IV SA/Wa 1952/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-15

Skład orzekający: Anna Szymańska, Alina Balicka, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydana na podstawie specustawy, może zostać uznana za wadliwą, jeśli inwestycja została zrealizowana przed wydaniem tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że specustawa reguluje proces inwestycyjny w sposób szczególny i wyczerpujący, odrębnie od przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak jest w niej przepisów wiążących wydanie decyzji lokalizacyjnej z faktem jej wykonania. W związku z tym, nawet jeśli inwestycja została zrealizowana przed wydaniem decyzji, nie stanowi to podstawy do uznania decyzji za wadliwą, o ile spełnione zostały wymogi formalne wniosku i decyzja zawiera wymagane przez przepisy elementy.
Stan faktyczny
Skarżący D.W. i T.W. zaskarżyli decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju dotyczącą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy gazociągu wysokiego ciśnienia. Zarzucili m.in., że decyzja została wydana po zakończeniu budowy gazociągu na ich działce oraz że w tej samej sprawie wydano dwie sprzeczne decyzje lokalizacyjne dotyczące ich nieruchomości. Organy administracji utrzymywały, że decyzje dotyczyły różnych skutków prawnych i różnych nieruchomości, a realizacja inwestycji przed wydaniem decyzji nie wpływa na jej legalność.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi D. W. i T. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D.W. i T.W.– Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez wymienione osoby od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014r. (błędnie datowanej na dzień [...] stycznia 2013r.) o ustaleniu lokalizacji inwestycji "Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą na wskazanych działkach położonych w województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]-[...] (w tym działka o nr ew. [...]) oraz obręb [...]., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie orzekł na nowo w przedmiocie terminu wydania nieruchomości i opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja podlega natychmiastowej wykonalności, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych: Decyzją z dnia [...] września 2012r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołań szeregu osób, w tym D.W. i T.W., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] dla inwestycji "Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą, orzekł jak następuje: - uchylił część zapisów sentencji zaskarżonej decyzji w pkt 8 w zakresie wymienionym i orzekł w miejsce uchylonych zapisów na nowo, -uchylił w całości załącznik nr 1 do zaskarżonej decyzji, który stanowi wykaz nieruchomości i właścicieli, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z [...] dalej specustawa i orzekł na nowo w tym zakresie poprzez ustalenie nowego załącznika stanowiącego wykaz nieruchomości i właścicieli w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1 powołanej specustawy, oznaczonego jako załącznik nr 1 do decyzji Ministra. - uchylił i orzekł na nowo w zakresie terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, - uchylił zaskarżoną decyzję w części wymienionych i opisanych nieruchomości i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie nowego zapisu, - uchylił zaskarżoną decyzję w części wymienionych i opisanych nieruchomości i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wśród wskazanych nieruchomości nie znajduje się działka skarżących D. i T. W, - uchylił zapis decyzji dotyczący określenia wymagań ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich i orzekł na nowo poprzez ustalenie nowego zapisu, w tym także zawarto zapis, że inwestor zobowiązany jest do zapewnienia działce o nr ew. [...], obręb [...],gmina [...] , (powstałej w wyniku podziału działki nr ew. [...]), powiat [...] (której posiadaczami samoistnymi są D. i T.W.), dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działki nr ew. [...] oraz [...], - w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Decyzja powyższa jest przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego i na dzień wydania wyroku w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2014r. (sygn. akt IV SA/Wa 1909/14) oddalił skargę. Po wydaniu przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzji z dnia [...] września 2012r. wnioskodawca Operator [...] z siedzibą w W. złożył w dniu [...] grudnia 2013r. wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] dla zamierzenia "Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą na wskazanych działkach położonych w województwie [...], powiat [....], gmina [....]: nr ewidencyjny [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] w dniu [...] stycznia 2014r. wydał decyzję nr [....] – na podstawie art. 5 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 2, art. 34 ust. 1 specustawy - o ustaleniu lokalizacji wyżej opisanej inwestycji. Ustalono lokalizację omawianego gazociągu m.in. na działce nr [...] stanowiącej własność D. i T. W.. Kwestia statusu działki została potwierdzona przez strony na rozprawie przed sądem administracyjnym w dniu [...] grudnia 2014r.. Zgodnie z pkt 8. decyzji wymieniono nieruchomości, co do których decyzja ma wywołać skutki, o których mowa w art. 24 ust. 1 specustawy. W odniesieniu m.in. do działki nr [...] w celu zapewnienia prawa wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia budowy inwestycji, a także prac związanych z konserwacją lub usuwaniem awarii, dojazdu i kontroli - ograniczono sposób korzystania udzielając zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, gazów i energii oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacyjnej, a także innych podziemnych, naziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów. W załączniku nr 1 do tej decyzji zawarty został wykaz nieruchomości i właścicieli, w stosunku do których decyzja ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy. Pod poz. 4 wskazano działkę nr [...]. Odwołanie od decyzji o ustaleniu lokalizacji gazociągu wnieśli D. i T. W. Strony podniosły następujące zarzuty: - nie wzięto pod uwagę, że ograniczone korzystanie z działki nr [...] uniemożliwia prawidłowe korzystanie z tej działki na dotychczasowe cele, - decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014r. nie odpowiada warunkom określonym w art. 10 ust. 1 specusatwy, a ponadto organ wydał tę decyzję po zakończeniu budowy gazociągu na terenie działki nr [...]. - w tej samej sprawie podejmowane są przeciwstawne działania organów. W uzasadnieniu odwołania przypomniano, że w decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012r. nie uwzględniono m.in. działki nr ew. [...]. Działka nr [...] została zamieszczona w całości w wykazie działek, do których ma zastosowanie w zakresie skutków decyzji lokalizacyjnej art. 20 ust. 3 specustawy. W świetle tego w stosunku do działki nr [...] zostały wydane dwie decyzje lokalizacyjne. Jedna z dnia [....] września 2012r, że do działki nr [...] mają zastosowanie skutki określone w art. 20 ust. 3 specustawy (podział w celu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa) i druga to decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014r. o ustanowieniu dla tej nieruchomości (o nr ew. [...]) ograniczonego sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 24 ust. 1. Zdaniem odwołujących decyzja z dnia [...] stycznia 2014r. dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, nie spełnia wymogów ustawowych co do treści decyzji lokalizacyjnej określonych w art. 10 ust. 1 specustawy, została wydana po przeprowadzeniu robót budowlanych na terenie działki nr [...], co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 specustawy. Wskutek odwołania wniesionego przez D. i T. W. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. uchylił pkt 9 zaskarżonej decyzji odnoszący się do terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń i orzekł w tym zakresie na nowo, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, co następuje: - wniosek został złożony przez właściwy podmiot stosownie do art. 38 pkt 2 lit. g) specustawy, a gazociąg został zakwalifikowany jako część inwestycji towarzyszącej w zakresie budowy terminala [...], - inwestor załączył wykaz nieruchomości, w stosunku do których decyzja ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1 specustawy, - postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami specustawy, - decyzja Wojewody czyni zadość wymogom art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z art. 39 ust. 1, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie; nie określa natomiast linii rozgraniczających teren inwestycji, które zgodnie z art. 20 ust. 2 stanowiłyby linie podziału nieruchomości, ponieważ realizacja inwestycji nie wymaga dokonania podziału działek, - za konieczne uznano doprecyzowanie terminu wydania nieruchomości i opróżnienia lokali – art. 10 ust. 1 pkt 9 specustawy, stąd w tym zakresie decyzja ma charakter reformatoryjny, - organ odwoławczy przekazał stanowisko odwołujących inwestorowi celem rozważenia ewentualnej zmiany przebiegu gazociągu. Inwestor w odpowiedzi przekazał pismo, w którym przedstawił argumenty przemawiające za koniecznością lokalizacji inwestycji według przebiegu wskazanego we wniosku, - podkreślono, że zadaniem organu jest sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające obszar inwestycji odpowiadają woli ustawodawcy określonej w tym wypadku w specustawie. Przepisy nie nakładają obowiązku przedstawienia przez inwestora różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji, dlatego organ ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem wariantu przedłożonego przez inwestora, - organ zgodził się ze stanowiskiem inwestora, że ze względu na konieczność wyeliminowania kolizji inwestycji z istniejącą zabudową konieczne jest zajęcie części nieruchomości należącej do odwołujących się, budowa gazociągu nie przekreśla możliwości prawidłowego korzystania z działki przez skarżących, ustanawia jedynie strefę 12 m szerokości, w pasie którym ogranicza możliwość zabudowy, poza tym budowla podziemna nie utrudnia znacząco zagospodarowania terenu, - ponieważ w stosunku do działki nr [...] decyzja odnosi skutek określony w art. 24 ust. 1 specustawy, dotychczasowi właściciele zachowują swoje prawa, jednak muszą umożliwić inwestorowi realizację inwestycji, a następnie dostęp do niej w celu konserwacji i naprawy; przysługuje właścicielom odszkodowanie za rzeczywiście poniesione szkody zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, - jako bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 i art. 24 ust. 1 specustawy, - odnośnie wydania dwóch przeciwstawnych rozstrzygnięć co do działki nr to stwierdzono, że decyzja Wojewody [...] z dnia [..] grudnia 2010r. następnie zmieniona przez decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012r. zatwierdziła podział działki nr [...] na dwie: [...] pozostającą przy właścicielu oraz [...], która przeszła na rzecz Skarbu Państwa, - w kwestii wykonania robót na działce nr [...] w lipcu 2013r. tj. przed wydaniem decyzji Wojewody [...] nr [...] to zaskarżona decyzja ustala jedynie lokalizację projektowanego gazociągu. Kwestie związane z ewentualną samowolą rozstrzygane będą przez organy nadzoru budowlanego, - w kwestii zarzutu skarżących, że działka nr [...] nigdy nie była przeznaczona na cele rolne, co wynika ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z dnia [...] listopada 2000r. organ stwierdził, że zgodnie z art. 13 ust. 1 specustawy przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w sprawach określonych w niniejszym rozdziale. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli D.W. i T.W. domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2014r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] 2014r. w zakresie działki nr ew. [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...] albo stwierdzenia nieważności wymienionych wyżej decyzji w tożsamym zakresie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego tj. - art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1 poprzez uznanie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014r. jest dopuszczalna w stosunku do działki nr [...], pomimo, że działka ta została objęta decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010r. (wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2014r. Minister uznał za dopuszczalne wydanie dla tego samego podmiotu w odniesieniu do działki nr [...] kilku decyzji lokalizacyjnych ustalających lokalizację tego samego gazociągu), - art. 24 ust. 1 specustawy polegające na nieuwzględnieniu faktu, że w odniesieniu do nieruchomości, w stosunku do których decyzja ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1 wejście inwestora na teren nieruchomości i podjęcie prac budowlanych w zakresie gazociągu powinno mieć miejsce przed rozpoczęciem robót budowlanych, Dalej zarzuca naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.: - art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez pominięcie ustaleń odnoszących się do działki nr 181 wynikających z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, - art. 6 i 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że organy administracji publicznej powinny mieć na celu zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes stron. Skarżący nie kwestionują lokalizacji gazociągu, ale w tej sytuacji działka ich o małej powierzchni przestała spełniać swoje pierwotne przeznaczenie jako działka rekreacyjna. Ponadto korzystanie z niej stwarza realne zagrożenie bezpieczeństwa. W tej sytuacji odnośnie całej działki nr [...] decyzja w zakresie lokalizacji gazociągu powinna wywołać skutek, o którym mowa w art. 20 ust. 3 specustawy tj. stać się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, - art. 8 i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez podejmowanie decyzji w tej samej sprawie w odniesieniu do tego samego adresata przeciwstawnych działań i wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, a organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia [...]. Sąd administracyjny nie dopatrzył się także naruszenia przepisów procesowych, których zakres uzasadniałby uwzględnienie skargi. W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że decyzja ta została wydana w oparciu o akt prawa mający charakter szczególny, bowiem specustawa została uchwalona w celu realizacji konkretnego przedsięwzięcia o charakterze ogólnopaństwowym ze względu na istotny interes bezpieczeństwa RP. Stąd też unormowania w niej zawarte mają charakter zamknięty i w sposób wyczerpujący regulujący daną materię, chyba, że co innego wynika z jej zapisów. W przepisie art. 6 wskazano wymagane obligatoryjnie elementy, które winien zawierać wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, przy czym na równi ustawa traktuje inwestycje towarzyszące inwestycjom w zakresie terminalu i z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do art. 38 pkt 2 ppkt g) specustawy jako inwestycję towarzyszącą terminalowi uznano budowę gazociągu [...] wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi m. in. na terenie województwa [...]. Jak stanowi art. 39 ust. 1 do inwestycji towarzyszących stosuje się przepisy rozdziałów 2, 3 i 6 oraz art. 43. Rozdział 2 dotyczy przygotowania inwestycji w zakresie terminalu, w tym decyzję lokalizacyjną oraz pozwolenie na budowę, natomiast rozdział 3 reguluje nabywanie tytułu prawnego do nieruchomości i kwestię realizacji inwestycji. Wobec powyższego słusznie organy przyjęły, że wydanie decyzji lokalizacyjnej będzie podlegało normie art. 10 ust. 1 specustawy, którego prawidłowe zastosowanie kwestionują skarżący twierdząc, że zaskarżona decyzja nie zawiera wszystkich wymaganych tym przepisem elementów. Jednocześnie jednak nie wskazują, który konkretnie zapis ustawowy nie został zrealizowany. Organ odwoławczy rozważając ten zarzut przeprowadził analizę treści decyzji Wojewody [...] nr [...] i zdaniem Sądu doszedł do zasadnego wniosku, że decyzja ta zawiera określone w art. 10 ust. 1 wymagania. Wyjaśniono, że jedynie nie został zastosowany art. 10 ust. 1 pkt 6), gdyż w tym wypadku był on bezprzedmiotowy. Inwestycja bowiem nie wymagała podziału nieruchomości (art. 20 ust. 1). Skarżący upatrują naruszenia art. 5 ust. 1 , art. 6 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 specustawy w tym, że ich zdaniem zostały wydane dwie decyzje lokalizacyjne w stosunku do jednej i tej samej działki nr ew. [...], stanowiącej ich własność, przewidujące wykluczające się dwa skutki w zakresie rzeczowym. Mianowicie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010r. oraz jako drugoinstancyjna decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012r. rozstrzygały co do całej działki nr [...] (przed podziałem na działkę nr [...] i [...]) w ten sposób, że zastrzeżono dla niej skutek wynikający z art. 20 ust. 3 tj. przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Sąd nie podziela jednak tego stanowiska. Z akt postępowania sądowego dotyczącego decyzji Ministra z dnia [...] września 2012r. (sygn. akt IV SA/Wa 1909/14), których część została dołączona do niniejszej sprawy (k. 98) wynika, że wskutek wydania decyzji doszło do podziału działki [...] (str. 13 decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2010r. oraz załącznik nr 2 poz. 11) na dwie o nr [...] i [...]; działka nr [...] przeszła na rzecz Skarbu Państwa, natomiast działka nr [...] pozostała przy właścicielu. Potwierdzeniem takiego skutku decyzji lokalizacyjnej jest dodany decyzją Ministra pkt 5a (str. 14), w którym nałożono na inwestora obowiązek zapewnienia działce nr [...] (powstałej w wyniku podziału działki o nr ew. [...]) dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działki nr ew. [...] oraz [...]. Jak wynika z decyzji Ministra z dnia [...] września 2012r. w pkt II zostało ustalone nowe brzmienie załącznika nr 1 stanowiącego wykaz nieruchomości i właścicieli, w stosunku do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Analiza tych aktów administracyjnych prowadzi do wniosku, wbrew twierdzeniom skarżących, że pierwsze decyzje lokalizacyjne dotyczą jeśli idzie o skutki prawnorzeczowe jedynie działki nr [...], która stosownie do art. 20 ust. 3 specustawy przeszła na rzecz Skarbu Państwa. Decyzje te zaś nie obejmują, jeśli chodzi o lokalizację gazociągu oraz skutków z tym związanych działki nr [...]. Jak wyjaśniono na str. 42 i 43 uzasadnienia decyzji Ministra z dnia 21 września 2012r. konieczne było skorygowanie pomyłki organu I instancji co do działki m.in. nr [...] (przed podziałem) obręb Poddębie co do skutków w zakresie art. 24 ust. 1 specustawy. W tej sytuacji za niezasadny należy uznać zarzut skarżących, że o działce nr [...] zadecydowała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010r. w ten sposób, że działka ta przeszła na rzecz Skarbu Państwa. W ocenie Sądu decyzja ta nie odnosiła się do działki nr [...]. Faktem jest natomiast, że zaskarżona obecnie decyzja zawiera pewien mały wycinek lokalizacji gazociągu, a z jakich powodów wymienionych w niej kilka działek nie zostało objętych główną decyzją z 2010r. - nie zostało wyjaśnione w toku postępowania. Nie oznacza to jednak, że nie jest możliwe wydanie nowej decyzji w zakresie tej samej inwestycji dla jej lokalizacji na działkach pominiętych w poprzednim rozstrzygnięciu, co też uczyniono w zaskarżonej decyzji. Obecnie jednak przebieg inwestycji został ustalony jedynie na działce nr [...] i organ uznał za słuszne zastosowanie wobec tej nieruchomości skutku z art. 24 ust. 1 specustawy tj. ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Z zarzutami prawa materialnego pozostają w związku zarzuty o charakterze proceduralnym. Wbrew jednak stanowisku skarżących organy w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia wyjaśniły kwestię, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010r. dotyczy działki nr [...], natomiast decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014r. obejmuje działkę nr [...]. Stąd też jako niesłuszny należało uznać zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. i 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ostatnio przywołany przepis stanowi, że organ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji jeśli dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Z kolei sąd administracyjny stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Jak już wcześniej wywiedziono nie zaistniała przesłanka do przyjęcia, że sprawa została już przesądzona ostatecznie decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Jak wynika z twierdzeń skargi skarżący nie tyle kwestionują ustalenie przebiegu gazociągu na ich działce, lecz domagają się ustalenia skutku w postaci przejścia prawa własności tej działki na rzecz Skarbu Państwa. Innymi słowy działka utraciła dla nich wszelką przydatność i dążą do uzyskania odszkodowania za nią w postaci równej cenie tej działki. W tym miejscu należy podnieść, że specustawa przewiduje dwa skutki przejęcia nieruchomości pod lokalizację gazociągu. Jednym z nich jest skutek określony w art. 24 ust. 1. Mianowicie w odniesieniu do niektórych nieruchomości w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia na nich budowy inwestycji w zakresie terminalu, a także prac związanych z konserwacją lub usuwaniem awarii, wojewoda ograniczy, za odszkodowaniem, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepisy art. 124 ust. 2 i 4-8 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, z jakich względów uznał za celowe zastosowanie jedynie ograniczenia korzystania, nie zaś przejęcia na własność Skarbu Państwa spornej działki nr [...] Projektowana inwestycja jest podziemna, więc nie wpływa na możliwość użytkowania terenu znajdującego się bezpośrednio nad jej położeniem. Nie następuje znaczące utrudnienie w prawidłowym zagospodarowaniu przedmiotowej nieruchomości, a tym samym nie wyłącza z użytkowania części działki. Projektowany gazociąg ogranicza wyłącznie możliwość zabudowy w strefie kontrolowanej o szerokości 12m. Oczywiście zrozumiałe jest stanowisko skarżących, którzy chcieliby przejęcia działki przez Skarb Państwa, jednak ustawa po to przewiduje dwa odrębne skutki rzeczowe dla właścicieli, aby różnicować sytuacje faktyczne, w jakich następuje zajęcie własności pod budowę gazociągu. Ten silniejszy związany jest z sytuacją gdy nie ma możliwości korzystania z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela i wówczas dochodzi do jej przejęcia, jeżeli natomiast ta możliwość nadal istnieje - ustawodawca zdecydował się na pozostawienie działek przy właścicielu. W niniejszej sprawie – jak twierdzą skarżący – chcieliby korzystać z dotychczasowego sposobu zagospodarowania tj. rekreacyjnie. Nie mieszkają na stałe na tej nieruchomości. Ustanowienie formy ograniczenia korzystania z działki nie będzie kolidowało z rekreacyjnym korzystaniem. Tym samym na etapie lokalizowania inwestycji zasadne było przyjęcie skutków, o których mowa w art. 24 ust. 1 specustawy, nie zaś art. 20 ust. 3. Takie rozstrzygnięcie mieści się w granicach prawa. Ponadto – jak trafnie wskazał organ – zgodnie z art. 124 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2014r, poz. 518 ze zm.) jeżeli realizacja inwestycji uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać aby inwestor nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości. Nie oznacza to, że inwestor ma obowiązek zawarcia takiej umowy, nie mniej jednak w razie odmowy stronie przysługuje prawo wniesienia stosownego powództwa do sądu powszechnego. Dodatkowo zatem prawa właściciela zostały zabezpieczone poprzez możliwość uzyskania ceny za nieruchomość już po wydaniu decyzji lokalizacyjnej. Jeżeli zatem skarżący zwrócą się do inwestora z takim wnioskiem, konieczne będzie przez niego rozważenie roszczenia, w przeciwnym razie narazi się na postępowanie sądowe. Odnosząc się z kolei do zarzutu, że inwestycja została zrealizowana na działce nr [...] przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej tj. przed dniem [...]stycznia 2014r. należy podnieść, co następuje. Faktem jest, co wynika z przedłożonego na etapie przed sądem pisma [...] oraz protokołu kontroli dnia [...] lipca 2013r., że w tym dniu prace przy gazociągu na działce nr [...] zostały zakończone. Tym samym należy potwierdzić zarzuty skarżących, że przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej co do działki nr [...] prace przewidziane tą decyzją zostały wykonane. Nie oznacza to jednak, że decyzja lokalizacyjna z tego powodu jest wadliwa. Sąd kontroluje legalność zaskarżonego aktu nie pod kątem czy objęta nim inwestycja została wykonana, lecz czy nie naruszyła przepisów prawa. Jak wskazano na wstępie w tym wypadku jest to ustawa [...], która w sposób szczególny i całościowy reguluje proces inwestycyjny tego przedsięwzięcia. Jak stanowi art. 13 ust. 1 tej ustawy przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w sprawach określonych w niniejszym rozdziale, za wyjątkiem art. 57 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Takie osobne uregulowanie procesu lokalizacyjnego w przypadku gazociągu powoduje, że nieprzydatne okazuje się być w takiej sprawie orzecznictwo sądowe dotyczące wykładni przepisów wypracowane na gruncie przywołanej ustawy o planowaniu w kontekście jej odniesienia do przepisów ustawy Prawo budowlane. Zadaniem zatem Sądu było przeanalizowanie zapisów specustawy celem wyjaśnienia, czy zawiera ona regulacje, które będą wiązać wydanie decyzji lokalizacyjnej z jej wykonaniem. Takim przepisem jest art. 36 ust. 2 specustawy, który stanowi, że w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję sąd administracyjny po upływie 30 dni od dnia rozpoczęcia budowy może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 k.p.a. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem jego założeniem jest rozpoczęcie budowy w oparciu o wcześniejsze wydanie w stosunku do danej inwestycji decyzji lokalizacyjnej. Taka sytuacja tutaj natomiast nie miała miejsca, bowiem wcześniej zostały przeprowadzone prace, a dopiero potem wydanie decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] stycznia 2014r. Poza powyższym przepisem specustawa nie przewiduje połączenia wydania decyzji lokalizacyjnej z wybudowaniem inwestycji. Z tych względów - w ocenie Sądu - zapisy tego aktu nie pozwalają na weryfikowanie jej legalności w powiązaniu z faktem uprzedniego wykonania inwestycji. Zadaniem zatem Sądu było zbadanie, czy zostały zachowane wymogi przy złożeniu wniosku oraz czy decyzja lokalizacyjna zawiera wymagane przez przepisy elementy. Skoro tutaj Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło