IV SA/Wa 1925/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj Sędziowie sędzia WSA Iwona Owińska - Gwiazda ( spr. ) sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. Uchyla decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2016 roku, 2. Zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. K. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2016, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu odwołującej się z małoletnią M. K. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Wojewody wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na wniosek A. K. z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezydent [...] wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania B. K. z małoletnią córką M. K. z pobytu stałego z budynku przy ulicy [...] w [...] wskazując, że w/w nie zamieszkują w przedmiotowym budynku od czerwca 2011 r., a mieszkają przy ulicy [...] w [...]. Uzasadniając swoją decyzję w przedmiocie wymeldowania organ ustalił, że B. K. opuściła miejsce zameldowania w czerwca 2011 r. wraz małoletnią córką i do jesieni 2013 r. miała swobodny dostęp do tego budynku, korzystała ze znajdujących się tam ubrań i sprzętów, kiedy to A. K. wymienił zamek w drzwiach wejściowych, uniemożliwiając dalszy dostęp do budynku. Organ przyjął, że chociaż B. K. podniosła, że miejsce stałego zameldowania opuściła w związku ze stosowaniem przemocy fizycznej i psychicznej przez A. K., to z informacji przekazanych przez policję wynika, iż we wskazanym okresie nie toczyły się postępowania o stosowanie przemocy lub gróźb karalnych wobec B. bądź M. K., nie jest też prowadzone postępowanie karne dotyczące znęcania się nad rodziną. Opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, złożenie pozwu o ochronę naruszonego posiadania nie świadczy o braku dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego, a ma na celu ponowne umożliwienie jej wejścia w posiadanie spornej nieruchomości z której sama się wyprowadziła. Wymianę zamków w drzwiach skarżąca zgłosiła policji dopiero w lipcu 2014 roku i ponownie w lipcu 2015 r. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła Skarżąca B. K. W jej uzasadnieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezkrytycznym przyjęciu wersji opuszczenia przedmiotowego lokalu podanej przez A. K., z pominięciem wyjaśnień Skarżącej i oświadczeń złożonych przez świadków, co do braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu. Podniosła, że Wojewoda dostrzegł przemoc A. K. wobec skarżącej i córki zgłaszaną przynajmniej od sierpnia 2009 r. i udokumentowaną przez Ośrodek dla Ofiar Przemocy w Rodzinie "[...]", jednak nie wziął jej pod uwagę przy rozstrzygnięciu sprawy, nie wziął też pod uwagę interwencji policjantów potwierdzających brak dostępu do domu skarżącej przy ulicy [...]. Pominął wynik kontroli meldunkowej z [...] lipca 2015 roku stwierdzającej wymienienie zamka w drzwiach wejściowych przez A. K. Skarżąca zarzuciła też, że nie przesłuchano, wbrew wcześniejszym wytycznym Wojewody w charakterze świadka dzielnicowego M. F. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r., poz. 388). Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Należy zauważać, że konstrukcja wymeldowania w aktualnie obowiązujących przepisach podobna jest do regulacji zawartej w poprzednio obowiązującej ustawie z 10 kwietnia 1974 r. Według art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r., organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Należy zatem zauważyć, że orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do regulacji art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. zachowuje w dużej mierze aktualność w odniesieniu do treści art. 35 u.e.l. Na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił i utrwalił się pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r., sygn. II OSK 302/05). Zgodnie z tym poglądem przyjmuje się, że o trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2013 r., sygn. III SA/Kr 654/12, wyrok WSA w Gliwicach z 6 czerwca 2012 r., sygn. III SA/GL 370/12, wyrok WSA w Łodzi z 19 stycznia 2012 r., sygn. III SA/Łd 1058/11). Podkreślenia wymaga okoliczność, że zameldowanie w jakimś lokalu związane jest z przebywaniem w nim, nie zaś z prawem do lokalu. O dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona, pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Okoliczności te muszą przy tym obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, do którego dostęp został utracony. Oceniając decyzję organu II instancji Sąd uznał, że organ ten naruszył przepisy art. 77 § 1 i 80 oraz art. 107§ 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego jest dowolna, nie przekonująca lub też nie ma jej wcale. Uzasadnienie decyzji sporządzone zostało z naruszeniem art. 107 § 3 kpa. Naruszenia polegały na: - pominięciu dowodów z dokumentów: kart informacyjnych z Izby Przyjęć [...] Szpitala Specjalistycznego w [...] z [...] kwietnia 2010 r., z której wynika, że Skarżąca została uderzona drzwiami przez męża w prawe ramię; z karty informacyjnej z Izby Przyjęć [...] Szpitala Specjalistycznego w [...] z [...] lipca 2010 r. z którego wynika, ze Skarżąca została popchnięta, upadając doznała urazu (k. 64, 65 akt administracyjnych); - brak oceny dowodu w postaci pisma Ośrodka dla Ofiar Przemocy w Rodzinie "[...]" z [...] października 2013 r. zaświadczającego, że B. K. korzystała z pomocy socjalnej, psychologicznej i prawnej Ośrodka od dnia [...] sierpnia 2009 r. z powodu zgłaszanej przemocy w stosunku do siebie i córki ze strony męża jak również dowodów w postaci zaświadczeń w/w Placówki z [...] października 2013 r. dotyczącego stałego kontaktu indywidualnego Skarżącej z psychologiem w Ośrodku [...] z powodu zgłaszanej przemocy ze strony męża czy zaświadczenia ze Specjalistycznej Poradni Rodzinnej w [...] z [...] kwietnia 2013 r. o zgłoszeniu przez Skarżącą w dniu [...] lipca 2010 r. małoletniej córki M. K. na konsultacje psychologiczne i odbyciu 87 sesji terapeutycznych (k. 60 – 63 akt administracyjnych); - brak oceny dowodu w postaci pisma w/w Placówki Interwencyjno – Terapeutycznej Stowarzyszenia [...] z [...] czerwca 2014 r. informującego o korzystaniu przez Skarżąca z ambulatoryjnej pomocy placówki od [...] sierpnia 2009 r. z powodu zgłaszanej przemocy ze strony męża i formułującego opinię, że opuszczenie posesji przy ul. [...] w [...] przez podopieczną Ośrodka nie było dobrowolne, lecz spowodowane koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa sobie i dziecku w związku ze zgłaszaną przemocą (k. 73); - brak oceny karty Szpitalnego Oddziału Ratunkowego SZPZOZ im. Prof. Dr [...] w [...] przy ul. [...] z [...] sierpnia 2008 r. z której wynika, według relacji Skarżącej pobicie małoletniej M. K. w domu przez ojca; - brak oceny zaświadczenia lekarza specjalisty medycyny rodzinnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. o stanie zdrowia M. K. (k. 67); - brak oceny zeznań świadka B. D. z dnia 1 czerwca 2015 r. – sądowego kuratora społecznego która zeznała, że powodem opuszczenia mieszkania przez Skarżącą były przykrości jakich Skarżąca doznawała od męża (protokół przesłuchania świadka k. 168) i wybiórcze potraktowanie sprawozdania z nadzoru w/w kuratora poprzez odwołanie się jedynie do przypuszczeń kuratora o braku stosowania przemocy fizycznej wobec małoletniej córki; - brak oceny zeznań świadków I. T. i J. T. w części dotyczącej braku dobrowolności Skarżącej w opuszczeniu przedmiotowego budynku przez Skarżącą i małoletnią M. Organ dokonując oceny zeznań w/w świadków ograniczył się jedynie do przywołania tej części zeznań, z których wynika fakt niezamieszkiwania Skarżącej z córką w miejscu ich stałego zameldowania i tylko w tym zakresie dokonał oceny ich zeznań uchylając się od oceny w tej części z której wynika, że powodem opuszczenia mieszkania była przemoc fizyczna i psychiczna stosowana przez A. K. któremu na wniosek Ośrodka Pomocy dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Sąd Rejonowy ograniczył władzę rodzicielską. Dokonując ustaleń o dobrowolności w opuszczeniu przez Skarżącą miejsca zameldowania organ oparł się na informacji z policji o dwóch interwencjach zgłaszanych przez B. K. w budynku przy ul. [...] (dotyczących okresu od 1 stycznia 2012 r. do 9 lutego 2015 r.) oraz braku prowadzenia postępowania karnego dotyczącego znęcania się nad rodziną, niekaralności A. K. za to przestępstwo. Jednocześnie pominął dowody dotyczące wcześniejszego okresu, a więc tego kiedy ustala że miała miejsce wyprowadzka, co stanowi istotne uchybienie art. 80 kpa, bowiem ocena dowodów powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Organ powinien też dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, co jak wskazuje analiza uzasadnienia decyzji organu, nie miało miejsca. Należy też zauważyć, że wbrew stanowisku Wojewody, wniosek o ewentualnym braku dobrowolności w opuszczeniu mieszkania nie musi mieć oparcia w postępowaniu karnym o znęcanie się nad rodziną bowiem przesłanka taka nie wynika z dyspozycji przepisu art. 35 u.e.l., będącego podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Uzasadnienie decyzji nie zawiera wskazania dlaczego określonym, znajdującym się w aktach dowodom organ nie dał wiary (zeznania matki Skarżącej, jej brata i samej Skarżącej, w/w dowody z dokumentów), co stanowi uchybienie z art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ponownie oceni zebrany w sprawie materiał dowodowy kierując się dyrektywami o jakich mowa w art. 80, 81 i 86 kpa i zadba o to, by uzasadnienie rozstrzygnięcia odpowiadało treści art. 107 § 3 kpa. Rozważy konieczność przesłuchania w charakterze świadka M. F. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach wydano na podstawie art. 200 P.p.s.a. ----------------------- 5