IV SA/Wa 1968/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-12
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszeniu przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli jego skarga do sądu administracyjnego jest w sposób oczywisty bezzasadna z powodu nieuzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co obejmuje również braki formalne, które nie zostały uzupełnione pomimo wezwania sądu. W sytuacji, gdy skarżące stowarzyszenie nie wykazało skutecznego umocowania do wniesienia skargi, skarga jest w sposób oczywisty bezzasadna, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania od decyzji środowiskowej. Sąd wezwał stowarzyszenie do usunięcia braków formalnych skargi, w tym wykazania umocowania do jej wniesienia. Stowarzyszenie złożyło część wymaganych dokumentów, ale nie wykazało skutecznie umocowania do reprezentacji przez K. K., co skutkowało stwierdzeniem oczywistej bezzasadności skargi. Stowarzyszenie złożyło również wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia [...] od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2016 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie jedenastu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z funkcją usługową w parterze (budynek A), garażami podziemnymi, drogami wewnętrznymi wraz z miejscami postojowymi, elementami zagospodarowania terenu i infrastrukturą techniczną na działkach ew. nr [...], [...], [...] obręb [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...], w ramach którego nastąpi realizacja przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tj. zabudowy nie mniejszej niż 2 ha, garaży i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha oraz drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...].
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 3 sierpnia 2016 r. wezwano skarżące stowarzyszenie do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie dokumentów (lub ich uwierzytelnionych odpisów), z których wynika umocowanie K. K. do reprezentowania Stowarzyszenia [...] w [...], tj. uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia o wniesieniu skargi oraz o udzieleniu pełnomocnictwa K. K. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, ewentualnie podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia w siedzibie Sądu lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia, stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia (np. uchwała, statut, lista), z podaniem imion i nazwisk wszystkich członków Stowarzyszenia oraz ich aktualnych adresów zamieszkania. Ponadto, wezwano stronę skarżącą do nadesłania 11 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 23 sierpnia 2016 r. Ostatni dzień terminu do usunięcia braków formalnych skargi przypadł zatem na dzień 30 sierpnia 2016 r.
W zakreślonym terminie skarżące stowarzyszenie złożyło: brakujące odpisy skargi, uchwałę członków stowarzyszenia o wniesieniu skargi oraz o udzieleniu pełnomocnictwa przedstawicielowi stowarzyszenia do reprezentowania stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, zaświadczenie Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o poinformowaniu o utworzeniu w dniu [...] maja 2003 r. stowarzyszenia zwykłego, a także regulamin stowarzyszenia, zgodnie z którym przedstawicielem reprezentującym stowarzyszenie jest K. K. (pkt 7 regulaminu).
Ponadto, skarżące stowarzyszenie złożyło pismo z dnia 30 sierpnia 2016 r., w którym podniosło, że od czasu nowelizacji Prawa o stowarzyszeniach stowarzyszenia zwykłe są tzw. "ułomnymi osobami prawnymi". Stowarzyszenie złożyło również na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, o czym stanowi art. 245 § 2 p.p.s.a. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a.
Jednakże, stosownie do art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 powołanej ustawy powoduje, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2004 r. sygn. OZ 377/04, Lex nr 837862).
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.).
W szczególności, potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II GZ 146/08, Lex nr 493853 oraz z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OZ 1110/11, Lex nr 1120723; M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 247 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex Omega 15/2016).
W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych skargi.
Jak wynika z akt sprawy, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 3 sierpnia 2016 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie dokumentów (lub ich uwierzytelnionych odpisów), z których wynika umocowanie K. K. do reprezentowania Stowarzyszenia [...] w [...], tj. uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia o wniesieniu skargi oraz o udzieleniu pełnomocnictwa K. K. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, ewentualnie podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia w siedzibie Sądu lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia, stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia (np. uchwała, statut, lista), z podaniem imion i nazwisk wszystkich członków Stowarzyszenia oraz ich aktualnych adresów zamieszkania. Ponadto, wezwano stronę skarżącą do nadesłania 11 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych.
W zakreślonym terminie skarżący nadesłał brakujące odpisy skargi, uchwałę członków stowarzyszenia o wniesieniu skargi oraz o udzieleniu pełnomocnictwa przedstawicielowi stowarzyszenia do reprezentowania stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, zaświadczenie Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o poinformowaniu o utworzeniu w dniu [...] maja 2003 r. stowarzyszenia zwykłego, a także regulamin stowarzyszenia, zgodnie z którym przedstawicielem reprezentującym stowarzyszenie jest K. K. (pkt 7 regulaminu). Jednakże, skarżące stowarzyszenie, pomimo wezwania, nie uzupełniło braków formalnych skargi w zakresie dotyczącym wykazania umocowania do wniesienia skargi, gdyż nie nadesłało dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami stowarzyszenia, z podaniem imion i nazwisk wszystkich członków stowarzyszenia oraz ich aktualnych adresów zamieszkania. Brak takiego dokumentu nie pozwala stwierdzić, czy złożone pełnomocnictwo zostało udzielone przez wszystkich członków stowarzyszenia, tj. czy zostało udzielone skutecznie. Nadesłane dokumenty nie są wystarczające dla ustalenia, czy K. K. jest umocowana do wniesienia skargi w imieniu stowarzyszenia, w szczególności nie potwierdzają, że jest ona upoważniona przez wszystkich aktualnych członków stowarzyszenia do reprezentowania stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi. Ponadto, skarżące stowarzyszenie nie wykazało, aby został dokonany przez nie wpis do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, o której mowa w art. 40 ust. 5 znowelizowanej ustawy Prawo o stowarzyszeniach.
Przedłożenie uchwały o udzieleniu pełnomocnictwa do reprezentowania stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi nie jest wystarczające, gdyż brak jest dokumentu pozwalającego stwierdzić, że uchwała ta została podpisana przez wszystkich członków stowarzyszenia.
W opisanych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, co wypełnia przesłankę zastosowania art. 247 p.p.s.a. oraz wydania orzeczenia bez badania sytuacji finansowej strony oraz jej możliwości płatniczych.
Z tych przyczyn, ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, na podstawie art. 247 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło