IV SA/Wa 1983/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. K. N. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. IV SA/Wa 1983/10 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], wydanym na podstawie art.134 k.p.a., Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda") stwierdził uchybienie przez A. K. (dalej "skarżącego"), terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Z. (dalej "Prezydenta") z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ulicy [...] w Z. (dalej "budynku"). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewoda wskazał, co następuje: - postępowanie w przedmiocie wymeldowania skarżącego z budynku zostało wszczęte przez Prezydenta na wniosek B. K. (dalej "wnioskodawczyni") z dnia [...] lutego 2010 r., - wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu skarżącego Prezydent wystąpił na podstawie art.34§1 k.p.a. do sądu powszechnego o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej, - po zapoznaniu się z aktami sprawy ustanowiony przez Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich przedstawiciel dla nieobecnego w osobie T. C. (dalej "przedstawiciel") nie wniósł zastrzeżeń do zebranego materiału dowodowego, - decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent orzekł o wymeldowaniu skarżącego z budynku, - w dniu [...] maja 2010 r. przedstawiciel odebrał decyzję Prezydenta i w ustawowym terminie czternastu dni od tej daty nie wniósł odwołania, - skarżący otrzymał kopię decyzji Prezydenta w dniu [...] czerwca 2010 r. i w dniu [...] lipca 2010 r., za pośrednictwem poczty wniósł odwołanie od tej decyzji, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia, - mając na uwadze fakt, że w piśmie noszącym tytuł "Odwołanie" skarżący podniósł zarzut, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a wnioskodawczyni znany był adres, pod którym wówczas przebywał, Wojewoda do którego pismo skarżącego zostało przekazane przez Prezydenta, wezwał skarżącego do wyjaśnienia, czy jego pismo stanowi odwołanie od decyzji Prezydenta, czy też wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu, - w wezwaniu Wojewoda zaznaczył, że nieudzielenie na nie odpowiedzi w terminie spowoduje potraktowanie pisma skarżącego jako odwołania od decyzji Prezydenta, - wezwanie zostało odebrane przez matkę skarżącego w dniu 5 sierpnia 2010 r. i pozostało bez odpowiedzi ze strony skarżącego. W świetle powyższych okoliczności Wojewoda uznał pismo skarżącego nadane w dniu 9 lipca 2010 r. jako odwołanie od decyzji Prezydenta. Dokonując oceny terminowości wniesienia przez skarżącego środka odwoławczego od decyzji Prezydenta Wojewoda stwierdził, że czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, przysługujący stronie zastępowanej przez przedstawiciela, liczy się od dnia doręczenia decyzji przedstawicielowi. Późniejsze doręczenie decyzji bezpośrednio stronie nie otwiera tego terminu ponownie. Odnosząc powyższe uregulowania do rozpatrywanej sprawy, Wojewoda wskazał, że z uwagi na odebranie przez przedstawiciela decyzji Prezydenta w dniu 17 maja 2010 r., termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 31 maja 2010 r. Wniesienie przez skarżącego odwołania w dniu 9 lipca 2010 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżący wniósł do Sądu skargę na postanowienie Wojewody. Skarga podnosi zarzut naruszenia przez organy administracji zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, ustanowionej w art.10§1 k.p.a. Uzasadniając zarzut, skarżący podtrzymał swoje twierdzenia zawarte w odwołaniu, że wnioskodawczyni znany był fakt czasowego przebywania skarżącego u swojej matki H. K., zamieszkałej w Z. przy ulicy [...] mieszkania [...] w okresie, w którym Prezydent prowadził postępowanie w przedmiocie wymeldowania. Skarżący zawarł również argumentację kwestionującą istnienie przesłanek do jego wymeldowania z budynku oraz powołał orzecznictwo sądowoadministracyjne, odnoszące się do konieczności respektowania przez organy administracji zasady wyrażonej w art.10§1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269), zwanej dalej "p.p.s.a.". Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (art.3§2 pkt 2 p.p.s.a.). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie Wojewody, wydane na podstawie art.134 k.p.a., jest zgodne z przepisami regulującymi postępowanie administracyjne, obowiązującymi w dacie jego wydania. