IV SA/Wa 195/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia WSA Alina Balicka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2013 r. nr [...], wydane na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a.") w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu przez J. B. do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] maja 2013 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej również "SKO", "organ") - po rozpatrzeniu wniosku J. B. z 24 kwietnia 2012 r. - decyzją z [...] maja 2013 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [....] z [...] sierpnia 2003 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie istniejącego garażu zagłębionego wraz z jego rozbudową oraz realizacji nowego wjazdu i dwóch miejsc parkingowych o utwardzonej nawierzchni na działce nr [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] w [...]. W decyzji z [...] maja 2013 r. SKO pouczyło strony postępowania o dopuszczalności, sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. J. B. (dalej również "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej również "WSA") skargę na decyzję SKO z [...] maja 2013 r. Skarga ta, postanowieniem WSA z 11 lipca 2013 r. IV SA/Wa 1528/13 została odrzucona, albowiem wniesiono skargę na decyzję, od której przysługiwał środek zaskarżenia (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), a strona z uwagi na błędne pouczenie organu z tego środka nie skorzystała. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że z uwagi na błędne pouczenie w decyzji skarżący, składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy do SKO, może domagać się przywrócenia terminu do jego wniesienia. W piśmie z 24 lipca 2013 r. skarżący, kierując się pouczeniem zawartym w postanowieniu WSA z 11 lipca 2013 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z [...] maja 2013 r. SKO postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wskazał, że decyzja SKO z [...] maja 2013 r. została doręczona skarżącemu 17 maja 2013 r., zaś wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący złożył 24 lipca 2013 r. Organ przyznał, że decyzja z [...] maja 2013 r. zawierała błędne pouczenie o dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Jednakże, aby sprawa mogła być merytorycznie rozpoznana konieczne było, aby skarżący wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] maja 2013 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie SKO wniosek o przywrócenie terminu, mimo pouczenie WSA w postanowieniu z [...] lipca 2013 r., nie został przez skarżącego złożony, jak również nie został zawarty w treści wniosku skarżącego z 24 lipca 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skargę na postanowienie SKO z [...] grudnia 2013 r. wywiódł J. B. Skarżący zarzucił organowi udzielanie błędnych i mylących pouczeń, niewłaściwe użycie prawa oraz przewlekłe prowadzenie sprawy. Wnosząc skargę skarżący domagał się zobowiązania SKO do: przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, merytorycznego rozpatrzenia wniosku o ponownego rozpoznanie sprawy oraz wyznaczenia ostatecznego terminu merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W piśmie z 7 kwietnia 2014 r. skarżący wniósł również o zasądzenia kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Niniejsze postępowanie w okresie od 24 kwietnia 2014 r. do 20 stycznia 2017 r. było zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie sądowe w sprawie skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z [...] maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej również "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Z kolei w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeśli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga J. B. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2013 r. zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.). W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Z treści powyższych przepisów wynika, że stwierdzenie przez organ, iż doszło do uchybienia terminu przy złożeniu odwołania, wymaga uprzedniego i nie budzącego żadnych wątpliwości ustalenia, czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji od której przysługuje środek zaskarżenia, jak również czy mimo upływu okresu czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji organu administracji, strona zwróciła się o przywrócenie uchybionego terminu, bądź wydano postanowienie odmawiające przywrócenia tego terminu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd za bezsporne uznał, że decyzja SKO z [...] maja 2013 r. zawierała błędne pouczenie o przysługującej stronom postępowania skardze do sądu administracyjnego. Okoliczność ta, została potwierdzona postanowieniem WSA z 11 lipca 2013 r. IV SA/Wa 1528/13, którym Sąd odrzucił skargę J. B. na decyzję SKO z [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, że niedopuszczalna jest skarga na decyzję od której przysługuje środek zaskarżenia w toku administracyjnym, w niniejszej sprawie - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd wskazał również, że błędne pouczenie zawarte w decyzji SKO z [...] maja 2013 r. nie może szkodzić stronie, stosownie do treści art. 112 k.p.a. oraz, że strona może domagać się przywrócenia terminu do dokonania czynności. której uchybiła na skutek błędnego pouczenia. W związku ze wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu postanowienia WSA z 11 lipca 2013 r., skarżący w piśmie z 24 lipca 2013 r. zwrócił się do organu o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją SKO z [...] maja 2013 r. Organ wydając [...] grudnia 2013 r. zaskarżone postanowienie uznał, że w piśmie z 24 lipca 2013 r. skarżący zawarł wyłącznie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy oraz stwierdził, że wniesiony środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu. Tymczasem rzeczywistą wolą skarżącego było nadanie sprawie dalszego biegu i złożenie, obok wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, również wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. Skarżący po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia, w piśmie z 20 stycznia 2014 r. określonym wniosek o przywrócenie terminu, ponowił żądanie rozpoznania wniosku, nieformułowanego uprzednio wystarczająco jednoznacznie w piśmie z 23 lipca 2013 r. Fakt ten został potwierdzony w prawomocnym wyroku WSA z 21 maja 2014 r. IV SA/Wa 623/14. Wyrokiem tym Sąd uchylił postanowienie SKO z [...] lutego 2014 r., wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. Wyrok ten uprawomocnił się w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2016 r. II OSK 2587/14 oddalającym skargę kasacyjną. Kwestią przesądzoną była również okoliczność pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącego z 24 lipca 2013 r. o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. [...] przywróciło skarżącemu termin do dokonania tej czynności. W świetle powyższego Sąd uznał, że wydając zaskarżone postanowienie z [...] stycznia 2013 r. SKO nieprawidłowo ustaliło stan faktyczny sprawy, a mianowicie nie wzięło pod uwagę tego, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd ocenił to jako naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu przedwczesne było również zastosowanie przez organ art. 134 k.p.a. Wobec uwzględnienia wniosku skarżącego z 24 lipca 2013 r. i przywrócenie mu, postanowieniem SKO z [...] stycznia 2017 r., terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zasadne było uchylenie kontrolowanego przez Sąd postanowienia z [...] stycznia 2013 r. stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie tylko załatwia wniosek o przywrócenie terminu, ale jednocześnie zobowiązuje organ do merytorycznego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku i zwrocie akt administracyjnych do organu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyda rozstrzygnięcie w sprawie mając na uwadze powyższą ocenę Sądu. Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania, Sąd wyjaśnia, że kwestia opieszałości organu w załatwieniu sprawy może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej po wniesieniu odrębnej skargi do Sądu, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o których mowa w art. 37 k.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Koszty te obejmują wpis sądowy uiszczony przez skarżącego, ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).