IV SA/Wa 1894/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1) zwolnić J. H. od wpisu sądowego, 2) ustanowić dla J. H. adwokata. J. H. (dalej: "skarżący") po wezwaniu go do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 200 zł w zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy. W rubryce nr 4 urzędowego formularza PPF skarżący nie zaznaczył zakresu wniosku, jednak z uzasadnienia wniosku (zawartego w rubryce nr 5 formularza) wynika, że skarżący domaga się ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od wpisu od skargi. Z informacji zawartych we wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF oraz z dokumentów źródłowych dołączonych do wniosku wynika, że skarżący jest niepełnosprawny, ma trudności w komunikowaniu się z otoczeniem. Skarżący wymienił następujące miesięczne wydatki: podatek, składka ubezpieczeniowa, alimenty – 903 zł, koszty utrzymania domu oraz leczenia – 929,07 zł, koszty ponoszone z powodu postepowań administracyjnych oraz związanych ze sprawami zawisłymi przed sądem – ok. 350 zł. Skarżący uzyskuje dochód w wysokości 2778,00 zł brutto (po potrąceniach, w tym alimentów– 1855,62 zł netto). Posiada dom o pow. 109 m2 (współwłasność) oraz działkę siedliskową o pow. 913 m2 (½ udziału). Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie, referendarz sądowy uznał, że skarżącemu należy przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. ustanowić dla niego pełnomocnika z urzędu oraz zwolnić od wpisu od skargi. Z przedstawionych przez skarżącego informacji i dokumentów wynika, że wydatki na utrzymanie domu, leczenie oraz wydatki związane z udziałem skarżącego w postępowaniach administracyjnych i sądowych wynoszą łącznie ok. 1280 zł. Skarżący zaś uzyskuje dochód w wysokości 1855,62 zł netto (po potrąceniach, w tym alimentów) .Zatem na pozostałe wydatki (w tym wyżywienie) pozostaje mu kwota ok. 575 zł. W tej sytuacji uznano, że jednorazowy wydatek który skarżący musiałby ponieść w związku z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wybory oraz uiszczeniem wpisu sądowego w wysokości 200 zł, mógłby narazić go na uszczerbek utrzymania koniecznego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.