IV SA/Wa 1964/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. wymierzył L. P. karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za to, że jako kapitan statku rybackiego [...] w dniach 12 -13 maja 2005r. nie dokonał zgłoszenia na dwie godziny przed wejściem do portu posiadanej na statku ilości [...] w kg żywej wagi, planowanym miejscu i czasie wyładunku. W uzasadnieniu decyzji podano, że z zapisów dziennika połowowego statku [...] nr [...] wynika, że w dniach 12-13 maja 2005r. statek złowił i przywiózł do portu w [...] 19 skrzynek [...] o łączenie wadze 570 kg żywej wagi. Przeprowadzona w dniu 13 maja 2005r. kontrola wykazała ,iż ze statku wyładowano 19 skrzynek [...] patroszonego z głową, po 27 kg wagi netto każda. Kapitan statku [...] wbrew przepisom pkt [...] Sekcja [...] część [...] załącznika [...] oraz pkt [...] podpunkt [...] dodatku [...] do załącznika [...] rozporządzenia Rady (WE) Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r. ustalającego wielkości dopuszczalnych połowów na 2005r. i inne związane z nimi warunki dla niektórych zasobów rybnych i grup zasobów rybnych, stosowane na wodach terytorialnych Wspólnoty, oraz w odniesieniu do statków wspólnotowych na wodach, gdzie wymagane są ograniczenia połowowe ( Dz. U. L 12 z dnia 14 stycznia 2005r.) nie dokonał zgłoszenia z dwugodzinnym wyprzedzeniem odnoście ilości posiadanego na jednostce [...] w kg żywej wagi oraz czasu i miejsca planowanego rozładunku, pomimo że na statku znajdował się ładunek [...] w ilości przekraczającej [...] kg żywej wagi. Organ stwierdził, że uznał winnym L. P. naruszenia ww. przepisów, nie dal wiary jego wyjaśnieniom, iż armatorzy statku zabronili mu dokonywania radiowego zgłoszenia do GPK Straży Granicznej oraz , że w dniu [...] maja 2005r. na dwie godziny przed wejściem do portu [...] zgłosił ilość złowionego [...] armatorom, którzy mieli powiadomić Straż Graniczną. Dlatego też wymierzył mu karę 2.000 zł na podstawie art. 63 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19 lutego 2004r. o rybołówstwie ( Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) w związku z § 3 pkt 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie ( Dz. U. Nr 76, poz. 671). W odwołaniu od tej decyzji L. P. podniósł, że nie wiedział o obowiązku zgłoszenia wejścia do portu oraz zgłoszenia ilości ryb posiadanych na burcie statku. Podkreślił, że informacje odnoście tego obowiązku nie zostały jemu jak też innym rybakom przekazane, a w porcie w tej sprawie panował chaos informacyjny. Jego zdaniem, nie zasługuje na nałożenie tak wysokiej kary za popełnienie pierwszy raz wykroczenia , wynikającego z niewiedzy, a nie z celowego działania. Podniósł, że z powodu 4, 5 miesięcznego okresu ochronnego nie posiada środków finansowych na zapłacenie tej kary. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania L. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, iż kontrola zapisów w dzienniku połowowym na stronie [...] wykazała, że w rejsie od dnia 12 do 13 maja 2005 r. na łowisku [...] złowiono 19 skrzynek [...] po 30 kg, łącznie 570 [...] w kg żywej wagi. Kontrola wyładunku łodzi [...] potwierdziła ,że ze statku wyładowano 19 skrzynek [...] patroszonych z głową , po 27 kg wagi każda. Na podstawie rejestru zgłoszeń prowadzonego przez Graniczny Punkt Kontrolny Straży Granicznej w [...] ustalono, że L. P. nie powiadomił Straszy Granicznej z przynajmniej dwugodzinnym wyprzedzeniem o godzinie wejścia do portu oraz o ilości [...] znajdujących się na pokładzie. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 63 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19 lutego 2004r. o rybołówstwie ( Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) kto wykonuje rybołówstwo morskie statkiem rybackim z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej, podlega - w przypadku kapitana statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m - karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Skarżący naruszył przepisy Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej wynikające z ust.[...] lit.[...] dodatku [...] załącznika [...] rozporządzenia Rady (WE) Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r. ustalającego wielkości dopuszczalne połowów na 2005 rok i inne związane z nimi warunki (...), w myśl których kapitan statku rybackiego lub jego przedstawiciel obowiązany jest powiadomić organy Państwa Członkowskiego przynajmniej na dwie godziny przed wejściem do portu lub miejsca wyładunku tego państwa członkowskiego o nazwie portu lub miejsca wyładunku, szacowanym miejscu czasie przybycia do portu lub miejsca wyładunku oraz ilości [...] w kilogramach żywej wagi, jeżeli na pokładzie znajduje się [...] w ilości przekraczającej [...] kg żywej wagi. Organ odnosząc się do zarzutów odwołania podniósł, że nieznajomość prawa nie jest usprawiedliwieniem i nie zwalnia strony od obowiązku poniesienia konsekwencji za jego złamanie, a Okręgowe Inspektoraty Rybołówstwa Morskiego nie mają obowiązku informowania każdego kapitana kutra rybackiego o zmianie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Ponadto organ podkreślił, że orzeczona kara wymierzona została w najniższej wysokości, gdyż przepis § 3 pkt 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005r. przewiduje za to przewinienie karę wysokości od 2.000 do 20.000 zł. W skardze na powyższą decyzję L. P. wniósł o jej uchylenie, podnosząc, iż żaden przepis z powołanych w decyzji aktów prawotwórczych nie wskazuje GPK Straży Granicznej jako adresata takiego zgłoszenia. Dlatego, jego zdaniem, decyzja organu pierwszej instancji nie ma podstawy prawnej i powinna być przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylona. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał nadto, że właściwość GPK Straży Granicznej - jako organu do przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia - wynika z art. 1 ust.2 pkt 10 ustawy z dnia 12 października 1990r. o Straży Granicznej ( Dz. U. z 2002r. Nr 171, poz. 1399 ze zm.), który stanowi, iż do zadań Straży Granicznej należy nadzór nad eksploatacją polskich obszarów morskich oraz przestrzeganiem przez statki przepisów obowiązujących na tych obszarach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i z przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych. Na wstępnie zauważyć należy, iż bezspornym jest w niniejszej sprawie, iż nie został dopełniony obowiązek powiadomienia Granicznego Punktu Kontrolnego Straży Granicznej w [...] przynajmniej na dwie godziny przed wejściem do portu w [...] o znajdującym się na kutrze rybackim [...] ładunku [...] w ilości 570 kg żywej wagi, nałożony na kapitana statku rybackiego lub jego przedstawiciela- jeżeli na pokładzie znajduje się [...] w ilości przekraczającej [...] kg żywej wagi- przez przepis ust. [...] lit.[...] dodatku [...] do załącznika [...] ustającego warunki połowów [...] na M. do rozporządzenia Rady (WE) Nr [...] z dnia 22 grudnia 2004r. ustalającego wielkości dopuszczalne połowów na 2005r. i inne związane (...) opubl. w Dz. U. L 12 z dnia 14 stycznia 2005r. Z treści przywołanego przepisu wynika, iż obowiązanym do powiadomienia GPK Straży Granicznej w [...] o ilości przekraczającej [...] kg [...]żywej wagi co najmniej na dwie godziny przed wejściem do portu był albo skarżący jako kapitan statku rybackiego [...] albo jego przedstawiciel. Przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie ( Dz. U. Nr 76, poz. 671) przewidują nałożenie kar pieniężnych za naruszenie m. in. przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej przez armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m ( § 2 pkt 37), albo na kapitana rybackiego takiego statku rybackiego ( § 3 pkt 38). W rozpoznawanej sprawy organy administracyjne obu instancji uznały, że skarżący- jako kapitan statku rybackiego [...] złamał przepisy prawa unijnego nie dopełniając obowiązku powiadomienia na dwie godziny przed wpłynięciem do portu w [...], w związku z tym, że ilość (570 kg) zlowionego [...] przekraczała [...] kg żywej wagi. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia skarżącego złożonego w piśmie z dnia 3 czerwca 2005r. wynika, iż zgłoszenia o ilości złowionego [...] dokonał armatorowi na dwie godziny przed wejściem do portu, w związku z tym ,że miał zakaz powiadamiania Straży Granicznej. Zgłoszenia telefonicznego do GPK Straży Granicznej w [...] miał dokonać armator statku. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, podane w oświadczeniu skarżącego okoliczności nie były w ogóle przedmiotem wyjaśnienia przez organy orzekające obu instancji. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia co prawda stwierdził, że nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego i uznał je za sprzeczne ze sobą z tego względu, iż skarżący początkowo twierdził, iż nie wiedział o obowiązku radiowego zgłoszenia do GPK Straży Granicznej a później twierdził, iż dokonał zgłoszenia na dwie godziny przed wejściem do portu [...] o ilości posiadanego [...] swoim armatorom - którzy mieli te informacje przekazać telefonicznie do Straży Granicznej - to jednak nie podjął żadnej próby wyjaśnienia prawdziwości tych twierdzeń. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji do tego rodzaju oceny nie był uprawniony w świetle materiału dowodowego sprawy, skoro nie poczynił żadnych kroków w celu uzyskania od armatora statku [...] wyjaśnień, które potwierdziłyby lub przeczyłyby twierdzeniom skarżącego. Braków w wyjaśnieniu tychże istotnych okoliczności sprawy nie dostrzegł również organ odwoławczy. W toku postępowania wyjaśniającego należało ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy to skarżący nie dopełnił obowiązku zgłoszenia, czy też armator statku. Dopiero po wyjaśnieniu tychże kwestii, organ pierwszej instancji będzie mógł nałożyć karę pieniężną przewidzianą przepisami cyt. wyżej rozporządzenia na podmiot, który faktycznie nie wywiązał się z obowiązku określonego przepisami prawa unijnego. W tym miejscu podkreślić trzeba, iż stosownie do zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6, art. 7 i art. 8 organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W przedmiotowej sprawie organy administracyjne obu instancji uchybiły wymogom procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 , które nakładają na organy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ocenienia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, przy czym dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności zaś mogą to być, np. zeznania świadków. Innymi słowy, niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych , jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które obliguje Sąd Administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć podjętych przez organy obu instancji. Należy zgodzić się z poglądem organu odwoławczego, że nieznajomość prawa nie może usprawiedliwiać niedopełnienia obowiązku wynikającego z obowiązującego powszechnie prawa. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że osoby prowadzące działalność gospodarczą, mają obowiązek znać przepisy prawa dotyczące prowadzonej działalności, w tym przypadku rybołówstwa morskiego, a negatywne dla podmiotu skutki wynikające z tej działalności nie mogą być usprawiedliwiane nieznajomością tych przepisów prawa ( por. wyrok NSA 8.11.200. I SA/GD 1185/98, lex nr 47129). Trafnie również organ odwoławczy podniósł w odpowiedzi na skargę, że w świetle art. 1 ust.1 pkt 10 ustawy z dni a 12 października 1990r. o Staży Granicznej ( Dz. U. z 2002r. Nr 1717, poz. 1399 ze zm.) organem właściwym do przyjęcia, od skarżącego lub armatora statku rybackiego - [...], zgłoszenia, o którym mowa w dodatku [...] do załącznika [...] rozporządzenia Rady (WE) Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r. jest Graniczny Punkt Kontrolny Straży Granicznej w [...] Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.