienic nr [...] i [...] nie znajduje historycznego uzasadnienia i stanowi zaprzeczenie funkcji podwórza jako wyizolowanej z przestrzeni miejskiej, niezabudowanej i wolnej od usług i handlu przestrzeni. A. R., A. C. oraz A. N. zaskarżyli powyższe postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: 1. obrazę przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. - przejawiające się utrzymaniem w mocy postanowienia organu I Instancji, pomimo że rozstrzygnięcie to narusza zasady prowadzenia postępowania administracyjnego i wydane zostało w następstwie nierozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz przeprowadzenia ustaleń faktycznych w sposób dowolny, w postaci bezzasadnego uznania, że planowana inwestycja jest niezgodna i historycznym sposobem zagospodarowania tej części założenia urbanistycznego ulicy [...]., oraz uznaniu, że podwórze stanowi wyizolowaną przestrzeń z przestrzeni miejskiej, niezabudowaną i wolną od usług i handlu, a tym samym prowadzi do stwierdzenia wydania decyzji o cechach dowolności 2. obrazę przepisów art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. - z uwagi na naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa poprzez pominięcie treści Zaleceń Konserwatorskich Biura [...] Konserwatora Zabytków znak: [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w którym pozytywnie zaopiniował on projekty koncepcyjne przebudów budynku garażowego oraz remontu nawierzchni podwórka i stwierdził, że zamierzenie inwestycyjne nie naruszy walorów zabytkowych wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego ulicy [...] oraz że planowana inwestycja jest dopuszczalna pod względem konserwatorskim; 3. naruszenie art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 7 i art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. - poprzez brak uzasadnienia jego zastosowania, oraz z uwagi na brak wskazania innych przepisów stanowiących podstawę wydanej decyzji, które w uzasadnieniu są wskazane lakonicznie, z przytoczeniem jedynie treści przepisu, bez wskazania jakie motywy stoją za ich zastosowaniem i w jaki sposób ustalony w sprawie stan faktyczny podlega ich treści, z uwagi na brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, która z przytoczonych przesłanek podjęcia działań stanowiła podstawę do negatywnej oceny projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oraz z uwagi na brak wskazania w jaki sposób któraś z tych przesłanek została spełniona - przez co decyzja została wydana z naruszeniem zasady uznania administracyjnego; 4. naruszenie art. 6 ust 1 pkt 3 lit. a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie powinien on mieć zastosowanie ponieważ żaden obiekt będący przedmiotem postępowania nie jest "pozostałościami terenowymi pradziejowego i historycznego osadnictwa," - a w konsekwencji art. 107 § 1 pkt 4 i 6 poprzez brak wskazania podstawy prawnej i uzasadnienia przytoczonej podstawy prawnej przez co skarżący nie może odnieść się w sposób merytoryczny co do całości postanowienia organu. Konkludując skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] maja 2018 r, uchylenie w całości postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] lutego 2018 oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych; i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w treści uzasadnienia na okoliczności tam wskazane. Skarżący w uzasadnieniu podnieśli, że adaptacja istniejącego budynku garażowego na lokal handlowo - usługowy bez zmiany jego gabarytów w żaden sposób nie narusza żadnego z elementów układu urbanistycznego ul. [...]. w [...]. wpisanego do rejestru zabytków. Ponadto podnieśli, iż fakt że kamienica przy ulicy [...]. [...], jest wpisana do gminnej ewidencji zabytków nie ma znaczenia, ponieważ w związku z przedmiotową inwestycją nie mają być prowadzone żadne prace wymagające pozwolenia na budowę, a tylko takie na mocy art 3 ustawy z 18 marca 2010 o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw wymagaj uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytów. Dodatkowo skarżący podkreślili, że organ odwoławczy dokonał jedynie powtórzenia argumentacji organu I instancji nie przeprowadzając własnej analizy sprawy opierając się całkowicie na stanowisku organu I stopnia. Organ nie odniósł się przy tym w żadnym miejscu uzasadnienia do stwierdzeń, zarzutów, oświadczeń i dowodów zawartych w zażaleniu z dnia [...] marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2019 r., poz. 1302 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie zaistniały zatem przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, bowiem do Sądu zostało zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (o wskazane na wstępie), kończące postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Badając prawidłowość wydania wskazanego wyżej postanowienia Sąd doszedł do przekonania, ze skarga jest zasadna. Procesową podstawą prawną działania organu był art. 106 k.p.a. Organ działał zatem w trybie uzgodnienia. Uzgodnienie jest stanowczą formą wyrażenia przez organ współdziałający stanowiska, różniącą się zasadniczo w zakresie wywoływanych skutków od niewiążącej opinii tym, że rzutuje w sposób bezwzględny na treść decyzji, która ma być wydana po uzgodnieniu przez organ decydujący w postępowaniu głównym. Postanowienie wydawane jest jednak w odrębnym postępowaniu, choć zainicjowanym w ramach postępowania głównego. Jest to zatem postępowanie wpadkowe, organ uzgadniający działa jedynie w zakresie wąskiej kompetencji. Dlatego też uzgodnienie winno obejmować przygotowany konkretny projekt decyzji, a nie sam wniosek inwestora. (zob. wyroki WSA: z 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 305/13, Lex nr 1331981, z 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 19/15, CBOSA). Tym samym uzgodnienie powinno odnosić się do konkretnych rozwiązań zawartych w tym projekcie decyzji, nie zaś traktować ogólnie o zakazach bądź wymogach wynikających z przepisów prawa. Jest to uwaga o tyle istotna w niniejszej sprawie, że projekt decyzji dotyczy zmiany sposobu zagospodarowania budynku już istniejącego w podwórzu posesji położonej przy ul. [...]. [...] w [...]., a nie budynku nowoplanowanego. Podstawą materialnoprawną orzekania przez Ministra w niniejszej sprawie był m. in. art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. Zgodnie z tymi przepisami, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków – w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy o ochronie zabytków. W niniejszej sprawie nie było okolicznością sporną, że teren na którym realizowana ma być planowana inwestycja stanowi teren w stosunku do którego wymagane jest uzyskanie uzgodnienia organu właściwego w zakresie ochrony zabytków. Należy zatem zauważyć, że w świetle art. 4 ustawy o ochronie zabytków, ochrona zabytków polega w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków, a także uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Należy przy tym podkreślić, że oceny, czy dane przedsięwzięcie objęte projektem decyzji o warunkach zabudowy, daje się pogodzić z zasadami ochrony zabytków określonymi w art. 4 ustawy o ochronie zabytków, dokonuje wojewódzki konserwator zabytków, który jest organem wyspecjalizowanym w zakresie ochrony zabytków (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r., II OSK 1541/15, CBOSA). Mając na uwadze specjalistyczną wiedzę posiadaną przez ten organ, a także wysoce ocenny charakter przesłanek z art. 4 ustawy o ochronie zabytków, należy przypomnieć, że sądowa kontrola administracji prowadzona jest pod kątem legalności, a nie celowości. Sąd administracyjny nie przejmuje przy tym sprawy administracyjnej do rozpoznania, a ocenia jedynie, czy w sprawie nie doszło do istotnych naruszeń prawa uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonego aktu prawnego z obrotu prawnego (art. 145 p.p.s.a.). W przypadku postanowień uzgodnieniowych wydawanych przez wyspecjalizowane organy w rzeczonej kontroli sądowej chodzi przede wszystkim o zadbanie, czy organ wyspecjalizowany w sposób logiczny i przekonujący umotywował swoje stanowisko w świetle akt sprawy oraz relewantnych przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe uwagi Sąd doszedł do przekonania, że orzekające w sprawie organy nie uzasadniły w sposób należyty, że realizacja planowanej inwestycji naruszy zasady ochrony zabytków określone m. in. w powołanym wyżej art. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków. Organy, a w szczególności organ II instancji, wskazał iż zabytkiem w niniejszej sprawie jest przede wszystkim teren pomnika historii [...]. – historyczny zespół miasta z traktem [...] i [...], gdzie celem ochrony jest zachowanie historycznego układu urbanistycznego. Organ jednak nie wyjaśnił na czym to zachowanie układu miałoby polegać, co czyni zasadnym uznanie, że zaskarżone postanowienie odniosło się do sprawy w sposób ogólnikowy, bez odniesienia swoich twierdzeń do konkretnych okoliczności rozpatrzonej sprawy. Trudno przecież mniemać, że zachowanie historycznego układu urbanistycznego polega na braku podejmowania jakichkolwiek inwestycji w jego obrębu, szczególnie w sytuacji, gdy – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – ochrona konserwatorska obejmuje znaczny obszar miast (trak [...] i [...]). W istocie zaś barak precyzyjnego określenia jak rozumieć pojęcie "zachowanie układu urbanistycznego", do takiego wniosku by prowadził. Dalej organ podał, że na szczególną ochronę zasługuje wpisane do rejestru zabytków założenie urbanistyczne ulicy [...]