IV SA/Wa 198/17
WyrokWSA w Warszawie2017-04-03
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Kaja Angerman, Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa ogólnodostępnych toalet publicznych na terenie parku krajobrazowego, w strefie 200 metrów od brzegu klifu, może być uznana za inwestycję celu publicznego, mimo zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w tej strefie?Ratio decidendi
Budowa ogólnodostępnych toalet publicznych, wyposażonych w instalacje sanitarne i natryskowe, spełnia kryteria inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ zapewnia powszechny dostęp do usług sanitarnych dla społeczeństwa, co stanowi obowiązek gminy. Organ uzgadniający projekt decyzji powinien ocenić projekt w oparciu o stan faktyczny z daty jego opracowania, a nie aktualny stan zagospodarowania terenu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie ogólnodostępnych toalet publicznych na terenie parku krajobrazowego, w strefie 200 metrów od brzegu klifu. Organy administracji uznały, że inwestycja nie stanowi celu publicznego i narusza zakaz zabudowy w strefie ochronnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz zasądził od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia lokalizacji celu publicznego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 1. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 198/17
UZASADNIENIE
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. po rozpatrzeniu zażalenia A. K. utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] marca 2013r. w sprawie odmowy uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego: budowa budynku toalet publicznych ogólnodostępnych na terenie działki nr [...], km 2 obręb [...], miasto [...].
Powyższe postanowienie było wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2009 r. Burmistrz Miasta [...] wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego budowa budynku toalet publicznych ogólnodostępnych.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. uzgodnił powyższe przedsięwzięcie następnie Dyrektor [...] Parku Krajobrazowego wniósł do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanego postanowienia. W wyniku powyższego Generalny Dyrektor postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr stwierdził nieważność rozstrzygnięcia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2010 r. Na wskazane postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt. IV SA/Wa 1342/11 oddalił powyższą skargę.
Na skutek powyższego rozstrzygnięcia oraz już wydanej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji, w dniu [...] października 2010 r. Burmistrz Miasta [...] wznowił postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego przedsięwzięcia i wystąpił o ponowne uzgodnienie projektu decyzji przesłanego wraz z pismem z dnia [...] lutego 2009 r.
Następnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] prowadzący postępowanie wpadkowe podał w wątpliwość brak negatywnego wpływu planowego przedsięwzięcia na bezpośrednio sąsiadujący obszar Natura 2000 [...] i dlatego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., zawiesił postępowanie uzgodnieniowe ze względu na konieczność rozstrzygnięcia kwestii ewentualnego wpływu inwestycji na ww. obszar Natura 2000 w trybie przewidzianym ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wszczęte postępowanie w trybie ww. ustawy zostało zakończone przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w dniu [...] stycznia 2013 r. postanowieniem utrzymującym w mocy postanowienie organu I instancji o umorzeniu postępowania ze względu na jego bezpodmiotowość. Organ I instancji po otrzymaniu postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r., postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. podjął zawieszone postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji w trybie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W wyniku powyższego organ I instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., odmówił uzgodnienia projektu decyzji. W uzasadnieniu zawarł informacje o położeniu planowej inwestycji w [...] Parku Krajobrazowym, w strefie 200 metrowej od brzegu klifu oraz w sąsiedztwie obszaru Natura 2000 [...] mającym znaczenie dla Wspólnoty, jak również to, że planowane przedsięwzięcie nie zostało uzgodnione ze względu na naruszenie zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych zawartego w § 3 pkt 8 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2011 r. Nr [...], poz. [...]). Regionalny Dyrektor wyjaśnił, że zaklasyfikowanie wskazanej w projekcie decyzji inwestycji jako celu publicznego (co warunkuje zwolnienie ze stosowania ww. zakazu) budzi zastrzeżenia, albowiem: zapewnienie natrysków nie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz "toalety nie są ogólnodostępne, lecz na terenie ogrodzonej metalową siatką przypiętą do wybetonowanych słupków i zamkniętej bramą posesji".
Na niniejsze postanowienie A. K. wniósł zażalenie, w którym wskazał, że w porze zimowej, teren w miejscu lokalizacji inwestycji jest kompletnie pusty i nie użytkowany, dlatego "w okresie toczącego się postępowania w sprawie legalizacji przedmiotowego spornego obiektu toalet, istotnie budynek jest zamknięty i niedostępny". Dalej wyjaśnił, że porozumienie zawarte z Burmistrzem Miasta [...] w zakresie zapewnienia swobodnego i nieograniczonego dojścia do obiektu ogólnodostępnych toalet publicznych jest aktualne oraz, że "zdjęcie płotu, wycięcie żywopłotu i udostępnienie toalet jako publicznych, poprzez przygotowanie drogi dojścia do przedmiotowych toalet z ciągu pieszo jednego (...), to kwestia jednego dnia. Jestem gotowy to wykonać natychmiast po pozytywnym uzgodnieniu organów, biorących udział w postępowaniu".
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że planowane przedsięwzięcie polegające na budowie toalet nie stanowi przedsięwzięcia wskazanego w art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym nie jest celem publicznym. Budowa budynku do 80 m² o maksymalnej wysokość budynku 5,0 m, z płaskim lub spadzistym dachem, w którym znajdować się będzie: toaleta męska (zawierająca 4 kabiny sanitarne, 4 kabiny natryskowe oraz 5 stanowisk z umywalkami) i toaleta damska (zawierająca 4 kabiny sanitarne, 7 kabin natryskowych oraz 5 stanowisk z umywalkami), pomieszczenia socjalno-sanitarne dla obsługi oraz magazyny do środków czystości nie stanowią urządzeń publicznych, które będą służyć gromadzeniu, przesyłaniu, oczyszczaniu i odprowadzaniu ścieków bądź zaopatrzeniu ludności w wodę. Następnie wskazał, że przepis art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczony został wyłącznie do urządzeń publicznych, nie wskazuje się w nim o świadczeniu usług publicznie dostępnych, ale o tym, że to same urządzenia mają być publiczne (mają stanowić własność publiczną). Istotny jest w tym przepisie zakres pojęcia "urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków".
Dalej wyjaśnił, że realizacja inwestycji polegająca na budowie toalet związana jest ze świadczeniem usług, które mają być publicznie dostępne, nie zaś z urządzeniami publicznymi. Uwzględniając ten fakt i zakres przedmiotowej inwestycji, w świetle przytoczonych definicji stwierdził, że budowa toalet nie służy celom podanym w przepisie art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie jest ona związana z dostarczeniem wody do spożycia dla ludności, nie wiąże się z budową i utrzymaniem urządzeń publicznych służących do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych czy też budową urządzeń publicznych, którymi woda będzie dostarczana, bądź będą odprowadzane ścieki. Projekt decyzji wskazuje, że takie urządzenia już istnieją, tj. lokalna sieć wodociągowa, z której byłaby pobierana woda na potrzeby toalet, jak również lokalna sieć kanalizacji sanitarnej, którą odprowadzone byłyby ścieki zgodnie z warunkami określonymi przez właściciela sieci, tj. Międzygminne Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji [...] Sp. z o.o. Nie można zdaniem organu w żaden sposób zaaprobować wskazania zawartego w projekcie decyzji, że przedmiotowy budynek toalet będzie służył do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków.
Końcowo Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że rodzaj przedmiotowej inwestycji nie stanowi celów skazanych w art. 6 pkt 1-2 i pkt 4-9 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz, że w toku badania sprawy stwierdził, że przedmiotowa inwestycja wykracza poza zakres wskazany w art. 3 ust. 2 pkt 2 pkt d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zatem nie stanowi, również celu publicznego wskazanego w tej ustawie oraz w innych ustawach. Podkreślił, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis § 4 ust. 2 wskazanej uchwały, określający sytuacje, w których zakaz § 3 pkt 8 ww. uchwały nie ma zastosowania. Organ stwierdził, że skoro przedmiotowa inwestycja nie spełnia warunków określonych w art. 17 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody oraz w przepisie § 4 ust. 2 ww. uchwały, to ma do niej zastosowanie przepis § 3 pkt 8 ww. uchwały zakazujący "lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego". Oznacza to, że już istniejący w terenie budynek z toaletami w strefie 200 metrowej klifu morskiego narusza przepisy dotyczące [...] Parku Krajobrazowego, a przedstawiony do uzgodnienia projekt decyzji jest niezgodny ze wskazaną na wstępnie uchwałą.
Powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. stało się przedmiotem skargi A. K. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej zarzucił on naruszenie art. 6 w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. polegające na negowaniu przez organ ostatecznej decyzji administracyjnej lokalizacji celu publicznego oraz art. 80 ust. 2 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polegające na wejściu w kompetencje nadzoru budowlanego i dokonaniu oceny zgodności zabudowy z treścią ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W ocenie skarżącego postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest wadliwe. Strona wskazała, że Burmistrz Miasta [...] prowadzi postępowanie w związku z postanowieniem w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego i w związku z tym brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do wydania na tym etapie postępowania jakiegokolwiek uzgodnienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Następnie podkreślił, że uzgodnieniu podlega projekt decyzji o lokalizacji celu publicznego, w sytuacji gdy decyzja o lokalizacji została już wydana i znajduje się w obrocie prawnym wówczas brak jest podstawy do wydania uzgodnienia tej decyzji. Według skarżącego taką podstawą nie jest okoliczność stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 27 marca 2009 r. ani też wydanie postanowienia w sprawie wznowienia postępowania. Uzgodnienie takie może zostać dokonane jedynie gdyby decyzja ostateczna w wyniku wznowienia postępowania została uchylona i zaistniałaby potrzeba ponownego rozpoznania wniosku. Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia go poprzedzającego.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 października 2014r. sygn. akt IV SA/Wa 543/14 uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] marca 2013r. z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na wydaniu postanowienia w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji po upływie ustawowego terminu na wyrażenie stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wyrokiem z dnia 9 listopada 2016r. sygn. akt II OSK 281/15 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż termin wynikający z art. 53 ust. 5c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest istotny tylko przy pierwszym rozpoznawaniu przez organ uzgadniający projektu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodu zarzutów w niej sformułowanych. W niniejszej sprawie organy I i II instancji dokonały wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania tych przepisów i miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uwzględniając wyrok NSA z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 281/15 zobowiązany był dokonać analizy sprawy w zakresie merytorycznych zarzutów postawionych w skardze.
Organ II instancji rozpoznając przedmiotową sprawę prawidłowo ustalił stan faktyczny. Działka przeznaczona pod zainwestowanie o nr ew. [...], km 2 obręb [...] znajduje się w granicach [...] Parku Krajobrazowego, w strefie 200 metrowej od brzegu klifu.
Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że co do zasady lokalizacja obiektów budowlanych w tym obszarze jest zakazana na podstawie § 3 pkt 8 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Uz. Woj. [...] z 2011r, nr [...], poz. [...]) za wyjątkiem sytuacji określonych w § 4 ust. 2 tej uchwały oraz art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody (a więc realizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne dotyczy według projektu decyzji budowy budynku toalet publicznych ogólnodostępnych, które to zamierzenie zdaniem organu prowadzącego postępowanie główne w oparciu o przeprowadzoną analizę stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Należy wskazać, że zastrzeżenia wyrażone w uzasadnieniu decyzji przez organ odwoławczy, iż przedstawiony do uzgodnienia projekt decyzji nie przewiduje, że obiekt już istnieje w terenie, a prowadzone postępowanie powinno być związane z procedurą legalizacyjną, nie są zasadne. Organ odwoławczy nie dostrzega bowiem, iż uzgodnienie dotyczy ponownie projektu decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., w wyniku tego, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy zostało wznowione, a pierwotne postanowienie z dnia [...] marca 2009 r. uzgadniające to przedsięwzięcie zostało wyeliminowane z obrotu. Organ główny rozstrzygający po wznowieniu postępowania sprawę o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego zobowiązany był wystąpić o ponowne uzgodnienie projektu decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., a skoro tak organ uzgadniający projekt ma obowiązek odnieść się wyłącznie do projektu decyzji uwzględniającego stan faktyczny na datę opracowania projektu decyzji.
