IV SA/Wa 1903/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-17

Skład orzekający: Alina Balicka, Aneta Dąbrowska, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił, że osoba opuściła miejsce pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny, co uzasadnia jej wymeldowanie, biorąc pod uwagę złożony stan faktyczny i wzajemne konflikty stron?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż skarżący trwale i dobrowolnie opuścił miejsce pobytu stałego. Pominięto istotne dowody, takie jak rachunki za media i opał, które mogłyby potwierdzać zamiar utrzymania związku z lokalem. Brak jest również ustaleń dotyczących centrum życiowego skarżącego. Z tego względu zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, co skutkuje jej uchyleniem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania R.K. z miejsca pobytu stałego. Wójt Gminy N. orzekł o wymeldowaniu, uznając, że R.K. trwale opuścił lokal. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. R.K. w skardze do WSA podniósł, że organy pominęły dowody wskazujące na agresywne działania byłej żony, które miały na celu zmuszenie go do opuszczenia lokalu, oraz że nigdy nie miał zamiaru zmiany miejsca zamieszkania. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Wójt Gminy N. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.) i art. 104 § 1 k.p.a. orzekł o wymeldowaniu R.K. z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] położonym przy ul. S. w K. W uzasadnieniu decyzji podał, iż wcześniejszą decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] października 2011r. o odmowie wymeldowania R.K., od której odwołanie wniosła M.K. -właścicielka przedmiotowej nieruchomości, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że Wójt Gminy N. nie dowiódł w sposób jednoznaczny i bezsporny, że R.K. nie spełnia przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, a z ustalonego stanu faktycznego nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, że R.K. nie opuścił w sposób trwały budynku nr [...] przy ul. S. w K. Wojewoda wskazał, że w postępowaniu uzupełniającym należy przesłuchać bezstronnych w sprawie świadków (bezpośrednich sąsiadów) w celu ustalenia czy R.K. zamieszkuje w miejscu zameldowania (lub w jakim okresie go opuścił), czy przedmiotowy budynek odwiedza, a jeśli tak to z jaką częstotliwością, czy tam nocuje. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji zaznaczył, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie R.K. z pobytu stałego z przedmiotowego budynku zostało wszczęte na skutek pisma złożonego w dniu [...] lipca 2011 r. przez M.K. - właścicielkę spornego budynku. Wnioskodawczyni podniosła, że R.K. nie przebywa we wskazanym budynku od 2005 r., gdyż wyprowadził się do W. Organ podał, że R.K. zgłosił się w dniu [...] lipca 2011 r. do Urzędu Gminy w N. i oświadczył, że miejsca pobytu stałego tj. budynku nr [...] przy ul. S. w K. nie opuścił, podniósł, że "przebywam tam stale kiedy jest to możliwe, gdyż była żona M.K. i syn A.K. często urządzają awantury - porąbane drzwi, wyłączenie wody, energii elektrycznej", zaś rzeczy osobiste wozi w samochodzie , gdyż pozostawione w domu są niszczone przez byłą żonę, bardzo często śpi w samochodzie w pobliżu domu, gdyż obawia się o własne życie. Podał, że w dniu [...] lipca 2011 r. śpiąc w domu około godz. 3 nad ranem został napadnięty przez M.K. i syna A., fakt ten został zgłoszony na Komisariacie Policji w N. Wyjaśnił również, że M.K. oraz syn A. nie mieszkają w przedmiotowym budynku, przychodzą tylko aby go dewastować i niszczyć. Zaznaczył, że Sąd Okręgowy w W. ustalił sposób korzystania ze wspólnego domu, w ten sposób, że piętro budynku przyznał do wyłącznego korzystania przez niego, zaś M.K. parter budynku. Do złożonych w dniu [...] lipca 2011 r. wyjaśnień dołączył kserokopię pisma złożonego w Komisariacie Policji w N., po awanturze jaka miała miejsce o godz. 3 nad ranem w dniu [...] lipca 2011r. z udziałem M. i A. K. W toku postępowania złożył postanowienie Prokuratury Rejonowej w L. sygn. akt [...] z dnia [...] marca 2010 r. o umorzeniu wielu dochodzeń dotyczących konfliktu pomiędzy pp. K. Prokurator wskazał, że już uprzednio w Prokuraturze Rejonowej w L. toczyły się postępowania, w których naprzemiennie, stronami pokrzywdzonymi jak i sprawcami byli R.K. i M.K. Wójt Gminy N. podkreślił, że stan pomieszczeń stwierdzony podczas oględzin dokonanych w dniu 26 sierpnia 2011r. nie wskazuje na stałe zamieszkiwanie tam R.K., gdyż brak jest jakichkolwiek rzeczy osobistych, brak światła, żyrandoli, wody, kaloryfery ze ścian zostały zdemontowane, co oznacza brak ogrzewania. W jednym z pokoi znajdują się meble-regał, dziecinne łóżeczko, zabawki, telewizor, dywan - jak oświadczyła M.K. - był to kiedyś pokój córki, która obecnie mieszka za granicą. Oględziny potwierdziły, że budynek nie jest zamieszkały, jest ogólnie zdewastowany, drzwi wejściowe zniszczone nie można ich zamknąć na klucz, wewnątrz budynku brak drzwi do pomieszczeń, brak światła, ogrzewania, łazienka na piętrze budynku zdewastowana, poodkręcane kaloryfery, krany. Obecna podczas oględzin budynku M.K. oświadczyła, że z obawy o własne życie (agresja byłego męża), również tu nie mieszka, czasowo zamieszkuje w sąsiednim budynku u rodziców lub u syna. M.K. wskazała, że R.K. nie mieszka w miejscu zameldowania, przyjeżdża tylko, urządza awantury i wzywa Policję po to tylko, aby mieć dokument z interwencji na piśmie. M.K. w dniu [...] sierpnia 2011 r. złożyła pisemne wyjaśnienia, że R.K. od 2005 r. nie mieszka w miejscu zameldowania, wyprowadził się dobrowolnie, zabrał swoje rzeczy osobiste, a następnie wystąpił o rozwód, nie ponosi kosztów eksploatacji budynku, dewastuje nie tylko dom, ale i teren całej nieruchomości, stosował wobec niej wielokrotnie przemoc fizyczną, angażuje organy ścigania składając nieprawdziwe zawiadomienia o czynach, które nie zostały popełnione, przypisuje jej zachowania, które mają świadczyć o jej agresji i niezrównoważeniu psychicznym. Organ zaznaczył, że wystąpiono również do Komisariatu Policji w N. oraz do Straży Gminnej w N. z prośbą o pomoc w ustaleniu czy R.K. faktycznie zamieszkuje w miejscu zameldowania. W dniu [...] lipca 2011 r. dokonano czynności sprawdzających - nie zastano R.K., a w rozmowie z synem ww. A.K., który mieszka w sąsiednim budynku ustalono, że R.K. bywa w miejscu zameldowania bardzo sporadycznie, w ciągu ostatniego tygodnia był tu dwa razy. Komisariat Policji w N. w piśmie poinformował również tutejszy urząd, że jednostka Policji w N. wielokrotnie odnotowała interwencje pod adresem K. ul. S. [...] , gdzie osobą zgłaszającą był zarówno R.K. jak i M.K. Straż Gminna w N. po przeprowadzeniu czynności poinformowała, że pod ww. adresem nie zastano R.K. Przeprowadzono również rozmowę z synem i sąsiadem, który chciał zachować anonimowość, zgodnie oświadczyli, że R.K. przyjeżdża tu sporadycznie, a sąsiad nie potrafił odpowiedzieć, czy R.K. zamieszkuje w przedmiotowym budynku. Przesłuchano również do protokołu świadków wskazanych przez M.K. – T.D., A.K. oraz M.K., którzy zgodnie oświadczyli, że R.K. od wielu lat nie zamieszkuje w miejscu zameldowania, pojawia się sporadycznie, ale tylko w celu "pokazania się" żeby wszcząć awanturę, złożyć doniesienie do Policji i mieć na to dokument. Organ pierwszej instancji podał, że w toku dalszych czynności wyjaśniających - po powzięciu informacji, że R.K. zamieszkuje w W. - zwrócono się do Urzędu Miasta W o sprawdzenie, czy pod wskazanym przez M.K. adresem we W. zamieszkuje R.K. Urząd Miasta we W. wezwał i przesłuchał właścicielkę lokalu, A.M., która oświadczyła, że R.K. jest dla niej osobą obcą. Wyjaśniła, że R.K. faktycznie jakiś czas zamieszkiwał w mieszkaniu za życia jej matki, która zmarła 3 lata temu. W mieszkaniu nie ma jego rzeczy osobistych, nie ma też żadnego kontaktu z R.K. i nie wie gdzie obecnie w/w przebywa. Zgodnie z zaleceniami Wojewody Wójt Gminy N. wezwał w celu przesłuchania bezstronnych świadków - najbliższych sąsiadów tj. M.M, S.K. oraz A.P., wyznaczając termin przesłuchania na dzień [...] stycznia 2012r. O terminie przesłuchań zawiadomiono również strony postępowania. W dniu [...] stycznia 2012r. do Urzędu Gminy zgłosił się A.P. i oświadczył, że od posesji pp. K. oddzielają go dwa budynki. Od dłuższego czasu (ok. 1 miesiąca) nie widuje w ogóle R.K., a wcześniej to widywał go tylko przelotnie, prawdopodobnie tam nie mieszka, tylko od czasu do czasu się pokazuje. Z kolei świadek M.M. oświadczył, że w tej sprawie nie ma nic do powiedzenia. Świadek S.K., oświadczył, że jest mu wiadomo, że pomiędzy pp. K. istnieje poważny konflikt, dochodziło do ciągłych awantur, w których uczestniczył brat M.K. – T.D. i jej ojciec – A.D. Oświadczył, że słyszał ciągłe awantury, widział interwencje Policji zgłaszane przez pp. K., był świadkiem jak M.K. obrzucała R.K. kamieniami, ciągle uważała że mąż ją zdradza, a on ciężko pracował, nawet samochodu R.K. nie mógł parkować na podwórku, gdyż bramę kneblowała na kłódki, łańcuchy, nawet opał tj. węgiel i drzewo trzymał w bagażniku bo miał wykradany. Organ wskazał, że w piśmie złożonym w dniu [...] stycznia 2012r. R.K. zwrócił się z prośbą o przesłuchanie w jego obecności – T.D., A.K. oraz Z.K. A.K. nie zgłosił się, awizowana przesyłka powróciła do Urzędu Gminy w N. W dniu 20 stycznia 2012 r. do Urzędu Gminy w N. zgłosił się Z. K., który oświadczył, że R.K. kilka razy parkował samochód na jego posesji. Zeznał również, że ze słyszenia wie, że M.K. uszkodziła R.K. samochód i żeby ta sytuacja się nie powtórzyła, zostawiał samochód na jego podwórku. Natomiast T.D. który jest rodzonym bratem M.K. wyjaśnił, że R.K. widział po raz ostatni wiosną lub latem 2011 r. na ulicy przed budynkiem, wie że R.K. nie partycypuje w kosztach utrzymania domu, w 2005 r. wyjechał do W. zabierając swoje rzeczy osobiste. Dalej organ pierwszej instancji wskazał, iż w wyjaśnieniach złożonych w dniu 14 marca 2012r. R.K. podał, że w W. mieszkał dwukrotnie w latach 2006-2007, ponieważ tam pracował w szkole i wtedy zamieszkiwał u swojej kuzynki, były to 2 okresy 10 miesięczne, ale wtedy również "wpadał" około 1 raz w miesiącu w godzinach dziennych do domu w K. Oświadczył, że obecnie też "wpada" do domu w K. ok. 1 raz w tygodniu na 2 godziny, ma trudności z wejściem na posesję, gdyż brama jest zadrutowana, nie ma tam swoich rzeczy osobistych, jak również nie ma warunków do godziwego zamieszkiwania. Obecnie od około 1 roku wynajmuje pokoik, za który płaci czynsz w wysokości 500 zł., a wcześniej przez 1 rok nocował w kuchni u siostry w C. Zdaniem Wójta Gminy N. analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala uznać, że R.K. opuścił miejsce stałego zameldowania trwale i dobrowolnie. Organ podkreślił, iż w postępowaniu dotyczącym wymeldowania danej osoby badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Zaznaczył, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. , sygn. akt K 20/01 wskazał, iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez gminy władzy publicznej