IV SA/Wa 1954/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. orzeczono z urzędu: 1) o ustaleniu osób władających działką ewidencyjną nr [...]z obrębu [...]o powierzchni [...] ha położoną na terenie [...] W. , 2) o wprowadzeniu do ewidencji gruntów i budynków zmiany wpisu władającego w jednostce rejestrowej [...] w obrębie [...]w sposób następujący: wykreślić wpis władającego: Miasto [...] W., wpisać jako współwładających: - E. i J. małżonków P., I. i - F. małżonków M.,R.M., - E. i M. małżonków J. - A. i J. małżonków T., 3) o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do operatu ewidencyjnego zmiany wpisu właściciela i władającego dla działki ewidencyjnej nr [...]z obrębu [...]. Odwołanie od tej decyzji wniósł J.P. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...]utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], orzekającą z urzędu o ustaleniu osób władających działką ewidencyjną nr [...]z obrębu [...]o powierzchni [...]ha oraz o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do operatu ewidencyjnego zmiany wpisu właściciela i władającego dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009r. sygn. akt IV SA/Wa 1340/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. 1 W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w świetle zapisów ewidencyjnych działka nr [...]oznaczona jest wprawdzie jako użytek B (tereny mieszkaniowe), jednak faktycznie stanowi ona drogę - jedyny dojazd do nieruchomości E. i J. małżonków P., I. i F. Małżonków M. oraz R. M., E. i M. małżonków J. oraz A. i J. małżonków T. Ujawnianie w ewidencji gruntów i budynków osoby władającej gruntem ma co do zasady charakter wyjątkowy, znajduje bowiem zastosowanie tylko wtedy, gdy brak danych odnośnie właściciela tego gruntu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się konsekwentnie, że fakt władania gruntem przez daną osobę musi być w świetle zebranego przez organ materiału dowodowego bezsporny. Bezsporność ta wystąpi, gdy władanie gruntem będzie trwałe, będzie miało czytelny zakres, będzie się wiązało z pozostawaniem przez przedmiot władania w stałej dyspozycji władającego (lub władających) z wyłączeniem innych podmiotów, będzie ponadto w dostateczny sposób zamanifestowane na zewnątrz. Spełnienie tych wszystkich warunków ma miejsce np. w przypadku osoby, która sprawuje faktyczne zwierzchnictwo nad gruntem zabudowanym, na którym z wyłączeniem innych osób zamieszkuje, gospodaruje, na który czyni nakłady, z którego pobiera pożytki. Władanie takim gruntem jest w tej sytuacji bezsporne. Takich cech nie sposób dopatrzeć się w odniesieniu do gruntu stanowiącego drogę. Nawet jeżeli jest to droga prowadząca do ograniczonej liczby działek, to nie jest w ocenie Sądu uprawnionym mówienie o władaniu tą drogą przez jej najbliższych sąsiadów. Uprawnione byłoby w tej sytuacji mówienie jedynie o regularnym korzystaniu z drogi przez te osoby. W ocenie Sądu jednakże relatywnie niewielka intensywność tego korzystania stanowi przeszkodę do uznania, że droga jest przedmiotem władania w rozumieniu §10 ust.2 rozporządzenia. Nawet jeżeli faktycznie droga prowadzi do ograniczonej liczby działek, to ze swej istoty jest przeznaczona do użytkowania przez nieograniczony krąg użytkowników. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Prezydent W. orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie wpisu władającego działką ewidencyjną nr [...]z obrębu [...]w jednostce rejestrowej [...]w obrębie [...] w sposób następujący: - wykreślił wpis władającego: Miasto W. i wpisał jako współwładających: E. i J. małżonków P., I. i F. małżonków M., R. M., E. i M. małżonków J. , A. i J. małżonków T. Jednocześnie organ orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do operatu ewidencyjnego zmiany wpisu właściciela i władającego dla działki ewidencyjnej nr [...]z obrębu [...]. W uzasadnieniu organ powtórnie wskazał, iż brak właściciela oraz brak umocowania prawnego do wykazywania jako władającego działką [...] W.spowodował konieczność ustalenia władającego tym gruntem w myśl § 10 ust. 2 Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) w postępowaniu zakończonym zgodnie z § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia decyzją administracyjną. W dniu [...] maja 2011 r. J. P. złożył odwołanie od ww. decyzji zarzucając powyższemu rozstrzygnięciu m.in. nie wyjaśnienie "w jaki sposób powstał teren niehipotekowany w drodze mającej źródło jej pochodzenia udokumentowanej w księgach wieczystych ,, zapomniano o tym, iż droga ta jest drogą prywatną i służy do dojazdu do nieruchomości prywatnej bez przelotu" oraz że "z całej drogi pozostała jedynie działeczka [...] o pow. [...] m2, do której - jak brzmi orzeczenie w decyzji ma prawo władania 9 osób". Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J.P. z dnia [...] maja 2011 r. od decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. wydanej z up. Prezydenta W. orzekającej z urzędu o ustaleniu osób władających działką ewidencyjną nr [...] w jednostce rejestrowej [...] w obrębie [...] oraz umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia władania dla działki ewidencyjnej nr [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej pkt 1 i 2 i umorzył postępowanie I instancji w tym zakresie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w sprawie został już wydany w dniu 8 grudnia 2009 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania stosownie do art. 153 p.p.s.a wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ wskazał, iż pomimo powyższego wyroku i oceny w nim zawartej organ pierwszej instancji wydał ponownie takie samo rozstrzygnięcie jak to którego nieważność Sąd stwierdził powołanym wyrokiem. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy podniósł, iż z § 10 ust. 2 i § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika możliwość wpisywania do ewidencji gruntów i budynków władających gruntami, lecz przepisy te dotyczą tylko takiej sytuacji, w której brak danych dotyczących właściciela nieruchomości lub władającego. Ujawnienie w ewidencji gruntów podmiotu władającego gruntem jest instrumentem o charakterze wyjątkowym. W rozpatrywanej sprawie, w ewidencji gruntów i budynków są już wcześniejsze wpisy władających przedmiotowym gruntem, jest też wpis przy jej założeniu, który stosownie do art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ma ustawową gwarancje zachowania do czasu uregulowania tytułu własności. Przy założeniu ewidencji gruntów i budynków jako władającego przedmiotowym gruntem wykazano Wojewódzki Zarząd Dróg i Mostów Rejon [...]. Następnie wpis ten, na skutek zmian kompetencyjnych jakie zachodziły na terenie W., zmieniono na Miasto W. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków możliwości zmiany władającego wpisanego w oparciu o dekret z 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków, bez wymaganych dokumentów własności lub dokumentów skutecznie przenoszących władanie, których w sprawie nie przedłożono. Stwierdzono zatem, że brak prawnych możliwości podjęcia przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia regulującego w sposób władczy i jednostronny konkretną sytuację prawną, skutkuje uznaniem postępowania, o zmianę władającego w ewidencji gruntów i budynków, za bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 4 listopada 2011 r. J.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącego organ nie podjął wszelkich możliwych działań pozwalających na wyjaśnienie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną jest wyłączone tylko w przypadku zmiany stanu prawnego, na tle którego została ona sformułowana oraz w przypadku ustalenia przez organy orzekające nowych okoliczności faktycznych w sprawie, nieznanych uprzednio sądowi administracyjnemu przy wydawaniu orzeczenia, a mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009r. sygn. akt IV SA/Wa 1340/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] orzekającej z urzędu o ustaleniu osób władających działką ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]o powierzchni [...] ha oraz o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do operatu ewidencyjnego zmiany wpisu właściciela i władającego dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż uznanie na podstawie §10 ust. 2 rozporządzenia osób fizycznych za władającą drogą jest rażącym naruszeniem tego przepisu. Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 23 kwietnia 201Or. Jednocześnie w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały okoliczności wyłączające związanie oceną prawną zawartą w powołanym wyroku Sądu z dnia 8 grudnia 2009 r. Pomimo to Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. ponownie orzekł o ustaleniu osób władających działką ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha położoną na terenie [...] W. Tym samym orzekający organ nie zastosował się do zawartej w powołanym wyroku oceny prawnej przez co naruszył art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też za zgodną z prawem uznać należało decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], który orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2011 r. i umorzył postępowanie I instancji w tym zakresie. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę