IV SA/Wa 1903/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. R. K. w toku postępowania sądowego z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia adwokata. Z treści złożonego wniosku PPF wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 2117 zł. brutto (tj. 1755 zł. netto) miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 1 października 2012 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania m.in. wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym przez skarżącego. Wezwanie sądowe z dnia 1 października 2012 r. do przedłożenia wymienionych dokumentów oraz złożenia dodatkowych oświadczeń doręczono skarżącemu w dniu 18 października 2012 r. (karta 32 akt sprawy). Do dnia rozpoznania wniosku o prawo pomocy wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Stwierdzono, co następuje: Skarżący ubiega się wyłącznie o ustanowienie adwokata z urzędu, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei w myśl art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w sprawie prawa pomocy. Informacje udzielone przez skarżącego we wniosku o prawo pomocy okazały się niewystarczające do ustalenia jego rzeczywistej sytuacji finansowej, gdyż na ich podstawie nie można było ustalić relacji dochodów skarżącego do miesięcznych wydatków. Skierowane do strony wezwanie w sprawie złożenia dodatkowych wyjaśnień na temat jej aktualnej kondycji finansowej obejmowało m.in. wezwanie do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych oraz wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym. Analiza tych dokumentów w sposób najpełniejszy zobrazowałby strukturę wydatków strony i pozwoliłaby ocenić jej rzeczywiste możliwości finansowe. Trzeba podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów. Powyższe skutkuje brakiem możliwości dokonania prawidłowej oceny sytuacji majątkowej skarżącego w świetle przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie, a w konsekwencji uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Złożone przez skarżącego oświadczenie, ze utrzymuje się z emerytury w wysokości 1755 zł. netto miesięcznie, która "z trudem wystarcza na przeżycie" nie może bowiem samo w sobie przesądzać o konieczności przyznania prawa pomocy, jeżeli okazałoby się, że skarżący posiada np. oszczędności wystarczające na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru (skarżący nie wypełnił rubryki 7 wniosku PPF - majątek). Należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Skoro zatem wnioskodawca nie złożył wyjaśnień odnośnie do swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, to w konsekwencji uniemożliwił ustalenie, czy spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, wynikający z uchylenia się od przedłożenia na sądowe wezwanie informacji o swojej sytuacji bytowej, również w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (zob. postanowienia NSA z dnia 27 czerwca 2005 r., I OZ 619/05 czy z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 6/05). Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wykluczającą przyznanie prawa pomocy. Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.