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ustawowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji ustalony został w art.129§2 k.p.a. i wynosi czternaście dni od dnia otrzymania decyzji przez stronę. W niniejszej sprawie bez wątpienia doszło do uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta, albowiem odwołanie to wniesione zostało dopiero w dniu 9 lipca 2010 r., a zatem 39 dni po upływie terminu do jego wniesienia. Trafnie wskazał Wojewoda, że bieg terminu do wniesienia odwołania zaczął biec w dniu 17 maja 2010 r. (dzień doręczenia decyzji przedstawicielowi) a zakończył się z upływem czternastu dni od tej daty, tj. z dniem 31 maja 2010 r. W pierwszej kolejności należy stwierdzić brak podstaw do uznania, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia w odniesieniu do skarżącego powołanej przez niego w skardze zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, wynikającej z art.10§1 k.p.a. Naruszenie takie wystąpiłoby wtedy, gdyby organ I instancji pominął skarżącego przy ustalaniu kręgu osób posiadających interes prawny w sprawie wszczętej na wniosek wnioskodawczyni z dnia [...] lutego 2010 r., nie zapewniając skarżącemu jakiejkolwiek możliwości uczestniczenia w nim. Sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie, albowiem stwierdziwszy brak możliwości uzyskania danych na temat aktualnego miejsca przebywania skarżącego (vide: korespondencja z Komendą Powiatową w Z. k.11 – k.15 akt administracyjnych), Prezydent dopełnił obowiązku zabezpieczenia ochrony interesów skarżącego w postępowaniu o wymeldowanie poprzez wystąpienie do Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich o ustanowienie przedstawiciela dla nieobecnego skarżącego. Przedsięwzięcie przez Prezydenta powyższej czynności procesowej nastąpiło w wykonaniu obowiązku ciążącego na organie na mocy art.34§1 k.p.a., stosownie do którego to przepisu organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. Ustanowienie na wniosek organu prowadzącego postępowanie przedstawiciela, o którym mowa w art.34§1 k.p.a., przez sąd powszechny ma taki skutek, że przedstawiciel ten reprezentuje w postępowaniu interesy strony nieobecnej. Zauważenia w szczególności wymaga, że zgodnie z art.48§1 k.p.a. pisma skierowane do osób nie znanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art.34. Z akt postępowania pierwszoinstancyjnego wynika, że w dniu [...] maja 2010 r., tj. przed wydaniem przed Prezydenta w dniu [...] maja 2010 r. decyzji o wymeldowaniu, przedstawiciel nieobecnego skarżącego zapoznał się z aktami sprawy stosownie do art.10§1 k.p.a., a następnie decyzja ta została mu doręczona w dniu 17 maja 2010 r. Podnoszenie w tej sytuacji przez skarżącego, że jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu zostało naruszone, nie znajduje podstaw. Prawo to było realizowane za pośrednictwem przedstawiciela. W wyroku z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 396/08, publ. LEX nr 529951, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że zgodnie z art. 34 i 48 § 1 k.p.a. pisma kierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu doręcza się ustanowionym przedstawicielom. W konsekwencji termin do wniesienia odwołania rozpoczyna swój bieg od momentu doręczenia decyzji przedstawicielowi. Natomiast późniejsze wydanie stronie postępowania kopii decyzji nie ma wpływu na bieg tego terminu. Pogląd ten, dotyczący strony postępowania znajdującej się w sytuacji procesowej zbliżonej do sytuacji skarżącego, należy podzielić. W konsekwencji powyższego ponownie podkreślić należy, że przy ocenie zachowania przez skarżącego terminowości wniesienia odwołania należało wziąć pod uwagę jako początek biegu terminu dzień 17 maja 2010 r. (data doręczenia decyzji Prezydenta przedstawicielowi), nie zaś dzień 28 czerwca 2010 r. (data otrzymania przez skarżącego kserokopii decyzji). Fakt, że nadanie w dniu 9 lipca 2010 r. przez skarżącego odwołania nastąpiło przed upływem czternastu dni od dnia otrzymania przez niego kserokopii decyzji, nie ma zatem znaczenia w sprawie. Zaznaczyć należy, że wraz z odwołaniem skarżący wniósł na podstawie art.58 k.p.a. o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wniosek ten został rozpatrzony przez Wojewodę odmownie osobnym orzeczeniem (postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2010 r., sygn. akt [...]). Skarżący nie wniósł od powyższego orzeczenia skargi do Sądu. Odmowne rozpatrzenie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania obligowało Wojewodę do stwierdzenia - w świetle wykazanego wyżej niedotrzymania przez skarżącego ustawowego terminu do wniesienia odwołania – uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art.134 k.p.a. Rozpoznając skargę na postanowienie orzekające o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, sąd ogranicza się jedynie do zbadania prawnych przesłanek wydania takiego postanowienia, nie jest natomiast uprawniony do oceny, czy zachodziłyby powody do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ani też nie ma kompetencji do przywrócenia uchybionego terminu. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.