IV SA/Wa 1959/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-11
Skład orzekający: Paweł Groński, Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję zezwalającą na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych z urzędu, ustalając należność i opłatę roczną, gdy wyłączenie nastąpiło bez wymaganej decyzji, a także czy roszczenie o zapłatę tych należności uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji ma prawo wydać decyzję zezwalającą na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych z urzędu na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdy wyłączenie nastąpiło bez wymaganej decyzji. W takim przypadku organ ustala należność i opłatę roczną, podwyższając należność o 10%. Sąd stwierdził również, że brak jest przepisu prawa administracyjnego, który przewidywałby możliwość przedawnienia roszczeń ustalonych decyzją administracyjną w tym zakresie, co oznacza, że roszczenie o zapłatę należności nie uległo przedawnieniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych utrzymującą w mocy decyzję zezwalającą na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 0,2566 ha. Wyłączenie nastąpiło bez wymaganej decyzji, a grunty te zostały zabudowane budynkami i budowlami. Organy administracji ustaliły należność za wyłączenie oraz opłatę roczną, podwyższając należność o 10%. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przedawnienie roszczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Z. S., J. S., A. S. i S. S. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia z produkcji gruntów leśnych - oddala skargę -
Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] lipca 2014 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm., dalej "kpa.") oraz art. 28 ust. 2 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 poz. 1205 ze zm., dalej również "ustawa"), utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2014 r. Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. w przedmiocie zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o łącznej powierzchni 0,2566 ha, o typie siedliskowym lasu bór mieszany wilgotny/świeży (BMw/św), nie będących lasami ochronnymi, wchodzących w skład działek ewidencyjnych o nr: [...],[...],[...],[...] z obrębu ewidencyjnego S. oraz ustalającej należność za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych podwyższoną o 10 % i opłatę roczną.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z 27 lipca 2012 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia dokonania niezgodnego z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenia z produkcji gruntów leśnych na działkach ewidencyjnych o nr: [...],[...],[...],[...] z obrębu ewidencyjnego S.
Celem wszczętego postępowania było ustalenie okoliczności w jakich doszło do zabudowania budynkami i budowlami gruntów leśnych, oznaczonych na ww. działkach ewidencyjnych w wypisie i wyrysie z ewidencji gruntów jako Ls. Ponadto organ właściwy w sprawach ochrony gruntów leśnych w przypadku stwierdzenia wyłączenia ww. gruntów bez decyzji zezwalającej na to wyłączenie, chciał ustalić powierzchnię gruntów wyłączonych z produkcji leśnej, datę faktycznego wyłączenia oraz sprawcę wyłączenia.
Po przeprowadzaniu postępowania administracyjnego, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych decyzją z [...] kwietnia 2013 r. zezwolił Z. S., J. S., A. S. i S. S. na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o łącznej (powierzchni 0,2566 ha, o typie siedliskowym lasu bór mieszany wilgotny/świeży (BMw/św), nie będących lasami ochronnymi, wchodzących w skład działek ewidencyjnych o nr: [...],[...],[...],[...] z obrębu ewidencyjnego S. oraz ustalił należność za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych podwyższoną o 10 %, opłatę roczną oraz jednorazowe odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych decyzją z [...] października 2013 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że należy ustalić, czy w dacie dokonania wyłączenia z produkcji gruntów leśnych, na przedmiotowych działkach, dokonano również przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Ponadto zauważono, że w decyzjach wydanych w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy, w sytuacjach gdzie faktycznie grunty leśne są już wyłączone z produkcji, należność powinna być pomniejszona o wartość gruntu (art. 12 ust. 6 ustawy).
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. wydał w dniu [...] lutego 2014 r decyzję zezwalającą na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o łącznej powierzchni 0,2566 ha, o typie siedliskowym lasu bór mieszany wilgotny/świeży (BMw/św), nie będących lasami ochronnymi, wchodzących w skład działek ewidencyjnych o nr: [...],[...],[...],[...] z obrębu ewidencyjnego S. oraz ustalającą należność za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych podwyższoną o 10 % i opłatę roczną. Organ nie naliczył natomiast jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu z uwagi na brak drzewostanu na gruncie w dacie wyłączenia.
Po rozpatrzeniu odwołania stron postępowania od powyższej decyzji Dyrektor Generalny Lasów Państwowych decyzją z [...]lipca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] z obrębu ewidencyjnego S. nastąpiło wyłączenie gruntów leśnych z produkcji, bez decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Organ podniósł, że teren obejmujący ww. działki nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale w stosunku do tych działek wydano decyzję ustalające warunki zabudowy, na podstawie których organy właściwe w sprawach architektoniczno-budowlanych udzielały inwestorom kolejnych pozwoleń na budowę, bez żądania uzyskania zezwolenia na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji, które byty terenem kolejnych inwestycji. Organ przyjął w oparciu o wydane akty zezwalające na realizację określonych inwestycji, że przedmiotowe wyłączenie następowało sukcesywnie w odstępie czasowym.
Dalej organ wywiódł, że wyłączenie objęło łącznie powierzchnię 0,2566 ha gruntów leśnych o typie siedliskowym lasu - bór mieszany wilgotny/świeży (BMw/św), i polegało na wybudowanie budynków i budowli (piekarnia z magazynem na mąkę, garaż, budynek handlowo-gastronomiczny, wiaty) wraz z utwardzeniem terenu na części ww. gruntów. Powierzchnia ta została ustalona na podstawie dokumentów przekazanych przez Starostę K. w toku prowadzonego postępowania oraz na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego R. Z. Starosta K. w przesłanej korespondencji jednoznacznie wskazał, że zakończył postępowania administracyjne w zakresie zmian rodzajów użytków gruntowych na przedmiotowych działkach ewidencyjnych, utrzymując tym samym, że przedstawiony na aktualnych mapach ewidencyjnych stan gruntów jest ostateczny i właściwy. Z dokumentów zebranych przez organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania wynika, że co najmniej od 1989 r. na ww. działkach ewidencyjnych istniały użytki leśne, a co najmniej od 1991 r. dla gruntów tych funkcjonowały także prawnie umocowane opracowania w zakresie gospodarki leśnej.
Ponadto organ wskazał, że działki ewidencyjne nr [...], [...], [...],[...] zawierają aktualnie w swoich granicach użytki leśne (działka nr [...] w całości stanowi użytek leśny - LsV) a faktycznie są zainwestowane budynkami i budowlami. Ponadto położenie ww. budynków i budowli na gruntach leśnych (opisany w ewidencji powszechnej jako lasy - Ls) potwierdza "Uproszczony plan urządzenia lasu" należącego do indywidualnych właścicieli we wsi S., sporządzonego na okres od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2012 r., jak również "Program zagospodarowania lasu" na okres od 1 stycznia 1991 r. do 31 grudnia 2000 r. należącego do mienia gminnego i indywidualnych właścicieli położonego we wsi S., gminie K.
Zdaniem organu, skoro strony rozpoczęły inne niż leśne użytkowanie przedmiotowych gruntów leśnych bez decyzji zezwalającej na to zamierzenie, to zasadne było wydanie decyzji w trybie art. 28 ust. 2 ustawy. Wobec ustalenia, że w jakim terminie nastąpiła zmiana przeznaczenia przedmiotowych gruntów leśnych organ określił należności podwyższoną o 10 %.
Odnośnie zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących przedawnienia, organ wyjaśnił, że możliwości odstąpienia od wymierzenia opłat za niezgodne z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie gruntów leśnych z produkcji - jeżeli faktycznie nastąpiło to przed 1995 r.
Organ stanął na stanowisku, wbrew zarzutom odwołania co do prawidłowości wysokości opłaty naliczonej w decyzją z [...] marca 2013 r., że opłaty uwzględniają wartość 1m3 drewna, ogłoszoną przez Główny Urząd Statystyczny i obowiązującą w dacie wydania decyzji. Działanie jest właściwe, ponieważ organy administracji orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji. Przepisy ww. ustawy nie wskazują odrębnego sposobu naliczania należności, będącej podstawą wyliczenia ww. opłaty.
Jednocześnie organ wskazał, że wobec tego, że organ właściwy w sprawie ochrony gruntów leśnych ustalił, że w dacie wyłączenia gruntu leśnego z produkcji brak było drzewostanu na gruncie, odstąpiono od naliczenia jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu.
Skargę na decyzję z [...] lipca 2014 r. Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych wywiedli Z. S., J. S., A. S. i S. S.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:
a. przepisów postępowania, mające istotny wpływ sia wynik sprawy, tj.
• art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego, w tym nieprzeprowadzenie z urzędu wszelkich niezbędnych czynności koniecznych do załatwienia sprawy, nie zebranie w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego koniecznego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
• art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i w zw. z art. 140 kpa poprzez niedopuszczenie przez organ drugiej instancji dowodu przedłożonego przez skarżących wraz z odwołaniem, tj. wyrysu z mapy ewidencyjnej datowanego na dzień 24 sierpnia 2004 r.,
• art. 8 w zw. z art. 11 kpa poprzez nieprzekonywujące wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji oraz naruszenie zasady prowadzenia przez organ postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,
• art. 107 § 3 kpa poprzez błędne i nieprzekonywujące uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
b. przepisów prawa materialnego, tj.
• art. 12 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy w zw. z art. 118 oraz 120 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.), polegające na ustaleniu przez organ za wyłączenie z produkcji leśnej gruntów należności oraz opłaty rocznej określonych w przedmiotowej ustawie, mimo, iż roszczenie o ich zapłatę uległo przedawnieniu, bowiem zastosowanie mają w tym przypadku terminy przedawnienia określone w Kodeksie cywilnym,
• art. 11 ust. 1 oraz ust. 1a w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy, poprzez wydanie z urzędu decyzji o wyłączeniu z produkcji gruntów o łącznej powierzchni 0,2566 ha, mimo iż rzeczywista powierzchnia, na której podjęto inne niż leśne użytkowanie jest mniejsza,
• art. 12 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 2 oraz w zw. z art. 4 pkt 13 ustawy poprzez nieprawidłowe obliczenie wysokości opłaty rocznej,
• art. 12 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 6 oraz w związku z art. 28 ust. 2 ustawy poprzez nieprawidłowe obliczenie wysokości należności.
W oparciu o tak przedstawione zarzuty, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji również w zaskarżonej części oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania - w tym kosztów zastępstwa procesowego - wedle norm przepisanych.
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z tym przepisem w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji zezwalającej na takie wyłączenie, organ wydaje taką decyzję z urzędu oraz ustala wysokość należności (jednorazową opłatę z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji) i podwyższa jej wysokość o 10%. Powyższe stanowi sankcję za zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne bez wymaganej zgody, wyrażonej na zasadach określonych w art. 11 ustawy. Stosownie do brzmienia tego przepisu wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji określa się obowiązki związane z wyłączeniem. Pojęcie "wyłączenia z produkcji" zdefiniowane zostało w art. 4 pkt 11 ustawy i oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów. Przepis art. 28 ust. 2 ustawy mówi wprost, że w sytuacji przewidzianej w tym przepisie, organ z urzędu wydaje decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy. Zatem jest to wydanie post factum zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej. Wydając w trybie art. 28 ust. 2 ustawy decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, organ stosuje przepisy rozdziału 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych określające warunki dot. wyłączania gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej. W samej decyzji zezwalającej na wyłączenie organ określa obowiązki związane z wyłączeniem, do których należy m.in. uiszczenie należności (zdefiniowanej w art. 4 pkt 12 ustawy) i opłaty rocznej (zdefiniowanej w art. 4 pkt 13 ustawy), a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowego odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu przez osobę, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji. Obowiązki te powstają od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji( art. 12 ust. 1 ustawy).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że okolicznością bezsporną jest, że działki ewidencyjne [...], [...],[...] i [...], obręb S. na trwale zostały wyłączone z produkcji gruntów leśnych, a zmiana przeznaczenie ww. gruntów nastąpiła bez wymaganej decyzji. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. miał obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej, faktycznie już wyłączonych, użytków rolnych.
Kwestią sporna jest natomiast, po pierwsze, jaka była rzeczywista powierzchnia stanowiąca las, na której podjęto użytkowanie inne niż leśne, a w związku z tym od jakiej powierzchni działki (całej czy tylko części) należy naliczyć jednorazową opłata z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, a w konsekwencji opłatę roczną oraz po drugie, czy z uwagi na znaczny upływ czasu od wyłączenia gruntów z produkcji leśnej można skutecznie domagać się uiszczenia należności, a jeśli tak to czy ustalona w zaskarżonej decyzji wysokość należności i opłaty rocznej jest prawidłowa.
Odnosząc się do pierwszej kwestii Sąd stoi na stanowisku, że nie można czynić zarzutu organom administracji orzekającym w sprawie, że nieprawidłowo określiły rzeczywistą powierzchnię ww. działek, które zostały wyłączone z produkcji leśnej. Zarówno z opinii biegłego R. Z. z 9 marca 2013 r., jak i operatu szacunkowego J. S. wynika, że łączna powierzchnia działek wynosi 0,4384 ha, zaś powierzchnia która została wyłączona z produkcji leśnej wynosi 0,2566 ha. Zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał za chybiony. Samo przekonanie skarżących, że ww. dowody są nierzetelne i że nie znajdują potwierdzenia w ewidencji gruntów i budynków są subiektywne, a tym samym niewystarczające aby podważyć moc dowodową opinii biegłych, posiadających wiedzę specjalistyczną w określonym zakresie.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut, że organy pominęły dowód w postaci wyrysu z mapy ewidencyjnej datowanego na dzień 24 sierpnia 2004 r., a z którego jak wywodzą skarżący wynika, że działka [...] oznaczona symbolem "Bp" jest zurbanizowanym terenem niezabudowanym. W aktach sprawy znajduje się pismo Starosty K. z [...] maja 2014 r. znak: [...], z którego wynika, że błędne było naniesienie zmian na mapę ewidencyjną w zakresie działki nr [...], na podstawie operatu geodezyjnego przyjętego do Zasobu Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. w dniu [...] lipca 2004 r. pod numerem ewidencyjnym [...], albowiem nie została wydana decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej w stosunku do tej działki. Brak odniesienie się do przedstawionego przez stronę postępowania dowodu niewątpliwie jest uchybieniem, jednakże nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ administracji w oparciu o inne dowody ustalił jaki był stan użytków gruntowych aktualny na dzień wydania decyzji. W tym miejscu należy powołać się na pogląd – w pełni akceptowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że organ prowadzący postępowanie w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, przy ustalaniu faktycznego sposobu użytkowania gruntów, nie jest związany inwentaryzacją powykonawczą oraz decyzją o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów, a powinien ustalić na podstawie wszelkich możliwych dowodów (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 992/10, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niezrozumiały jest z kolei zarzut skargi dotyczący obowiązujących dla przedmiotowych działek opracowań w zakresie gospodarki leśnej, a mianowicie "Program zagospodarowania lasu" obowiązujący w okresie od 1 stycznia 1991 r. do 31 grudnia 2000 r., a następnie "Uproszczony plan urządzenia lasu" obowiązujący od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2012 r. Trudno z niego wywieść czy skarżący kwestionują sposób określenia typu siedliskowego lasu, czy datę wyłączenia działki [...] z produkcji leśnej określoną na 2001 r.
W dalszej części rozważań należy odnieść się do zarzutu prawidłowości ustalenia jednorazowej opłaty za tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej oraz opłaty rocznej.
Nie można podzielić zarzutu przedawnienia prawa do ustalenia jednorazowej opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji leśnej. Charakter prawny tej opłaty był już w przeszłości rozważany przez Sąd Najwyższy na tle przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (D.U. Nr 27, poz. 249, ze zm.). W uchwale siedmiu sędziów z 23 grudnia 1982r., (sygn. akt III AZP 8/82, publ. OSNC 1984/2-3/19) SN zajął stanowisko, że należności i opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów rolnych i leśnych z produkcji stanowią świadczenia o charakterze cywilnoprawnym. SN wskazał, że oprócz gruntów rolnych i leśnych w sposób szczególny chronione jest również środowisko. W obu przypadkach ustawodawca sięgnął do ekonomicznych środków ochrony. Zarówno grunty rolne i leśne, jak i środowisko, zostały uznane przez ustawodawcę jako dobro ogólnonarodowe. Wszelkie zachowania godzące w to dobro potraktowano jako zachowanie przynoszące szkodę również społeczeństwu. Nie przesądzając kwestii, czy opłata ma charakter świadczenia kompensacyjnego czy też świadczenia represyjnego, w obu przypadkach chodzi o świadczenie cywilnoprawne. Niezależnie jednak od powyższego należy podkreślić, że brak jest obecnie przepisu, który przewidywałby możliwość przedawnienia świadczeń nakładanych za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 431/11 biorąc pod uwagę autonomiczność i odrębność prawa administracyjnego należy dopuścić stosowanie innych regulacji, w tym z zakresu prawa cywilnego, expressis verbis wskazanych w ustawie. Oznacza to, że na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia, ustalonego decyzją administracyjną, można mówić jedynie wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1999 r. IV SA 1118/97 lex nr 47350).
W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z zarzutem skargi, że organ ustalając jednorazową opłaty za tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, oprócz sankcji przewidzianej w art. 28 ust. 2 ustawy poprzez podwyższenie należności o 10%, zastosował również inną sankcje tj. nie pomniejszył należności o wartość gruntu stosownie do treści art. 12 ust. 6 ustawy. Z treści decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. wynika, że ww. wymieniony przepis został przez organ uwzględniony, a organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie poddał tego krytyce.
Wbrew twierdzeniom skarżący organ prawidłowo określił wysokość opłaty rocznej. Wynika to z faktu, że wydając decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 i stosuje ustawowe wymogi związane z tą decyzją, poza tymi, których nie wyłącza zapis art. 28 ust. 2 ustawy. Z pola widzenia nie może umknąć również definicja opłaty rocznej (art. 4 pkt 13 ustawy) z której należy wywieść, że wysokość opłaty rocznej uzależniona jest od wysokości należności i stanowi 10% tej należności. Skoro przepis art. 28 ust. 2 ustawy nakazuje podwyższyć wysokość należności o 10% i to traktować jako należność, to przyjąć należy, że właściwe jest ustalenie wysokości opłaty rocznej w odniesieniu do należności podwyższonej o 10 %.
W świetle powyższego Sąd stwierdził, że Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Organ wydając zaskarżoną decyzję podjął wszelkie kroki celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przeprowadził w tym zakresie niezbędne postępowanie dowodowe (art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa), a uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Nie sposób też czynić zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, albowiem organ właściwie je zastosował i dokonał prawidłowej ich wykładni.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło