IV SA/Wa 1909/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. znak [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na podstawie art 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez R. K. zażalenia na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...]. W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny organ wskazał, że w/w postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., Marszałek Województwa [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji Prezydenta Miasta B. o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb: [...], przy ul. [...] w B. Zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył Pan R. K. pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Do wniosku dołączona została kserokopia paszportu z adnotacją przekroczenia granicy w [...], zgodnie z którą Pan R. K. przebywał w [...] w dniach od [...] stycznia 2013 r. do [...] stycznia 2013 r. Jak wynika z wyjaśnień Poczty Polskiej zawartych w piśmie z dnia 29 maja 2013 r., przesyłkę poleconą nadaną na adres wnioskodawcy w dniu [...].01.2013 r. i doręczono w dniu [...].01.2013 r. - w sposób zgodny ze złożonym przez adresata żądaniem tj. poprzez wrzut do oddawczej skrzynki pocztowej. W ocenie organu w sytuacji gdy postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r., zostało skarżącemu doręczone w dniu [...] stycznia 2013 r. zaś zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało złożone przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2013 r, brak jest podstaw do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan R. K. domagając się ponownego rozpoznania sprawy przez organ. W skardze skarżący wskazał, że w maju 2012r. złożył na poczcie dyspozycję, aby przesyłki polecone, za wyjątkiem przesyłek poleconych za zwrotnym potwierdzeniem odbioru listonosz zostawiał w skrzynce pocztowej. Tymczasem postanowienie, Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. zostało nadane bez zwrotnego potwierdzenia odbiorcy, co jest niezgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego- art. 39-49. W konsekwencji przesyłka od [...] do [...] stycznia 2013r. leżała w skrzynce pocztowej. Skarżący podjął ją dopiero po powrocie z urlopu w dniu [...] stycznia 2013r. Dnia [...] stycznia 2013r. a więc [...] dni po jej odebraniu wystąpił do organu z "odwołaniem" oraz wnioskiem o przywrócenie mu terminu do jego wniesienia. W ocenie skarżącego w sytuacji gdy organ nie doręczył mu właściwie postanowienia, nie może być mowy o uchybieniu przez niego terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, w którym organ, wskazując jako podstawę działania art. 59 k.p.a., orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Zażalenie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - w myśli art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W przypadku natomiast uchybienia wskazanego wyżej terminu, strona może złożyć wniosek o jego przywrócenie. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Paragraf 2 przywołanego artykułu stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby wymagane jest dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Ocena postępowania, jakie toczyło się w niniejszej sprawie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, prowadzi do wniosku, że postępowanie to było dotknięte wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Podkreślić w tym miejscu należy, iż na organie administracji spoczywa obowiązek badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a., musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Podkreślić przy tym należy, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organ uchybił powyższym wymaganiom. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż we wniosku o przywrócenie terminu skarżący po pierwsze wskazał datę, w której ustała przyczyna uchybienia terminu oraz podał okoliczności, które w jego ocenie uzasadniały jego wniosek tj. [...] dniowy pobyt za granicą. Przepis art. 58 § 1 k.p.a. wymaga bowiem uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W tym miejscu trzeba też podkreślić, że w doktrynie wskazuje się na różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności): udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy przekonaniu organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, zaś uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca przekonanie o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, niedającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o pewnym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt występowania w przepisie instytucji uprawdopodobnienia - nie zwalnia organu - orzekającego w sprawie z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Strona powinna zatem jedynie uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. Natomiast organ, stosownie do treści przepisu art. 7 k.p.a. zobowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Powtórzyć zatem należy, że sam fakt występowania w art. 58 § 1 k.p.a. instytucji uprawdopodobnienia braku winy nie zwalnia organu od podjęcia wszelkich działań, których celem z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności i okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2006 r., sygn. I OSK 1330/05, Lex Nr 2892598). W świetle powyższego, mająca miejsce w rozpoznawanej sprawie odmowa przywrócenia terminu bez uprzedniego wyjaśnienia okoliczności sprawy została oceniona przez pryzmat naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) i zasady informowania (art. 9 k.p.a.). Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji powinien dokładnie zbadać stan faktyczny sprawy tj. ocenić, czy przyczyna, na którą powołał się skarżący, uzasadnia brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Po drugie w ocenie Sądu, na co słusznie wskazuje skarżący organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, czy kwestionowane przez stronę postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2013r. zostało właściwie doręczone skarżącemu. Należy bowiem wskazać, iż zgodnie z art. 39 k.p.a organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Doręczenie stanowi więc czynność materialno-techniczną administracji wywołującą określone skutki prawne przez fakty. Potwierdzenie doręczenia pisma w formie pokwitowania ma znaczenie dowodowe przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonania określonych czynności. Pokwitowanie stwarza domniemanie doręczenia. Z braku pokwitowania doręczenia określonego pisma nie można domniemywać jego doręczenia. Tym samym " wrzut do oddawczej skrzynki pocztowej" nie spełnia wymogów k.p.a. Tak forma doręczenia nie jest bowiem w nim przewidziana. Tymczasem organ ma obowiązek stosowania przepisów k.p.a., dających ochronę interesom strony, która nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań 'organu administracji. Nie może odnieść prawnego skutku doręczenie, którego brak pokwitowania odbioru. Instytucja przywrócenia terminu, przewidziana w art. 58 k.p.a., dotyczy zatem sytuacji, gdy strona uchybiła terminowi procesowemu. Organ winien zatem wyjaśnić i to w pierwszej kolejności, czy instytucja przywrócenie terminu może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem nie jest wiadomo, czy zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu, skoro brak w aktach dowodu doręczenia postanowienia z dnia [...] stycznia 2013r.. W tych okolicznościach Sąd uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że organ wydał orzeczenie bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających zasadnicze znaczenie w sprawie, czym naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a