IV SA/Wa 1945/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A. B. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Po doręczeniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Z informacji zawartych w piśmie z dnia 7 października 2014 r. oraz danych zawartych na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo wraz z żoną. Nie posiadają żadnego majątku. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu emerytury strukturalnej w wysokości 1773,35 zł, a jego żona – z tytułu emerytury z KRUS – 830 zł. Skarżący wyjaśnił, że od 10 lat jest na strukturalnej emeryturze rolniczej, jednak od 1 listopada 2014 r. przechodzi na emeryturę z KRUS, która będzie wynosiła ok. 900 zł. Skarżący i jego żona są osobami schorowanymi, w związku z czym, jak oświadczył, znaczna część dochodów przeznaczana jest na leki i opłaty (światło, woda, gaz). Zarządzeniem z dnia 10 października 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku – w terminie 14 dni – poprzez nadesłanie: - wyciągów z wszelkich rachunków bankowych skarżącego i jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii dokumentów potwierdzających dochody z emerytur, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF, - oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, - oświadczenia gdzie skarżący wraz z żoną mieszkają i czy z tego tytułu ponoszą wydatki (w sytuacji wynajmu mieszkania należy nadesłać umowę najmu) - oświadczenia (udokumentowania) w sprawie wysokości opłat ponoszonych na utrzymanie konieczne. W piśmie z dnia 12 listopada 2014 r. skarżący oświadczył, że wysokość jego emerytury od listopada wynosi 936 zł (netto). Skarżący nie nadesłał wyciągu z rachunków bankowych jego i jego żony, oświadczył jedynie, że na te konta wpływają świadczenia emerytalne, a numery kont są jego tajemnicą. Odnośnie wezwania do wykazania wydatków, skarżący podniósł, że punkt ten jest "drażliwy bo na nic nie starcza". Ponadto skarżący podniósł, że we wniosku nie podał kosztów opału na zimę, który kosztuje ok. 850 zł za 1 tonę. Skarżący wraz z synem zużywa ok. 5000 kg opału. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a",. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący, będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania w sposób prawidłowy. Przede wszystkim skarżący, odmówił przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych, tymczasem z jego pisma z dnia 12 listopada 2014 r. wynika, że niewątpliwie posiada on rachunek bankowy. Ponadto skarżący nie wyszczególnił żadnych wydatków, jakie ponosi wraz z żoną na utrzymanie. Nie nadesłał także, mimo wezwania, oświadczenia gdzie wraz z żoną zamieszkują i czy lub jakie z tego tytułu ponoszą opłaty. Podał jedynie informację, że "zużywa wraz z synem 5000kg" opału. Z informacji podanych przez skarżącego wynika, że do listopada wraz z żoną uzyskiwali dochód łącznie w wysokości 2603,35 zł, natomiast od listopada 2014 r. będą uzyskiwać dochód łącznie w wysokości ok. 1766 zł (w związku z przejściem skarżącego z emerytury strukturalnej na emeryturę KRUS). Biorąc pod uwagę, ze skarżący nie wykazał wysokości miesięcznych wydatków na utrzymanie, nie wyjaśnił gdzie mieszka i jakie z tego tytułu ponosi opłaty oraz nie przedstawił wyciągu z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, nie sposób było stwierdzić, że wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy jeszcze raz podkreślić, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wyłącznie ocenia złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty. Jeżeli skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawia oświadczeń czy dokumentów, na podstawie których można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania, to należy uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.