ich funkcji. Organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu osoby. Ewidencja ludności służy zatem rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Organ zauważył, że R.K. w wielu oświadczeniach wskazuje, że stan techniczny budynku i ciągłe awantury nie pozwalają mu na bezpieczne tam zamieszkiwanie. Tymczasem wszystkie toczące się sprawy w Prokuraturze Rejonowej w L. zgłaszane zarówno przez R.K. jak i M.K. zostały umorzone, gdyż Prokurator stwierdził, że nie jest możliwe wzajemne znęcanie się nad sobą w tym samym czasie oraz, że do zeznań obu stron należy podejść z dużą dozą ostrożności, przy braku jakichkolwiek bezpośrednich, obiektywnych świadków zdarzeń, które opisuje R.K. i dwóch różnych wersjach skonfliktowanych małżonków, "nie można kategorycznie stwierdzić, iż do opisywanych przez R.K. zdarzeń faktycznie doszło w takich okolicznościach jakie pokrzywdzony opisuje, a tym samym uznać, iż istotnie doszło do popełnienia czynów zabronionych". Oceniając zebrany materiał dowodowy organ pierwszej instancji stwierdził, że nie dał wiary zeznaniom R.K., że ma zamiar - gdy sytuacja się unormuje - zamieszkać w miejscu stałego zameldowania. Zdaniem organu przemawia za tym twierdzeniem fakt, że wyrok rozwodowy zapadł w listopadzie 2010r., zaś R.K. do chwili obecnej nie wystąpił do komornika o umożliwienie korzystania z przydzielonych pomieszczeń, a o wydanie klauzuli wykonalności zapisu wyroku rozwodowego dotyczącego ustalenia sposobu korzystania ze wspólnego domu stron wystąpił dopiero w styczniu 2012 r. Świadczy to o tym, że nie jest zainteresowany dalszym zamieszkiwaniem w przedmiotowym lokalu, a jedynie utrzymaniem tam stałego meldunku. Oceny tej nie zmienia twierdzenie R.K., że zamierza mieszkać w tym lokalu w przyszłości. Organ podkreślił, że nic nie wskazuje na to, że opuszczenie przedmiotowego budynku przez R.K. w 2006r. było przymusowe, gdyż z własnej woli wyprowadził się z domu, następnie założył sprawę o rozwód i dopiero gdy zostało wszczęte postępowanie administracyjne o wymeldowanie go z miejsca stałego zameldowania, wystąpił do sądu o wydanie klauzuli wykonalności pkt II wyroku rozwodowego. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania R.K. od powyżej decyzji Wójta Gminy N., decyzją z dnia [...] czerwca 2012. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania nie stwierdził podstaw do zmiany stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, zasadnie uznał organ pierwszej instancji, że w sprawie niniejszej przesłanka opuszczenia budynku nr [...] położonego przy ul. S. w K. przez R.K. została spełniona, co ustalono w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Organ odwoławczy zaznaczył, że w Prokuraturze Rejonowej w L. toczyły się postępowania, w których naprzemiennie, stronami pokrzywdzonymi jak i sprawcami byli R. i M. K. Źródłem konfliktu pomiędzy M. i R. K. jest niemożliwość porozumienia się co do korzystania ze wspólnego domu, skutkująca wzajemnym składaniem zawiadomień o popełnieniu przestępstw. Rozpatrując niniejszą sprawę organ odwoławczy nie wziął pod uwagę zeznań świadków A.K., T.D. (z dnia [...] sierpnia 2011 r.), M.K., A.P. z uwagi na fakt, że dowody te zostały przeprowadzone z uchybieniem art. 79 k.p.a. Organ odstąpił od ponownego przeprowadzenia ww dowodów, gdyż jego zdaniem, zgromadzony w sprawie materiał jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Ponadto Wojewoda [...] stwierdził, że zeznania M.M. oraz Z.K. nie wnoszą istotnych informacji do niniejszej sprawy. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy i dyspozycję art. 80 k.p.a. Wojewoda [...] uznał, że R. K. nie zamieszkuje stale w miejscu zameldowania. Zdaniem Wojewody bezsporny jest fakt, że R.K. opuścił w/w budynek w sposób dobrowolny, decydując się na zamieszkiwanie poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Podkreślił, że jakkolwiek odwołujący wskazuje, że "nie stracił kontaktu z domem" oraz że przyjeżdża do niego w każdym miesiącu w okresie sobotnio-niedzielnym regulując należności finansowe, to jednak zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2002 r., sygn. akt V SA 510/02 miejscem stałego pobytu jest miejsce, w którym koncentrują się wszystkie codzienne sprawy, miejsce gdzie się codziennie przebywa, wypoczywa, prowadzi życie rodzinne i gospodarstwo domowe. Dla R. K. takim miejscem nie jest budynek nr [...] przy ul. S. w K., dlatego decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami i w pełni zasadna. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, R.K. podniósł, że organy orzekające w niniejszej sprawie pominęły zeznania świadków: S.K. i Z.K., mających – zdaniem skarżącego - istotny wpływ na okoliczność : - agresywnych napadów na jego osobę w przedmiotowym lokalu, - bezkarnego niszczenia drzwi pomieszczenia zajmowanego przez skarżącego, wykradanie i niszczenie jego rzeczy osobistych, - dewastacji instalacji elektrycznej i wodno-kanalizacyjnej we wspólnie wybudowanym domu przez M.K., jej brata T. i ojca A. K. Działania te – w ocenie skarżącego – miały na celu zmuszenie go do opuszczenia miejsca zamieszkania. Podniósł, że w dniu 25 sierpnia 2009r. żona M.K. bezkarnie zniszczyła jego auto, spowodowała także obrażenia jego ciała, co potwierdza zgłoszenie na Komisariat Policji, zaś w dniu [...] 1 lipca 2011r. razem ze swoją rodziną zorganizowała napad na jego osobę, gdy spał w przedmiotowym domu. Zakwestionował ustalenia organów, że opuścił mieszkanie w budynku przy ul. S. [...] w 2005roku. Podniósł, że poza miejscem stałego zamieszkiwania przebywał czasowo w latach 2007-2008, a powodem była opieka nad 80- letnią kuzynką sprawowana w porozumieniu z żoną M.K. Zaznaczył, że jednak w okresie tym każdego miesiąca wracał, uiszczał opłaty i wykonywał czynności gospodarcze. Konflikty małżeńskie nasiliły się wiosną 2011r., gdy żona dowiedziała się, że mieszkanie po kuzynce nie będzie należało do nich. Wyjaśnił, że znosił awantury do czasu fizycznej przemocy jakiej dopuściła się żona. Po zorganizowanym przez nią i jej rodzinę napadzie na mieszkanie podczas jego snu, często nocuje w aucie, lub u rodziny, w obawie przed zagrożeniem życia, zaś w domu bywa w porach dziennych. Oświadczył, że nigdy nie opuścił wspólnie wybudowanego budynku w celu zmiany miejsca zamieszkania. Zarzucił organom, że w wydanych decyzjach pominęły klauzulę wykonalności nadaną wyrokowi Sądu Okręgowego, otrzymaną z Sądu w dniu [...] marca 2012r. i tego samego dnia została wydana decyzja o wymeldowaniu, co utrudniało wyegzekwowanie należnej mu do użytkowania części budynku. Wyrok Sądu Okręgowego z klauzulą wykonalności z dnia [...] marca 2012r. i decyzja o wymeldowaniu z tego samego dnia wzbudziły bowiem obawy komornika, który wskazał na potrzebę sprostowania decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co przesądziło o uchyleniu zaskarżonej decyzji na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.". Postawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, stanowiący, że organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Uwzględniając treść definicji "pobytu stałego" przyjąć należy, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza więc jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności (por. m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00). W rezultacie, opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 ustawy, rozumiane jest jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania z zamiarem trwałego związania się z tym miejscem. Dlatego też, postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga nie tylko ustalenia, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, ale także zbadania trwałości i dobrowolności zamiaru jego opuszczenia. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu, cel i przyczynę opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz związek z dotychczasowym miejscem pobytu. Uwzględniając powyższe rozważania przyjąć należy, iż o zamiarze trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego i tym samym zaistnieniu przesłanki do wymeldowania, w szczególności nie stanowi czasowe opuszczenie miejsca pobytu, nawet jeśli ma ono charakter długotrwały, w tym w szczególności czasowy pobyt w innym miejscu zamieszkania związany z celami zarobkowymi. Sam fakt czasowej zmiany miejsca zamieszkania związany z podjęciem pracy nie może jeszcze przemawiać za uznaniem spełnienia przesłanek wymeldowania. Należy przy tym podkreślić, że wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego ustawodawca uznaje za przesłankę uzasadniającą obowiązek zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności). Dlatego też, nawet długotrwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego, w związku z podjęciem pracy w innym miejscu, nie stanowi przeszkody do utrzymania dotychczasowego zameldowania stałego, jeżeli okoliczności faktyczne związane z opuszczeniem miejsca pobytu stałego w sposób niebudzący wątpliwości nie potwierdzają, że zmianie miejsca zamieszkania towarzyszył zamiar zmiany centrum życiowego. Rozpatrując niniejszą sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów ustalenia wymagało, czy skarżący trwale i dobrowolnie opuścił miejsce dotychczasowego pobytu w przedmiotowym lokalu w znaczeniu art. 15 ust. 2 ustawy, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Sąd dokonując analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że nie można podzielić stanowiska organu odwoławczego, że skarżący w sposób trwały i dobrowolny opuścił lokal w budynku przy ul. S. [...] w K. Organ argumentując takie stanowisko dał wiarę wyjaśnieniom wnioskodawczyni M.K., podkreślając, iż wskazała ona, że jej były mąż nie mieszka w miejscu pobytu stałego od 2005r. i podała jednocześnie adres nowego miejsca zamieszkania we W. Pomimo. że w wyniku czynności podjętych przez organ pierwszej instancji ustalono, że pod wskazanym adresem skarżący od kilku lat już nie przebywa, a skarżący podnosił kilkakrotnie, że pobyt ten w latach 2006-2007 związany był z podjęciem pracy w szkole we W. i opieką sprawowaną przez niego nad chorą kuzynką i to w porozumieniu z M.K., wówczas jeszcze żoną skarżącego, to Wojewoda [...] do okoliczności tych w ogóle się nie odniósł. Podkreślić należy, iż zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą praworządności organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Rozpatrując materiał dowodowy, organ administracji publicznej nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy (zob. np. wyrok SN z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83, w którym stwierdzono, że: "Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)"). Nie ulega także wątpliwości, że w postępowaniu wyjaśniającym organ winien także przeprowadzić dowody wskazane przez stronę, która może wystąpić z takim żądaniem na każdym etapie danego postępowania. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Dlatego też organ administracji obowiązany jest zgodnie z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony w sprawie dowód. Wskazać też należy, że sprzeczności wynikających z rozbieżnych twierdzeń stron: M.K. i R.K., co do zamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu nie usuwają zeznania świadków przedstawionych przez obie strony. Wobec powyższych rozbieżności, a także skoro skarżący twierdzi, iż w ograniczonym czasie korzysta z mieszkania ze względu na to, że obawia się agresywnych zachowań ze strony byłej żony, jak również z powodu jej działań prowadzących do uniemożliwiania mu wstępu do budynku, jak też powodujących taki stan mieszkania, że nie można w przebywać ( brak energii elektrycznej, zdemontowanie instalacji ogrzewania, brak kranów umożliwiających pobór wody) obowiązkiem organu administracji było ustalenie stanu faktycznego w taki sposób, żeby nie budził żadnych wątpliwości. Organ odwoławczy nie przeanalizował wszystkich dowodów. Nie odniósł się w żaden sposób do złożonych przez skarżącego przy piśmie z dnia [...] stycznia 2012r. opłaconych przez skarżącego rachunków za energię elektryczną, gaz, związanych z utrzymaniem budynku z ul. S. [...]. Rachunki te dotyczą roku 2009, miesiąca stycznia, lutego, marca, kwietnia, maja, sierpnia, listopada. Skarżący przedstawił również dowody zakupu drewna opałowego w L. Dowody te wskazują, że skarżący partycypował w kosztach związanych z utrzymaniem spornego budynku, a co za tym idzie, miał zamiar i wolę koncentrowania swojego życia w tym budynku. Ponadto wskazać należy, że skoro organy administracji przyjęły, iż skarżący opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały, winny ustalić, gdzie skoncentrował on swoje centrum życiowe. Wprawdzie dla prawidłowości ustaleń dotyczących wykazania, że dana osoba w sposób dobrowolny i trwały opuściła miejsce stałego pobytu nie jest konieczne wykazanie nowego adresu pobytu osoby. Jednakże ustalenie miejsca tego pobytu może niewątpliwie stanowić jedną z okoliczności potwierdzającej zasadność jej wymeldowania, zaś w sytuacji gdy materiał dowodowy jest sprzeczny jest to konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Z akt sprawy nie wynika, że organ poczynił takie ustalenia. Zdaniem Sądu, organy administracji, kierując się zasadami logicznego rozumowania, mając na uwadze ostry konflikt rodzinny stron postępowania winny uznać, że wyjaśnienie powyższego jest istotne dla oceny przesłanki opuszczenia lokalu. Nie można bowiem przyjąć, bez poczynienia dokładnych ustaleń, że osoba, która rezygnuje z zamieszkiwania w jednym lokalu nie koncentruje swojego życia w innym lokalu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy administracji nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżący nie przebywa w spornym lokalu, opuścił miejsce pobytu stałego, dobrowolnie rezygnując z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a więc zerwał wszelkie z nim więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym lokalu. A tylko w takim przypadku mogłyby uznać, że spełnione zostały przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu go z lokalu przy ul.S. [...] w K. Ponadto zauważyć należy, że organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, który wskazał m.in. iż decyzja organu pierwszej instancji o jego wymeldowaniu została wydana pomimo uzyskania przez niego klauzuli wykonalności wyroku Sądu Okręgowego w części dotyczącej jego prawa do korzystania z pomieszczeń lokalnych znajdujących się w spornym budynku. Sąd uznał więc, iż organ odwoławczy dopuścił się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wszystkie powyższej wskazane przez Sąd uwagi oraz ponownie oceni materiał dowodowy. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji. Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło