IV SA/Wa 1900/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-19
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Agnieszka Wójcik, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małoletniemu cudzoziemcowi, który przebywa w Polsce pod opieką zastępczą spokrewnionych opiekunów, można udzielić zezwolenia na osiedlenie się na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach, jeśli nie spełnia on przesłanek określonych w art. 64 ust. 1 tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że małoletni cudzoziemiec nie spełnia żadnej z przesłanek określonych w art. 64 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, co obliguje organ do odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Sąd podkreślił, że instytucja rodziny zastępczej spokrewnionej nie jest równoznaczna z władzą rodzicielską w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a decyzja o udzieleniu zezwolenia na osiedlenie się nie ma charakteru uznaniowego.Stan faktyczny
Wniosek o udzielenie małoletniemu S.P. zezwolenia na osiedlenie się złożyli jego opiekunowie zastępczy, spokrewnieni z dzieckiem. Wojewoda odmówił udzielenia zezwolenia, wskazując, że małoletni nie spełnia przesłanek z art. 64 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podnieśli, że są najbliższą rodziną i zapewniają dziecku opiekę. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Szefa Urzędu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika R.W. i J.W. w sprawie obywatela U. S.P. ur. 25 lutego 2004 r. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. orzekającej o odmowie udzielenia małoletniemu cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu [...] września 2012 r. R.W. i J.W. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie małoletniemu S.P. zezwolenia na osiedlenie się na terytorium RP. Motywując wniosek faktem, że małoletni cudzoziemiec pozostaje pod ich opieka prawną.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. odmówił udzielenia małoletniemu cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowany nie spełnia żadnej z przesłanek określonych w art. 64 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Rozpatrując odwołanie od powyżej opisanej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że z akt sprawy wynika, że małoletni S.P. urodził się [...] lutego 2004 r. w O. na terytorium U.. Od czasu śmierci matki O.P. w 2006 r. małoletni przebywa pod opieką babci oraz jej męża.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r.(sygn.akt [...]) Sąd Okręgowy w G., II Wydział Cywilny Rodzinny uznał za prawnie skuteczną na obszarze Polski decyzję O. Rady Miejskiej S. Administracji Rejonowej z dnia [...] marca 2007 r. (sygn. nr 180) wyznaczający obywatelkę U. R. W. opiekunem prawnym małoletniego S. P.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w G., III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] kwietnia 2010 r. (sygn.akt [...]) ustanowiono dla małoletniego S.P.rodzinę zastępczą spokrewnioną w osobach małżonków R. i J.W. Z opinii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wynika, że piecza zastępcza nad małoletnim sprawowana jest w sposób prawidłowy.
Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na osiedlenie się udziela się cudzoziemcowi, który:
1) jest małoletnim dzieckiem cudzoziemca, posiadającego zezwolenie na osiedlenie się, urodzonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) pozostaje w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku i bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 2 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony;
3) bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 10 lat na podstawie zgody na pobyt tolerowany udzielonej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a lub ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przez okres 5 lat w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej;
4) jest dzieckiem obywatela polskiego i pozostaje pod jego władzą rodzicielską.
Organ odwoławczy wskazał, że z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że małoletni S.P. nie spełnia żadnej z przesłanek określonych w cytowanym powyżej przepisie, tym samym w stosunku do małoletniego cudzoziemca zachodzi przesłanka określona w art. 66 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, który stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na osiedlenie się, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 64 ust. 1 powyższej ustawy.
Organ wyjaśnił, że małoletni nie urodził się na terytorium Polski. Nie jest także dzieckiem cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się w Polsce. W związku z brzmieniem art. 64 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy nie jest zatem możliwe udzielenie mu zezwolenia na osiedlenie się w oparciu o dyspozycję powyższego przepisu.
W odniesieniu do przesłanki określonej w art. 64 ust. 1 pkt 4 powyższej ustawy organ wyjaśnił, że udzielenie zezwolenia na osiedlenie się w oparciu o brzmienie powyższego przepisu uzależnione jest od spełnienia przez stronę kumulatywnie dwu przesłanek, tj. bycia dzieckiem obywatela polskiego oraz pozostawania pod jego władzą rodzicielską. R.W. nie posiada obywatelstwa Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto – zdaniem organu – nie można uznać, by w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małoletni S.P. był jej dzieckiem oraz by wykonywała nad nim władzę rodzicielską. Podobnie jak jej małżonek J. W. Ustanowienie opieki zastępczej nad małoletnim cudzoziemcem nie jest równoznaczne z powstaniem stosunku przysposobienia.
Podsumowując organ podkreślił, że nie ma prawnej możliwości udzielenia małoletniemu S.P. zezwolenia na osiedlenie się. Decyzja taka wydawana jest na podstawie ściśle sprecyzowanego przepisu prawa, nie jest decyzją uznaniową, która dopuszczałby pewien zakres swobody decyzyjnej organu administracji.
Skargę na powyższą decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli R.W. i J.W. . Skarżący podkreślili, że są dla wnuka najbliższą rodziną. Starają się zapewnić mu dobre wychowanie i wykształcenie. Do skargi dołączyli: pismo opisujące stan sprawy oraz szereg zaświadczeń dotyczących małoletniego S.P..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając dodatkowo, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ani art. 18 i 47 Konstytucji RP, jak również norm Konwencji o prawach dziecka, gdyż nie nakłada na małoletniego skarżącego zobowiązania do opuszczenia terytorium Polski, a zatem nie skutkuje rozdzieleniem rodziny, a jedynie rozstrzyga kwestię możliwości udzielenia konkretnego typu zezwolenia na pobyt w określonym stanie faktycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga złożona w niniejszej sprawie nie jest zasadna.
Podstawą prawną wniosku o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się założonego w imieniu małoletniego S.P., jak również podstawą prawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji jest art. 64 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na osiedlenie się udziela się cudzoziemcowi, który:
1) jest małoletnim dzieckiem cudzoziemca, posiadającego zezwolenie na osiedlenie się, urodzonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) pozostaje w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku i bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 2 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony;
3) bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 10 lat na podstawie zgody na pobyt tolerowany udzielonej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a lub ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przez okres 5 lat w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej;
4) jest dzieckiem obywatela polskiego i pozostaje pod jego władzą rodzicielską.
Stan faktyczny sprawy jest następujący: S.P.urodził się [...] lutego 2004 r. w O. na terytorium U.. Od czasu śmierci matki O.P. w 2006 r. małoletni przebywa pod opieką babci, obywatelki U. R.W. oraz jej męża J.W., obywatela polskiego. Wszyscy mieszkają w G. Postanowieniem Sądu Rejonowego w G., III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] kwietnia 2010 r. (sygn.akt [...]) ustanowiono dla małoletniego S.P. rodzinę zastępczą spokrewnioną w osobach małżonków R i J.W.
Z powyższego wynika, że małoletni S.P. nie spełnia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 64 ust. 1 powyższej ustawy. Nie urodził się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (pkt 1) oraz nie jest dzieckiem obywatela polskiego i nie pozostaje pod jego władzą rodzicielską (pkt 4).
Obywatelka U. R.W.(babcia S.P.) i jej mąż J.W. jako rodzina zastępcza spokrewnionanie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim. Kodeks rodzinny i opiekuńczy szczegółowo rozróżnia powyższe instytucje.
Zgodnie z art. 112¹ § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do rodziny zastępczej należy obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem umieszczonym w pieczy zastępczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokajanie jego potrzeb. Natomiast art. 121 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wskazuje, że przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi.
W ocenie Sądu, z ustalonego w sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wynika, iż małoletni cudzoziemiec nie spełnia przesłanek określonych w art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 odmowa udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na osiedlenie, się jest obligatoryjna. Należy ponadto dodać, iż decyzja o udzieleniu (odmowie udzielenia) cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się nie jest decyzją o charakterze uznaniowym. Decyzja taka wydawana jest na podstawie ściśle sprecyzowanego przepisu prawa i organ orzekający nie miał możliwości - bez naruszenia przepisów prawa - wydania decyzji pozytywnej.
Ponadto brak jest również podstaw do przyjęcia ażeby wobec małoletniego skarżącego naruszony został przepis art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka stanowiący o prawie każdego człowieka do poszanowania jego życia rodzinnego i prywatnego. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia integralności rodziny, ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera nakazu opuszczenia terytorium Polski przez małoletniego. Art. 8 przywoływanej Konwencji chroni przed wydaleniem, nie stanowi zaś samoistnej podstawy dotyczącej udzielania zezwolenia na zamieszkanie.
Wyjaśnić ponadto należy, że udzielenie zezwolenia na osiedlenie się nie jest jedyną prawną możliwością przebywania małoletniego S.P. na terytorium RP. Skarżący przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Obecnie rozpatrywany jest kolejny wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, ponieważ po przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego i zebraniu materiału dowodowego, decyzje wydane zostały przez organy administracji w dwóch instancjach, na podstawie ich samodzielnych ocen materiału dowodowego. Rozstrzygnięcia w sprawie oparte zostały na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, który uzasadnia oceny orzekających w sprawie organów. Strona w toku postępowania miała zapewniony czynny udział w każdym jego stadium. Zaskarżona decyzja zawiera także wskazanie podstawy prawnej, która jest szczegółowo uzasadniona.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło