IV SA/Wa 197/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. IV SA/Wa 197/18 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] listopada 2017 r. po rozpoznaniu podania K.W. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia uprzedniej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] dot. zezwolenia na wycinkę 82 szt. drzew rosnących na działce z nr ew.[...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] gmina [...]. Postanowienie było rezultatem następujących ustaleń i oceny prawnej. We wniosku z dnia 13 października 2017 r. K.W. zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] marca 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. dotyczącej zezwolenia na wycinkę drzew pod budowę linii energetycznej 400 kV [...], jednocześnie składając od tego rozstrzygnięcia odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyjaśniło, że w art. 58 § 1 i § 2 Kpa zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę, w tym do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej. Muszą one wystąpić łącznie, aby takowy termin do wniesienia środka zaskarżenia stronie przywrócić. Są to: 1/ uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu; 2/ wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu; 3/ dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (termin ten wynosi 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu); 4/ dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której został ustanowiony termin, w tym wypadku wnieść odwołanie. Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy, stwierdziło, że uprawnionym do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest "zainteresowany". Pojęcie to nie oznacza osoby mającej (tylko) interes faktyczny w załatwieniu sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz osobę uczestniczącą w postępowaniu administracyjnym uprawnioną, względnie zobowiązaną do dokonania czynności procesowej. Zainteresowanym w rozumieniu tego przepisu będą zatem strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, którzy są "zainteresowani" przywróceniem im prawa do podjęcia pewnych czynności procesowych. SKO wskazało, że stronie przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. W razie nieskorzystania przez strony z odwołań w podanym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 Kpa staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Decyzja ostateczna może być natomiast wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w rozdziałach 12 i 13 działu II Kpa. Wówczas stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, nie przysługuje jej natomiast wniosek, o którym mówi art. 58 § 1 Kpa. Zdaniem organu z wniosku, o którym mówi art. 58 § 1 Kpa może korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję. Z przepisu tego może bowiem korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję, lecz która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w terminie ustawowym. Oznacza to, że termin z art. 129 Kpa dotyczący wniesienia odwołania odnosi się tylko do osób, którym decyzja została doręczona, nie dotyczy osób, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji i którym decyzji nie doręczono. Nie dotyczy on zatem K.W. Jak wynika bowiem z akt sprawy nie była ona stroną w rozumieniu art. 28 Kpa postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Wójta Gminy [...] i decyzja ta nie była jej doręczona. Stroną był inwestor wskazanej w tejże decyzji inwestycji. W ocenie organu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem nie został zatem złożony w terminie przewidzianym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, ani też nie został złożony przez osobę legitymującą się statusem strony postępowania administracyjnego. Oznacza to, że K.W. nie przysługiwało prawo złożenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 Kpa, ponieważ nigdy nie został dla niej otwarty bieg terminu do wniesienia odwołania. Prezentowane powyżej stanowisko organu odwoławczego znajduje oparcie w cyt. wyżej przepisach prawa oraz ugruntowanym na ich podstawie orzecznictwie Sądów Administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 05.10.2010 r. sygn. I SA/Wa 2149/09). Z tych przyczyn podanie K.W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2016 r. nie mogło być uwzględnione. K.W. wniosła skargę na postanowienie SKO w [...] odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżyła postanowienie w całości i wniosła o jego zmianę lub uchylenie. Postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, co stanowi podstawę do stwierdzenie nieważności postanowienia w całości w oparciu o art. 156 § 1, pkt 1 k.p.a. 2. naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w całym postępowaniu administracyjnym, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1, pkt. 4 k.p.a. 3. naruszenie art. 25 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o wycince lasu, następnie jej wygaszenie przez ten sam organ I instancji - Wójta Gminy" [...] nie zapewniając uczestnictwa właściciela w każdym stadium postępowania. 4. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zbadanie w sposób wyczerpujący materiału w sprawie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że zdecydowała się złożyć skargę ponieważ nie mogła bez swojej winy uczestniczyć w postępowaniu w ogóle. Wójt nie chciał doręczyć jej decyzji, której dotyczy skarga. Dopiero [...].10.2017 przy oglądaniu akt w Prokuraturze Okręgowej w [...] zapoznała się z treścią decyzji i dlatego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji mogła dopiero złożyć w październiku br. Uzasadniając przesłanki do złożenia wniosku podała, że: 1. brak winy - Wójt nie poinformował o toczącym się postępowaniu o pozwolenie na wycinkę właściciela nieruchomości - skarżącej. 2. wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. 3. dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (7 dni) wskazując termin dowiedzenia się o treści decyzji w dniu [...]. 10.2017 r. 4. dopełniła wszelkich czynności - z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonała czynności, dla której został ustalony termin – złożyła odwołanie. Podniosła również, że choć decyzja Wójta Gminy [...] wygasła to winna być jej dostarczona. Uważa, że została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...] nie narusza przepisów prawa w stopniu, który ma wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznał przedmiotową skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Według art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Organ rozstrzygnął złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wskazanej decyzji organu I instancji i odmówił przywrócenia terminu. Organ ocenił, że wnioskodawczyni, która nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji organu I instancji z [...] marca 2016 r. nie przysługiwało prawo do złożenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 kpa, gdyż nie został dla niej otwarty bieg terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ wyraził opinię, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie został złożony w terminie przewidzianym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, ani też nie został złożony przez osobę legitymującą się statusem strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. Niewątpliwie wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony przez osobę, która brała udział w przeprowadzonym postepowaniu administracyjnym i której tym samym mógł dotyczyć termin określony w art. 129 kpa do wniesienia odwołania. Stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin określony w tym przepisie związany jest ściśle z datą doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Nie oznacza to jednak, że wnioskodawczyni nie przysługiwałby status strony na podstawie art. 28 kpa, a tylko tyle, że nie została potraktowana jako strona w toczącym się postępowaniu. Rozważania w tym zakresie, a więc czy wnioskodawczyni przysługiwałby status strony w postępowaniu, w którym nie brała udziału nie były jednak celowe i konieczne w postępowaniu dotyczącym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dlatego brak przedstawienia przez organ argumentacji na poparcie stanowiska o braku interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, nie miał wpływu na wynik sprawy. W ocenie sądu organ prawidłowo ocenił, że skarżącej nie przysługiwało prawo do złożenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 kpa. Stosownie do treści art. 58 § 1, 2 i 3 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin; przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne. Pojęcie podmiotu zainteresowanego przywróceniem terminu należy utożsamiać z osobą uczestniczącą w postępowaniu administracyjnym, gdyż tylko taka osoba jest uprawniona bądź zobowiązana do dokonania czynności procesowej w określonym terminie, w tym przypadku do wniesienia odwołania. Zainteresowanym w rozumieniu tego przepisu będą więc uczestnicy postępowania (strony, uczestnicy na prawach strony i inni uczestnicy), którzy są "zainteresowani" przywróceniem im prawa do podjęcia pewnych czynności procesowych (Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2016). Dla podmiotu, który nie był uczestnikiem postępowania administracyjnego, tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, nie następuje otwarcie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Nie oznacza to jednak, że brak udziału w postępowaniu administracyjnym, a tym samym brak możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, pozbawia taką osobę możliwości uzyskania ochrony prawnej jej interesu prawnego. Podmiot, któremu przysługiwałby status strony w postępowaniu toczącym się bez jego udziału może wnieść odwołanie w terminie przewidzianym dla stron postępowania biorących w nim udział, ewentualnie złożyć wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego przeprowadzonego bez jego udziału. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r., II OSK 1762/09, LEX nr 746776, "1. Strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. 2. Możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję". Mając powyższe na uwadze skargę należało oddalić, gdyż zawarte w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Na marginesie tylko należy wskazać, że nawet gdyby uznać, że możliwe było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą, to wniosek i tak nie mógłby zostać uwzględniony, gdyż został wniesiony z przekroczeniem 7 dniowego terminu do jego złożenia. Skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji organu I instancji z [...] marca 2016r. jeszcze w 2016 r., co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2017 r. wynika, że pismem z 3 stycznia 2017 r. skarżąca kwestionowała przewlekłość, której dopuścił się jej zdaniem organ nie udostępniając jej m.in. właśnie decyzji z [...] marca 2017 r. Z tych względów sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.