Obowiązek organu uzgadniającego do zajęcia stanowiska w odniesieniu do projektu decyzji przedstawionego do uzgodnienia w pierwotnym postępowaniu w dniu [...] lutego 2009 r. wynika z uzasadnienia wskazanego wyroku NSA.
W związku z takim zakresem kompetencji organu uzgadniającego słuszny jest zarzut podnoszony w skardze przekroczenia kompetencji w zakresie stanowiska organu odnoszącego się do aktualnego stanu faktycznego wynikającego już z realizacji inwestycji. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, gdyż organ zakwestionował cel publiczny tej inwestycji, także przez pryzmat aktualnego stanu faktycznego na terenie inwestycyjnym, a więc stanu niedostępności obiektu w okresie toczącego się postępowania w sprawie legalizacji obiektu
W ocenie sądu organ odwoławczy przedwcześnie ocenił, że nie zachodzą w przedmiotowej sprawie przesłanki uprawniające do zastosowania wyjątku od obowiązującego zakazu zabudowy w pasie ochronnym o szerokości 200 m od brzegu klifu, naruszając § 3 pkt 8 uchwały.
Należy podkreślić, że przedmiotowy zakaz został wprowadzony na terenie parku ze względu na treść art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, według którego w parku krajobrazowym może być wprowadzony zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego (pkt. 8).
Z kolei wskazany już wcześniej przepis art. 11 ust. 2 pkt 4 tej ustawy wskazuje sytuacje, w których zakazy nie mogą mieć zastosowania. Przepis ten stanowił upoważnienie dla organu uzgadniającego do samodzielnej oceny czy projektowane przedsięwzięcie stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu ustawy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 2 pkt 5), a tym samym w znaczeniu nadanym na podstawie art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że tym samym powinien uwzględnić jako istotne elementy inwestycji celu publicznego czy realizuje cel publiczny wskazany w ustawie tj. w art. 6 pkt 1 – 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami lub zgodnie z pkt 10 realizuje cel publiczny określony w innej ustawie, jak też czy można przypisać jej znaczenie lokalne, ponadlokalne lub krajowe.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu głównego, iż planowana inwestycja stanowi realizację celu publicznego określonego w art. 6 pkt 3 u.g.n. polegającego na budowie i utrzymaniu publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania i oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym także ich składowania.
W ocenie sądu dokonana przez organ odwoławczy wykładnia celu publicznego wskazanego w tym przepisie jest zbyt wąska, a w konsekwencji nieprawidłowa. Sąd nie podziela poglądu organu o tym, iż użycie w tym konkretnym przypadku w odróżnieniu od innych celów wskazanych w ustawie, pojęcia "urządzeń publicznych" oznacza, że to same urządzenia mają być publiczne, a nie świadczenie usług ma być dostępne publicznie. Organ wyprowadził wniosek, iż pojęcie to oznacza bezwarunkowo własność publiczną. Zdaniem sądu to zbyt duże uproszczenie właściwie negujące charakter publiczny, a więc powszechność, a tym samym dostępność nie tyle urządzeń, co świadczonych przy ich wykorzystaniu usług. A te zdaniem sądu w kontekście tego przepisu są właśnie najistotniejsze. Chodzi bowiem o zapewnienie dostępu szerokiemu kręgowi obywateli do realizacji zapotrzebowania na wodę, oczyszczanie i odprowadzanie ścieków i unieszkodliwianie, a także składowanie odpadów. Podkreślenia wymaga, że zapewnienie powszechnego dostępu do wskazanych usług dla społeczeństwa stanowi wyraz nałożonych na gminę obowiązków, wynikających z takich ustaw jak: ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Niewątpliwie zapewnienie dostępu powszechnego do tego rodzaju usług dla społeczności lokalnej odbywa się w wyniku budowy, a następnie utrzymania urządzeń ten dostęp zapewniających. Słusznie więc twierdzi organ odwoławczy, że celem publicznym będzie zapewne budowa infrastruktury technicznej stwarzającej możliwości zapewnienia dostaw wody i odbioru ścieków jak największej liczbie gospodarstw domowych (a więc będzie to sieć w postaci przewodów kanalizacyjnych i wodociągowych wraz z uzbrojeniem i urządzeniami wylotowymi, urządzeniami do magazynowania i uzdatniania wód, regulującymi ciśnienie wody, urządzeniami podczyszczającymi i oczyszczającymi ścieki). Można więc ocenić, że urządzenia publiczne służące dostępowi do wskazanych usług to urządzenia stwarzające możliwość ich odbioru przez maksymalnie dużą liczbę odbiorców, nie zaś te urządzenia, które pozwalają na faktyczne skorzystanie konkretnemu odbiorcy z dostarczonej usługi (a więc urządzenia końcowe u odbiorcy). Jednak budynek toalety ogólnodostępnej składającej się z toalety męskiej (4 kabin sanitarnych, 4 kabin natryskowych oraz 5 stanowisk z umywalkami) oraz toalety damskiej (4 kabin sanitarnych, 7 kabin natryskowych oraz 5 stanowisk z umywalkami) mimo, iż nie wiąże się z budową infrastruktury technicznej będącej rozbudową sieci, a polega na wyposażeniu budynku w instalacje służące wyłącznie do jego wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem, a więc do usytuowania w tym budynku urządzeń służących do wykorzystania istniejącej już infrastruktury w zakresie odprowadzania ścieków i ich oczyszczania oraz dostawy wody, w ocenie sądu spełnia kryteria powszechności dostępu do usług. Toaleta publiczna jest więc budynkiem wyposażonym w instalacje i zapewniającym w miejscu publicznym dostęp do realizowanych przez gminę usług dla nieograniczonej liczby odbiorców. Sąd nie podziela stanowiska organu, że wyposażenie toalety w kabiny natryskowe czy umywalki nie ma nic wspólnego z zaopatrzeniem ludności w wodę, albo wykracza poza funkcją szaletu. Dostarczana w celu wykonania zadania przez gminę woda jest wodą nadającą się do spożycia lub wykorzystania w innych celach domowych, a zatem taka właśnie woda również przeznaczona jest do celów sanitarnych (art. 2 pkt 18 ustawy o zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Budowa, utrzymanie i eksploatacja szaletów publicznych stanowi obowiązek gminy, który uzupełnia zadania polegające na zapewnieniu dostępu m.in. do dostaw wody, odbierania i czyszczenia ścieków (art. 3 ust. 2 pkt d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Zdaniem sądu toaleta publiczna będąca współczesną odmianą pojęcia "szalet publiczny" nie tylko ma prawo, ale powinna być wyposażona co najmniej w umywalki ze względów ochrony sanitarnej. Wyposażenie zaś jej w kabiny natryskowe nie wyklucza pełnionej jednocześnie roli "szaletu", a więc miejsca związanego z załatwianiem potrzeb fizjologicznych.
Zdaniem sądu wskazanie w projekcie decyzji w oparciu o własne ustalenia organu głównego, że realizacja planowanej inwestycji ma znaczenie lokalne, bowiem brak jest tego rodzaju infrastruktury technicznej obsługującej nasilony ruch turystyczny potwierdza spełnienie drugiej przesłanki charakteryzującej inwestycję celu publicznego.
Toaleta o charakterze publicznym jest w ocenie sądu zawsze zamierzeniem koniecznym do realizacji celu publicznego niezależnie od tego jak efektywnie jest w rzeczywistości wykorzystywana przez społeczeństwo i w jakim okresie roku ten cel bardziej realizuje. Publicznego charakteru, a więc gwarantującego dostęp w miejscu publicznym do koniecznych usług nie wyklucza usytuowanie toalety na terenie prywatnym, jeżeli dostęp do niej jest otwarty.
W ocenie Sądu przyjęta przez organ wykładnia pojęcia inwestycji celu publicznego jest nieprawidłowa i organ nieprawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną powyżej i wyłącznie w ramach własnych kompetencji dokona oceny w zakresie zgodności projektu decyzji z przepisami o ochronie przyrody.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło