IV SA/Wa 195/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 195/18 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] listopada 2017 r. po rozpoznaniu podania K. W. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] dot. zezwolenia na wycinkę 82 szt. drzew rosnących na działce z nr ew.[...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] [...] gmina [...]. Postanowienie było rezultatem następujących ustaleń i oceny prawnej. We wniosku z dnia [...] października 2017 r. K. W. zwróciła się o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew pod budowę linii energetycznej 400 kV v - [...], jednocześnie składając od tego rozstrzygnięcia odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyjaśniło, że w art. 58 § 1 i § 2 Kpa zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę, w tym do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej. Muszą one wystąpić łącznie, aby takowy termin do wniesienia środka zaskarżenia stronie przywrócić. Są to: 1/ uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu; 2/ wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu; 3/ dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (termin ten wynosi 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu); 4/ dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której został ustanowiony termin, w tym wypadku wnieść odwołanie. Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy, stwierdziło, że uprawnionym do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest "zainteresowany". Pojęcie to nie oznacza osoby mającej (tylko) interes faktyczny w załatwieniu sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz osobę uczestniczącą w postępowaniu administracyjnym uprawnioną, względnie zobowiązaną do dokonania czynności procesowej. Zainteresowanym w rozumieniu tego przepisu będą zatem strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, którzy są "zainteresowani" przywróceniem im prawa do podjęcia pewnych czynności procesowych. SKO wskazało, że stronie przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. W razie nieskorzystania przez strony z odwołań w podanym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 Kpa staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Decyzja ostateczna może być natomiast wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w rozdziałach 12 i 13 działu II Kpa. Wówczas stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, nie przysługuje jej natomiast wniosek, o którym mówi art. 58 § 1 Kpa. Zdaniem organu z wniosku, o którym mówi art. 58 § 1 Kpa może korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję. Z przepisu tego może bowiem korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję, lecz która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w terminie ustawowym. Oznacza to, że termin z art. 129 Kpa dotyczący wniesienia odwołania odnosi się tylko do osób, którym decyzja została doręczona, nie dotyczy osób, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji i którym decyzji nie doręczono. Nie dotyczy on zatem K. W. Jak wynika bowiem z akt sprawy nie była ona stroną w rozumieniu art. 28 Kpa postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Wójta Gminy [...] i decyzja ta nie była jej doręczona. Stroną był inwestor wskazanej w tejże decyzji inwestycji. W ocenie organu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem nie został zatem złożony w terminie przewidzianym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, ani też nie został złożony przez osobę legitymującą się statusem strony postępowania administracyjnego. Oznacza to, że K. W. nie przysługiwało prawo złożenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 Kpa, ponieważ nigdy nie został dla niej otwarty bieg terminu do wniesienia odwołania. Prezentowane powyżej stanowisko organu odwoławczego znajduje oparcie w cyt. wyżej przepisach prawa oraz ugruntowanym na ich podstawie orzecznictwie Sądów Administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 05.10.2010 r. sygn. I SA/Wa 2149/09). Z tych przyczyn podanie K. W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2015 r. nie mogło być uwzględnione. K. W. wniosą skargę na postanowienie SKO w [...] odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżyła postanowienie w całości i wniosła o jego zmianę lub uchylenie. Postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, co stanowi podstawę do stwierdzenie nieważności postanowienia w całości w oparciu o art. 156 § 1, pkt 1 k.p.a. 2. naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w całym postępowaniu administracyjnym, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1, pkt. 4 k.p.a. 3. naruszenie art. 25 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o wycince lasu, następnie jej wygaszenie przez ten sam organ I instancji - Wójta Gminy" [...] nie zapewniając uczestnictwa właściciela w każdym stadium postępowania. 4. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zbadanie w sposób wyczerpujący materiału w sprawie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że zdecydowała się złożyć skargę ponieważ nie mogła bez swojej winy uczestniczyć w postępowaniu w ogóle. Wójt nie chciał doręczyć jej decyzji, której dotyczy skarga. Dopiero [...].10.2017 przy oglądaniu akt w Prokuraturze Okręgowej w [...] zapoznała się z treścią decyzji i dlatego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji mogła dopiero złożyć w październiku br. Uzasadniając przesłanki do złożenia wniosku podała, że: 1. brak winy - Wójt nie poinformował o toczącym się postępowaniu o pozwolenie na wycinkę właściciela nieruchomości - skarżącej. 2. wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. 3. dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (7 dni) wskazując termin dowiedzenia się o treści decyzji w dniu [...]. 10.2017 r. 4. dopełniła wszelkich czynności - z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonała czynności, dla której został ustalony termin – złożyła odwołanie. Podniosła również, że choć decyzja Wójta Gminy [...] wygasła to winna być jej dostarczona. Uważa, że została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wymagała uwzględnienia, jednakże z innych przyczyn niż te, które zostały wskazane w skardze. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2015 r. zezwalającej na wycinkę 82 szt. drzew rosnących na działce ew. nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] [...] gmina [...] zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powodowało konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Sąd rozpoznał przedmiotową skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Organ rozstrzygnął złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wskazanej decyzji organu I instancji merytorycznie i odmówił przywrócenia terminu. Organ ocenił, że wnioskodawczyni, która nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2015 r. nie przysługiwało prawo do złożenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 kpa, gdyż nie został dla niej otwarty bieg terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ wyraził opinię, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie został złożony w terminie przewidzianym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, ani też nie został złożony przez osobę legitymującą się statusem strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. Niewątpliwie wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony przez osobę, która brała udział w przeprowadzonym postepowaniu administracyjnym i której dotyczył termin określony w art. 129 kpa do wniesienia odwołania. Termin określony w tym przepisie związany jest ściśle z datą doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Nie oznacza to jednak, że wnioskodawczyni nie przysługuje status strony na podstawie art. 28 kpa, a tylko tyle, że nie została potraktowana jako strona w toczącym się postępowaniu. Rozważania w tym zakresie nie były jednak celowe i konieczne w postępowaniu dotyczącym przedmiotowego wniosku. Istotna kwestia, którą organ powinien w tym postępowaniu wziąć pod uwagę, a nie uczynił tego, została zauważona przez organ i podniesiona dopiero w odpowiedzi na skargę. Związana jest ona z ustaleniem, że decyzja Wójta gminy [...] z [...] grudnia 2015 r. zezwalająca na wycinkę drzew rosnących na działce nr ew. [...] obręb nr [...] [...] gmina [...] została wygaszona decyzją tego organu z [...] marca 2016 r. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych zawiera decyzję z [...] marca 2016 r. stwierdzającą wygaszenie decyzji z [...] grudnia 2015 r., a zatem organ posiadał wiedzę o tej decyzji. Z chwilą uostatecznienia się tej decyzji przestała funkcjonować w obrocie prawnym i obowiązywać decyzja z [...] grudnia 2015 r. Organ naruszając obowiązki wynikające z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego, co doprowadziło do nieprawidłowej oceny, że możliwe jest merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem przeszkodą do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy była okoliczność nieistnienia w obrocie prawnym decyzji, od której skutecznie odwołanie zamierzała wnieść skarżąca. Ze względu na treść art. 127 i art. 129 kpa nie może być wątpliwości, że odwołanie może być wniesione jedynie od istniejącej w obrocie nieostatecznej decyzji. Jeżeli więc wydana przez organ I instancji decyzja została następnie wygaszona i od tej chwili nie obowiązuje, to nie istnieje przedmiot sprawy, którego może dotyczyć wniosek o przywrócenie terminu. Oznacza to, że nie może toczyć się postępowanie administracyjne w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji. Stanowi to przeszkodę o charakterze przedmiotowym uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie wniosku. Postępowanie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe w całości i nie powinno się toczyć, a jeśli zostało wszczęte powinno zostać umorzone przez organ na podstawie art. 105 § 1 kpa. W przedmiotowej sprawie taki stan zaistniał, gdyż decyzja z [...] grudnia 2015 r. dotycząca zezwolenia na wycinkę drzew została wygaszona decyzją z [...] marca 2016 r., której status ostateczności nie został podważony. W aktach administracyjnych znajduje się postanowienie SKO z [...] listopada 2017 r. odmawiające uwzględnienia wniosku tej samej wnioskodawczyni o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. Organ powinien dokonać ustaleń w tym zakresie. Tymczasem podniósł kwestię wygaszenia decyzji i status ostateczności decyzji wygaszającej dopiero w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze ze względu na naruszenie przepisów postępowania i istnienie przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 3 P.p.s.a sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wójta gminy z [...] grudnia 2015r. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.