. Nie wyjaśnił jednak dlaczego założenie urbanistyczne zasługuje na szczególną ochronę, ani na czym ta szczególna ochrona ma polegać w tym konkretnym przypadku. Co prawda organ wyjaśnił, że ochrona układu historycznego ma na celu trwałe zachowanie jego historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej, jednak nie zwrócił uwagi że zasady ochrony winny być dostosowane do rodzaju planowanej inwestycji, w szczególności w sytuacji, gdy planowana inwestycja polega na zmianie zagospodarowania istniejącego już budynki. Skoro zaś zmianie ma ulec jedynie przeznaczenie budynku, to organ powinien wskazać, w jaki sposób jego zdaniem wpłynie to na "historyczne rozplanowanie oraz kompozycję przestrzenną. Tego jednak organ nie uczynił., czym naruszył art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. W tym miejscu wypada ponownie zauważyć, że organ uznał, iż zmiana sposobu użytkowania współczesnego budynku garażowego jest niezgodna z historycznym sposobem zagospodarowania tej części zabytkowego założenia urbanistycznego ulicy [...]., a remont i adaptacja budynku garażowego do nowej funkcji przyczyni się do utrwalenia niewłaściwej pod względem konserwatorskim koncepcji przestrzennej podwórza budynku nr [...], które zgodnie z przedwojennym założeniem projektanta, miało stanowić wolną od zabudowy przestrzeń, wspólną dla domów nr [...] i [...]. Organ jednak nie wyjaśnił jak te twierdzenia mają się do faktu, że dotychczas na podwórku posadowiony jest garaż, a po zrealizowaniu inwestycji będzie to budynek o funkcji usługowo-handlowej, a nadto dokonana zostanie zmiana aranżacji podwórza. Przez co za oderwane od wszelkich rozważań faktycznych i prawnych Sąd uznał twierdzenie organu, że wprowadzenie funkcji usługowo-handlowej do wnętrza zabudowy kamienic nr [...] i [...] nie znajduje historycznego uzasadnienia i stanowi zaprzeczenie funkcji podwórza jako wyizolowanej z przestrzeni miejskiej, niezabudowanej i wolnej od usług i handlu przestrzeni. Organ w żaden sposób tego nie uzasadnił. Z całokształtu uzasadnienia zawartego w zaskarżonym postanowieniu wysnuć można wrażanie, że w ocenie organu lepsze jest pozostawienie takiej zabudowy jaka istnienie, zamiast wprowadzenia estetycznej i pożądanej przez mieszkańców funkcji. Powyższe rozważania czynią uznanie zasadnymi zarzuty skargi dotyczące braku merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy oraz nieodniesienia się do zarzutów odwołania. Organ odwoławczy uznał bowiem, że zmiana sposobu użytkowania współczesnego budynku garażowego na lokal usługowo-handlowy wraz z przebudową, modernizacją i adaptacją wnętrz, jest niezgodna z historycznym sposobem zagospodarowania tej części zabytkowego założenia urbanistycznego ulicy [...]. Jednakże organ poza ogólnymi uwagami, które – co warto podkreślić – są bardziej aktualne w zakresie inwestycji polegającej na budowie, przebudowie lub rozbudowie budynku, nie wskazały ani na powodowane przez planowaną inwestycję zmiany wyglądu kamienicy oraz podwórza wpisanych do rejestru zabytków, ani że realizacja inwestycji wpłynie negatywnie na relacje przestrzenne pomiędzy elementami wpisanymi do rejestru zabytków. Tym samym w ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył art. 7, 77 §1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018, poz. 2096 t.j., dalej "k.p.a"). Minister nie dokonał ustaleń odnośnie stanu faktycznego, nie przeprowadził postępowania dowodowego, nie ocenił materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz nie rozpoznał zarzutów złożonych w zażaleniu. Ponadto pominięto treść Zaleceń Konserwatorskich Biura [...] Konserwatora Zabytków znak: [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w którym pozytywnie zaopiniował on projekty koncepcyjne przebudów budynku garażowego oraz remontu nawierzchni podwórka i stwierdził, że zamierzenie inwestycyjne nie naruszy walorów zabytkowych wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego ulicy [...], a także, że planowana inwestycja jest dopuszczalna pod względem konserwatorskim. Powyższe uchybienia w zakresie prowadzenia postępowania niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ będzie zobowiązany odnieść się zarówno do wskazanych zaleceń z [...] lutego 2013 r., jak i odniesie się do zarzutów zażalenia, a oceniając możliwość realizacji inwestycji pod względem ochrony zabytków, wskaże – w razie negatywnego rozpatrzenia sprawy – konkretne przyczyny sprzeciwiające się realizacji inwestycji. Przy czym Sąd zaznacza, że takim powodem nie może być fakt, że inwestycja znajduje się w okolicy stanowiącej pomnik historii [...] - historyczny zespół miasta z traktem [...] i [...]. Tak formułowana argumentacja uzasadniałaby odmowę realizacji jakiejkolwiek inwestycji na Trakcie [...], co raczej nie stanowi działania racjonalnego. Mają na uwadze powyższe, za zasadne uznał Sąd twierdzenia skarżących, iż na podstawie uzasadnienia organu odwoławczego nie można w sposób miarodajny dokonać analizy toku jego rozumowania i ustalić podstawy wydanej decyzji. Zasadnie zarzucono także organowi naruszenie art. 4 i art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2018, poz. 2067 t.j.) oraz art. 7 i art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. - poprzez brak uzasadnienia zastosowania wymienionych powyżej przepisów prawa materialnego. Art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w uzasadnieniu został wskazany lakonicznie, z przytoczeniem jedynie treści przepisu, bez wskazania jakie motywy stoją za jego zastosowaniem. Nie wskazano bowiem w uzasadnieniu decyzji w jaki sposób planowana adaptacja może spowodować uszczerbek dla wartości zabytku, bądź prowadzić do niewłaściwego korzystania z przedmiotowego budynku. Zaś brak wskazania uzasadnienia przytoczonej w sentencji postanowienia podstawy prawnej, tj. art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozbawiła także stronę możliwości odniesienia się w sposób merytoryczny do całości postanowienia. Organ II Instancji przytoczył w uzasadnieniu kilka form ochrony zabytków, którym podlega albo przedmiotowy garaż albo inne budowle, które znajdują się w jego okolicy. Wskazano także, że najistotniejszym faktem przy ocenie dopuszczalności uzgodnienia projektu decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku na lokal handlowo usługowy jest fakt znajdowania się garażu na terenie historycznego układu urbanistycznego. Z uzasadnienia (chociaż obszernego) nie wynika jednak, w jaki sposób zmiana sposobu budynku już istniejącego w historycznym układzie urbanistycznym, sprzeciwia się ochronie tego zabytku. W ocenie Sądu należy ponownie rozważyć zasadność wnioskowanej przez skarżących adaptacji istniejącego budynku garażowego na lokal handlowo – usługowy. Z uwzględnieniem powyższych rozważań, wraz z okolicznością, że wnioskowana adaptacja nie będzie prowadziła do zmiany gabarytów istniejącego budynki i w żaden sposób nie narusza żadnego z elementów układu urbanistycznego ul. [...]. w [...]. wpisanego do rejestru zabytków. W szczególności za takie naruszenie nie można uznać rewitalizacji podwórza. Wręcz doświadczenie życiowe nakazuje uznać, że adaptacja istniejącego budynku wraz z rewitalizacją podwórza, pozwoli nadać kształt i rekreacyjny charakter miejscu inwestycji, szczególnie jeżeli chodzi o podwórze, które – jak wskazał organ miało pełnić funkcję wolną od zabudowy przestrzeń wspólną dla domów [...] i [...]. Sąd bowiem rozumie, że chodzi o przeznaczenie przestrzeni dla mieszkańców tych domów. Przecież nie można wykluczyć, że planowana funkcja usługowo – handlowa przysłuży się domom [...] i [...]. Nadto nie wiadomo dlaczego przedwojenne założenie architekta ma wykluczać obecnie zmianę funkcji garażu na budynek usługowo – handlowy. Organ bowiem tego nie wyjaśnił. W zakresie w jakim poruszona została ocena wniosku organ ograniczył się do przytoczenia, w sposób całkowicie ogólny, funkcji podwórza kamienicy uznając, że zmiana przeznaczenia garażu jako sprzeczna z tą funkcją, stanowi wystarczającą przesłankę odmowy uzgodnienia wniosku. Nie sposób uznać, że takie uzasadnienie decyzji może być uznane za wystarczające. Organ II instancji nie przedstawił oceny wpływu zmiany przeznaczenia garażu na cały układ urbanistyczny, w tym w szczególności z uwzględnieniem walorów dla których ten fragment [...] [...]. został uznany za historyczny układ urbanistyczny. Ponadto przedstawiono jedynie pierwotne przeznaczenie kamienicy nie odnosząc się do tego w jaki sposób jest aktualnie wykorzystywana. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną powyżej, zaś dokonując ponownego uzgodnienia uwzględni aktualny stan prawny, dokona wszechstronnych ustaleń w zakresie zgodności projektu decyzji z przepisami o ochronie zabytków w odniesieniu do całego przedmiotu decyzji, mając również (a może przede wszystkim) na uwadze fakt, że inwestycja polega na zmianie sposobu użytkowania budynku istniejącego, a nie budowę nowego obiektu oraz fakt, że istniejący obiekt zlokalizowany jest w głębi podwórza. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło