IV SA/Wa 1920/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-26
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Danuta Dopierała, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących wpisania osób jako władających, pomimo braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenia przepisów o udziale stron w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady czynnego udziału stron oraz prawidłowego dokumentowania czynności dowodowych. Wskazano na konieczność ponownego wyjaśnienia, czy skarżąca faktycznie włada sporne działki, z poszanowaniem wymogów formalnych i praw stron.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wpisanie działek ewidencyjnych we wspólne władanie jej i siostry, powołując się na dziedziczenie i stwierdzenie nieważności decyzji o nabyciu tych gruntów przez miasto. Organy kolejno odmawiały wprowadzenia zmian, uznając brak aktualnego tytułu własności i fakt władania przez Skarb Państwa. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organy ponownie odmówiły, a skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o ewidencji gruntów, brak wyjaśnienia przyczyn wykreślenia jej z ewidencji oraz naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2009 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. K. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...] o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków Miasta O.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2007 r. S. K. wystąpiła do organu prowadzącego ewidencję gruntów o wpisanie w ewidencji gruntów i budynków działek nr ew. [...] i nr [...] we wspólnym władaniu S. K. i M. P. Prośbę swą umotywowała tym, że wymienione działki powstały w wyniku podziału nieruchomości o nr [...], którą odziedziczyły po rodzicach oraz faktem stwierdzenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 r. nr [...] oraz nr [...] stwierdzających nabycie przez Miasto O. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] - o powierzchni 0,1374 ha oraz nr [...] - o powierzchni 0,0337 ha.
W wyniku rozpoznania wniosku Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., wydaną m.in. na podstawie art. 22 ust. 1 oraz art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.), odmówił wprowadzenia powyższych zmian w operacie ewidencji gruntów wskazując, iż Wnioskodawczyni nie dysponuje aktualnym tytułem własności przedmiotowych działek i z tego względu nie może skutecznie domagać się dokonania zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków oraz wpisania jej wraz z siostrą jako właścicieli lub władających ww. działek.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2008 r.
Sygn. akt IV SA/Wa 1920/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w następstwie rozpatrzenia skargi S. K., wyrokiem z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 775/08, uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., iż organ odwoławczy, powołując się na brak aktualnych dokumentów wskazujących na tytuł prawny do przedmiotowych gruntów, ocenił wniosek Skarżącej faktycznie jedynie w kontekście ewentualnego wpisu Skarżącej oraz jej siostry jako właścicieli, co nie było zgodne z treścią tego wniosku. Skarżąca wystąpiła do organu prowadzącego ewidencję o wpisanie jej oraz jej siostry jako władających ww. gruntami podnosząc, iż przedmiotowe grunty pozostają w faktycznym jej władaniu. Mając na uwadze treść wniosku organ winien był zatem dokonać jego oceny z punktu widzenia zaistnienia przesłanek pozwalających na wpisanie Skarżącej oraz jej siostry jako osób, w których władaniu pozostają działki o nr [...] oraz nr [...]. Dla oceny zasadności wniosku w tym zakresie konieczne byłoby - po ustaleniu, iż przepisy dopuszczają taką możliwość - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wykazanie, czy Skarżąca faktycznie pozostaje we władaniu przedmiotowych działek. Sąd wskazał nadto, iż według ustaleń organu administracji działki o nr [...] oraz nr [...] nie mają uregulowanego stanu prawnego. Jak wynika z treści decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, przedmiotowe działki znajdują się jedynie we władaniu Skarbu Państwa. Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu, że do rozpoznania wniosku Skarżącej należy wziąć pod uwagę treść art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wobec nieujawnienia w rejestrze tytułu prawnego Skarbu Państwa do przedmiotowych gruntów, przepis ten nie będzie miał zastosowania, a ocena wniosku Skarżącej w kontekście ewentualnych zmian w ewidencji gruntów w zakresie władania mogłaby nastąpić jedynie w zakresie dopuszczonym przepisem art. 51 ww. ustawy. Rolą organu jest w pierwszym rzędzie rozważenie, czy norma ta w przedmiotowej sprawie może znaleźć zastosowanie, skoro dotyczy ona wyłącznie ewidencji gruntów założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r.
Mając na względzie ocenę zawartą w powyższym wyroku, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a.", uchylił
Sygn. akt IV SA/Wa 1920/09
zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków Miasta O.
W związku z odwołaniem S. K. od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wojewódzki inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Wobec powyższego, w następstwie przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezydent Miasta O. ponownie odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie objętym żądaniem Wnioskodawczyni.
Na skutek odwołania S. K., decyzją dnia [...] września 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, iż zasady prowadzenia ewidencji gruntów oraz dokonywanie w niej zmian reguluje aktualnie ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz akty wykonawcze do niej. Przepis art. 51 ww. ustawy stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającą. Przepisy dekretu ani tez ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiują pojęcia "władania" nieruchomością, jednakże pojęcie to jest tożsame z "posiadaniem" w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Prawo nie przewiduje istnienia dokumentów, które mają na celu poświadczenie istnienia posiadania. Dowodem w takich sytuacjach może być wszystko, co wskazuje na to, że dana osoba rzeczywiście jest posiadaczem nieruchomości.
Dalej organ wskazał, iż zasadą przyjętą przez ustawodawcę jest, aby ewidencja gruntów i budynków odzwierciedlała stany rzeczywiste dotyczące własności. Wyjątek stanowi więc uwidocznienie stanów władania w odniesieniu do gruntów niepaństwowych i niesamorządowych. Władający, zgodnie z powołanym art. 51 ww. ustawy, wpisywany jest wówczas, gdy właściciel nie jest znany i to do czasu jego
Sygn. akt IV SA/Wa 1920/09
ustalenia. Wpis władającego winien być jednakże dokonany tylko wówczas, gdy władanie jest stanem bezspornym, co w niniejszej sprawie - zdaniem organu - nie miało miejsca.
Organ zauważył, iż ewidencja gruntów i budynków miasta O. założona została w 1972 r. S. K. i M. P. zostały wpisane jako władające do ewidencji gruntów na podstawie przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. W 1977 r. na podstawie decyzji o podziale nieruchomości z dnia [...] stycznia 1975 r. oraz aktu notarialnego Rep. A[...] z dnia [...] sierpnia 1975 r. została wprowadzona zmiana w operacie ewidencji gruntów, przy czym pozostałą powierzchnię 0,0214 ha przeniesiono do jednostki rejestrowej Skarbu Państwa, gdzie w miejsce właściciela organ prowadzący ewidencję gruntów wpisał władający Skarb Państwa.
Zdaniem organu z akt sprawy wynika, że działki o nr ewid. [...] (poprzedni nr [...]) oraz [...] (poprzedni nr [...]) od 1975 r. znajdują się nieprzerwanie we władaniu Skarbu Państwa i użytkowane są jako droga służąca mieszkańcom ulic: [...] i [...]. Powyższe potwierdza pismo z dnia [...] października 2008 r., w którym mieszkańcy tego rejonu miasta oświadczają, że zarówno z drogi, jak i z parkingu manewrowego korzystają wszyscy mieszkańcy osiedla. Również z notatek służbowych, sporządzonych z przeprowadzonych w dniach [...] października 2008 r. oraz [...] maja 2009 r. wizji lokalnych w rejonie ulic [...] i [...] wynika, że działka oznaczona nr [...] w części stanowi część drogi dojazdowej do działek przyległych, w pozostałej części wraz z działką nr [...] wykorzystywane są jako plac manewrowy i parking samochodowy. Działki te są ogólnodostępne i służą mieszkańcom nieruchomości przyległych. W zarządzaniu nieruchomością brał czynny udział Urząd Miejski m.in. poprzez kilkakrotne utwardzanie drogi. Obecnie miasto O. podjęło działania przed sądem powszechnym w kierunku zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości.
W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego S. K. zakwestionowała stanowisko organu podnosząc, iż wykreślenie jej oraz jej siostry z ewidencji gruntów jako władających działkami o nr ewid. [...] (poprzedni nr [...]) oraz [...] (poprzedni nr [...]) zostało
Sygn. akt IV SA/Wa 1920/09
dokonane z rażącym naruszeniem § 1 obowiązującego wówczas zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 13 maja 1960 r. w sprawie wprowadzania do ewidencji gruntów zmian we władaniu gruntami (M.P. z 1960 r., nr 46, poz. 222), ponieważ zmiany dokonano pomimo braku jakiegokolwiek aktu urzędowego uzasadniającego tę zmianę. Zgodnie zaś z art. 51 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne - do czasu uregulowania tytułu własności ww. działek Skarżąca i jej siostra winny być wykazane w ewidencji gruntów jako osoby władające. Poprzez zaniechanie wyjaśnienia przyczyny wykreślenia Skarżącej oraz jej siostry z ewidencji gruntów organy dopuściły się naruszenia art. 7 k.p.a.
Nadto Skarżąca podniosła, że wydając kolejne decyzje w sprawie organy orzekające nie uwzględniają jej stanowiska, co stanowi o naruszeniu zasady zaufania obywateli do państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Zdaniem Skarżącej decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. została wydana na podstawie materiału dowodowego dotkniętego wadami, których nie zakwestionował organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a,", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przesłanki i w granicach sprawy,
Sygn. akt IV SA/Wa 1920/09
Sąd doszedł do przekonania, iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Postępowanie administracyjne, które zakończone zostało wydaniem zaskarżonej decyzji wszczęte zostało na wniosek S. K. o wpisanie w ewidencji gruntów i budynków działek o nr ew. [...] i [...] jako znajdujących się we wspólnym władaniu Skarżącej oraz jej siostry – M. P.
Na wstępie zaznaczyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 lipca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 775/08, uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lutego 2008 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia - wnioskowanych przez Skarżącą -zmian w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że organ nie dokonał należytej oceny wniosku Skarżącej. W szczególności Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dokonanie ustaleń, czy Skarżąca faktycznie pozostaje we władaniu przedmiotowych działek. Ustalenia w tym zakresie pozwoliłyby natomiast na rozważenie i ocenę wniosku Skarżącej w kontekście dokonania ewentualnych zmian w ewidencji gruntów i ewentualne wpisanie Skarżącej wraz z jej siostrą w charakterze władających. Sąd zwrócił również uwagę, że ujawnienie władającego w ewidencji gruntów możliwe jest wtedy, gdy fakt władania jednoznacznie wynika z materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Zdaniem Sądu zalecenia zawarte w uzasadnieniu powyższego wyroku nie zostały w pełni zrealizowane. Wprawdzie organy przeprowadziły dodatkowe postępowanie wyjaśniające, to jednak wynik tego postępowania nie dawał podstaw do przyjęcia - w sposób nie budzący wątpliwości - że Skarżąca nie pozostaje we władaniu spornych działek.
Jakkolwiek Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przeprowadził w dniu [...] października 2008 r. oględziny spornych działek, nazwane "wizją lokalną", to jednak czynności te udokumentował w sposób niedokładny, a przez to również mało wiarygodny. Wskazać należy, że zgodnie z art. 67 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności
Sygn. akt IV SA/Wa 1920/09
postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. W szczególności sporządza się protokół z oględzin (...) dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji publicznej (art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a.). Zatem powyższe przepisy postępowania administracyjnego pozwalają na odstąpienie od sporządzenia protokołu z czynności istotnych dla wyniku sprawy administracyjnej jednak tylko wtedy, gdy czynność ta została już utrwalona na piśmie w inny sposób. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja jednak nie zachodziła. Z akt administracyjnych wynika, że z czynności oględzin "wizji lokalnej" przeprowadzonej w dniu [...] października 2008 r. nie sporządzono protokołu lecz notatkę służbową podpisaną przez przedstawicieli organów pierwszej i drugiej instancji, a także córkę i syna Skarżącej. Treść notatki wskazuje, że w czynnościach uczestniczyły także nieokreślone imiennie osoby - właściciele działek o numerach wymienionych w notatce, których stanowisko zostało przyjęte i udokumentowane w formie notatki, a które notatki tej nie podpisały. Zatem organ przeprowadzający w dniu [...] października 2008 r. oględziny spornych działek naruszył przytoczony powyżej art. 67 § 1 i § 2 oraz art. 68 k.p.a. Podobną wadliwość prawną należy odnieść także do kolejnych oględzin przedmiotowych działek przeprowadzonych w dniu [...] maja 2009 r. Wobec niewłaściwego pisemnego utrwalenia wcześniej przeprowadzonych oględzin (w dniu [...] października 2008 r.) z oględzin tych powinien zostać sporządzony protokół, a nie kolejna notatka służbowa z "wizji lokalnej". Z treści notatki nie wynika, kto ze strony Skarżącej uczestniczył w czynnościach, zawiera ona bowiem ogólne stwierdzenie, że w czynnościach uczestniczyli "Państwo K.", którzy odmówili podpisania protokołu.
W tej sytuacji uznać należało, że przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia omówionych powyżej przepisów zawartych w art. 153 p.p.s.a. oraz art. 67 § 1 i § 2 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowi to podstawę do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Zauważyć również należy, że organ drugiej instancji nie odniósł się w ogóle do zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu, wskazujących na wadliwość czynności oględzin.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zawartą w art. 15 k.p.a. obowiązkiem organu drugiej instancji jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie. W ramach postępowania odwoławczego
Sygn. akt IV SA/Wa 1920/09
organ zobligowany jest ustosunkować się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, W niniejszej sprawie zaniechanie rozpatrzenia zarzutów odwołania i - pomimo tego - utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji doprowadziło do przedwczesnego zastosowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi podstawę dla organu odwoławczego do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Uchybienie tym przepisom postępowania mogło mieć również istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa stanowiącego przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Zauważyć w pierwszej kolejności należy, że przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności przygotowawczych postępowania administracyjnego prowadzonych przez organ administracji publicznej. Obejmuje to zarówno przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu jaki i sytuacje, gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu (por. B. Adamiak w: Adamiak/Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 6 wydanie, Warszawa 2004, str. 636).
Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., regulującym zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Konsekwencją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest obowiązek organu administracyjnego zawiadamiania strony o czynnościach dowodowych (w tym oględzinach), w których może ona uczestniczyć (art. 79 k.p.a.), na co najmniej 7 dni przed terminem
Rozpatrywana sprawa wszczęta została wnioskiem S. K. o wpisanie w ewidencji gruntów i budynków działek o nr ew. [...] i [...] jako znajdujących się we wspólnym władaniu Skarżącej oraz jej siostry. Stroną postępowania administracyjnego oprócz wnioskodawcy była jej siostra – M. P. gdyż postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem Skarżącej dotyczyło jej interesu
Sygn. akt IV SA/Wa 1920/09
prawnego (art. 28 k.p.a.). Opierając się na zawartości akt administracyjnych Sąd stwierdza, że M. P. nie została poinformowana przez organ o miejscu i terminie dowodu z oględzin przedmiotowych działek, przeprowadzonych w dniu [...] maja 2009 r., z których sporządzona została notatka służbowa. Strona nie uczestniczyła w omawianej czynności dowodowej. Z akt sprawy nie wynika również, by S. K. została powiadomiona o miejscu i terminie ww. dowodu z oględzin, nie można też stwierdzić na podstawie treści "notatki służbowej", że brała udział w tej czynności dowodowej. Uwadze organu wydającego zaskarżoną decyzję uszły powyżej wskazane kwestie, istotne dla prawidłowej oceny decyzji organu pierwszej instancji. Warto w tym miejscu również wskazać, że zachowanie wymogu art. 79 k.p.a., niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy (por. wyr. NSA z dnia 13 lutego 1986 r., sygn. akt II SA 2015/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 13).
Dodatkowo należy zauważyć, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ nie umożliwił stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co również stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. W sprawie nie zachodziła sytuacja, która upoważniałaby organ do odstąpienia od powyższego obowiązku, przewidziana w § 2 art. 10 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady czynnego udziału strony tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.
Powyżej opisane okoliczności wskazują, że w sprawie zaistniała przesłanka do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a w związku z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zobligowany będzie do uwzględnienia stanowiska Sądu zaprezentowanego w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności do wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości, czy Skarżąca faktycznie pozostaje we władaniu działek objętych wnioskiem o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów. Organ powinien mieć przy tym na względzie wymogi formalne
Sygn. akt IV SA/Wa 1920/09
przeprowadzania dowodów w postępowaniu administracyjnym i poszanowanie dla zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.
Uwzględniając wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło