IV SA/Wa 1946/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-26

Skład orzekający: Monika Stępkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, pozostająca na utrzymaniu rodziców, których dochody wraz z wydatkami pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba bezrobotna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym. Sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy, uwzględniając również sytuację jego rodziców, jeśli wnioskodawca pozostaje na ich utrzymaniu.
Stan faktyczny
A. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu rodziców, którzy zapewniają mu miejsce zamieszkania i wyżywienie oraz udzielają pożyczki na alimenty. Rodzice wnioskodawcy osiągają miesięczne dochody w wysokości około 3300 zł netto, a ich miesięczne wydatki są znaczące. Sąd ocenił, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić A. O. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia paszportu postanawia 1) zwolnić A. O. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla A. O. adwokata. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Przedmiotowy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony uczestnikowi postępowania – A. O. w dniu 22 lutego 2016 r. W dniu 20 marca 2016 r. A. O. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, dołączając jednocześnie zaświadczenie z Urzędu Pracy Powiatu [...] z dnia [...] marca 2016 r., że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 20 kwietnia 2016 r. wskazał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Od końca 2010 r. nie może znaleźć pracy. Wskazał, że obecnie korzysta z możliwości zamieszkania u rodziców, od których w formie pożyczki otrzymuje kwotę 500 zł, którą w całości przeznacza na alimenty dla córki. Podał, że nie posiada jakiegokolwiek majątku. Wnioskodawca zarządzeniami referendarza sądowego z dnia 26 kwietnia 2016 r. oraz 13 czerwca 2016 r. został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie oświadczeń i dokumentów dotyczących m. in. wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, źródeł utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy, wysokości dochodów uzyskiwanych przez rodziców skarżącego dochodów. A. O. w dniu 25 maja 2016 r. i 18 lipca 2016 r. złożył m. in.: - oświadczenie, że korzysta z pomocy finansowej i rzeczowej rodziców, którzy przekazują mu co miesiąc w formie pożyczki kwotę 500 zł celem opłacenia przez niego alimentów na rzecz córki, ponadto zapewniają mu miejsce zamieszkania i wyżywienie; - zaświadczenie z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o niekorzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej; - dokumenty potwierdzające, że jego ojciec otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2.032,96 zł netto, zaś matka – 1.313,25 zł netto; - oświadczenie co do wydatków ponoszonych przez jego rodziców (wydatki miesięczne: 500 zł celem opłacenia alimentów na rzecz córki wnioskodawcy, 1300 zł wyżywienie oraz środki czystości, 305 zł – energia elektryczna, 56 zł – telefon, 40 zł – gaz, 27 zł wywóz śmieci, 400 zł – paliwo, 110 zł - lekarstwa, ponadto: 332 zł opłata za wodę za okres 3-cy, 3.280 zł opał na zimę, 300 zł podatek od nieruchomości – opata roczna, 180 zł ubezpieczenie domu – opłata roczna, 900 zł ubezpieczenie samochodu – opłata oczna); - wydruki dot. raportów obrotów na rachunku bankowym, z których wynika, że wnioskodawca nie posiada środków na koncie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718) dalej jako "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje jeżeli wnioskujący wykaże, że nie jest w stanie podołać jakimkolwiek kosztom postępowania sądowego. Wykazanie tej przesłanki ciąży na wnioskującym o prawo pomocy. Oceniając złożony przez A. O. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, należało uznać, że zasługuje on na uwzględnienie, bowiem wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z informacji zawartych we wniosku oraz dokumentach i oświadczeniach złożonych w uzupełnieniu wniosku wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, nie otrzymuje zasiłku. Z oświadczenia z dnia 24 maja 2016 r. wynika, że pozostaje na utrzymaniu rodziców (zapewniają mu miejsca zamieszkania i wyżywienie), co należy uznać za faktyczne pozostawanie przez wnioskodawcę we wspólnym gospodarstwie wraz z rodzicami, zatem ich sytuacja materialna również podlega ocenie w kontekście poniesienia przez wnioskodawcę kosztów w niniejszym postepowaniu. Rodzice skarżącego otrzymują dochód w łącznej wysokości około 3300 zł netto miesięcznie. Biorąc pod uwagę wskazane przez skarżącego wydatki miesięczne (w tym opłaty: 500 zł tytułem alimentów, 1300 zł tytułem wyżywienia, 305 zł za energię elektryczną, ok. 110 zł za wodę, 110 za lekarstwa) należało dojść do wniosku, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. Ponadto należy uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w sprawie. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r. Sąd rozpoznał skargę w niniejszej sprawie. Od przedmiotowego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło