IV SA/Wa 1987/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę - Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2011 r. - zaskarżoną skargą przez A.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy G. z [...] czerwca 2011 r. o wymeldowaniu wymienionego skarżącego z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w K., gm. G. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, iż H. M. poinformowała, że jej były mąż nie zamieszkuje w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. od kwietnia 201 Or. Do przedmiotowego budynku nie przyjeżdża, nie ma w nim swoich rzeczy, nie zamierza również do niego powrócić, swoje życie skoncentrował bowiem w innym miejscu, tj. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. Natomiast A. M. oświadczył, iż przyjeżdża do budynku, w którym jest zameldowany na pobyt stały w weekendy, posiada tam swoje rzeczy osobiste i nigdy nie zamierzał opuścić tego budynku na stałe. Sytuacja życiowa (zmiana szkoły córki) zmusiła go, aby w trakcie tygodnia przebywał w innym lokalu. Z kolei z treści wniosku o zmianę miejsca zamieszkania małoletniej R. M. wniesionego przez A. M. do Sądu Rejonowego w P. [...] września 2010r. wynika, że wymieniony zamieszkuje w B. i tam koncentruje się jego życie. Powyższe A. M. potwierdził również w pozwie wniesionym do Sądu Rejonowego w P. o przywrócenie naruszonego posiadania, z którego wynika, że po rozwodzie z H. M., orzeczonym wyrokiem Sądu Okręgowego [...] w W. z [...] marca 201Or. zamieszkał wraz z małoletnią córką w B., natomiast do budynku nr [...] przy ul. [...] w K. przyjeżdżał w weekendy po to, aby córka mogła się spotkać z matką. Taka sytuacja miała miejsce do marca 2011r., gdyż od tego czasu H. M. zaczęła mu utrudniać swobodny dostęp do nieruchomości, co skłoniło go do wniesienia pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowej nieruchomości. Dalej z informacji przekazanych przez policję wynika, że w okresie od marca do maja 2011 r. w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. miało miejsce 9 interwencji policyjnych, które zgłaszali A. M., H. M. i ich syn - P. M. Również z ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy policji wynika, że A.M. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały od około 3 lat, zamieszkuje natomiast w B. wraz z małoletnią córką R. M., która uczęszcza tam do szkoły. Fakt ten potwierdzili także przesłuchani świadkowie: - świadek H.J. stwierdził, że nie widuje A. M. w miejscu zameldowania, natomiast wcześniejsze pisemne oświadczenie o zamieszkiwaniu wymienionego w budynku nr [...] przy ul. [...] w K., podpisał jedynie na jego prośbę, - świadek P. P.zeznał, że ostatni raz widział A. M. 23 kwietnia 2011 r., jednak nie posiada informacji o tym czy wymieniony mieszka stale pod adresem zameldowania na pobyt stały czy też nie, - świadek A. K. zeznała, że w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. nie ma rzeczy należących do wymienionego, - świadek Z. A. zeznała, że A. M. od dawna nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały, - świadek R.P. zeznał, że oświadczenie o zamieszkiwaniu A. M. pod adresem zameldowania podpisał na prośbę wymienionego. Świadek widuje samochód A.M. w pobliżu przedmiotowej nieruchomości, ale nie wie czy zainteresowany zamieszkuje w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy Wojewoda uznał, iż rozstrzygnięcie wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy G. jest zgodne z obecnie obowiązującymi przepisami prawa. Organ wskazał, iż zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowoadministracyjnym przesłanką do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej jest ustalenie czy osoba, która ma być wymeldowana, dobrowolnie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. Ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu nie jest wyłączone z właściwości orzekającego w sprawie meldunkowej organu administracji (wyrok WSA z 10.08.2005r., sygn. akt IV SA/Wa 506/05). Organ administracji publicznej w ramach postępowania dowodowego jest bowiem uprawniony do samodzielnych ustaleń i ocen w tym zakresie. W niniejszej sprawie na podstawie dokonanej analizy całości materiału dowodowego zostało bezspornie ustalone, że A. M. w miejscu zameldowania na pobyt stały nie zamieszkuje stale co najmniej od 2010r., a jego centrum życiowe (po orzeczonym przez Sąd Okręgowy rozwodzie z H.M.) zostało przeniesione do innego lokalu, w którym zamieszkał wraz z małoletnią córką. Należy zatem uznać, że opuszczenie przez A. M. miejsca stałego zameldowania było jego świadomą decyzją oraz miało charakter dobrowolny i nastąpiło dużo wcześniej na skutek ustania więzi rodzinnych, a nie na skutek uniemożliwiania A. M. przez H. M.wejścia do budynku nr [...] przy ul. [...] w K. w marcu, kwietniu i w maju 2011 r. Z akt sprawy wynika bezspornie, że wizyty A. M. w przedmiotowym budynku mimo swobodnego dostępu ograniczały się jedynie do sobotnich i niedzielnych wizyt, których z całą pewnością nie można nazwać stałym zamieszkiwaniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się bowiem pogląd, że pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych w tym założenia ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Nie spełnia natomiast tych kryteriów jedynie posiadanie kluczy do lokalu czy też okazjonalne jego odwiedzanie (wyrok Wojewódzkiego Sądu w Warszawie z dnia 21 maja 2008r" sygn. akt IV SA/Wa 437/08). Odnosząc się do treści odwołania organ wskazał, iż obowiązujące orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje, że pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy jeszcze o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009r., sygn. akt VIII SA/Wa 136/09), bowiem trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez daną osobę wcale nie musi być połączone z opróżnieniem tego lokalu z rzeczy osobistych. W obecnym kształcie prawnym ewidencja ludności służy jedynie rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, zapewniając tym samym uzyskanie zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. Jeśli A. M. zamieszka w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. będzie mógł, a nawet będzie miał obowiązek zameldować się w tym lokalu na pobyt stały lub czasowy w zależności od charakteru pobytu. Wobec powyższego należało stwierdzić, że decyzja orzekająca o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. A. M. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. polegające na błędnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodnego, sprzecznej z zasadami swobodnej oceny dowodów przez dowolne ustalenie, nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił miejsce stałego pobytu, podczas gdy prawidłowa ocena tego materiału nie dawała żadnych podstaw do poczynienia takich ustaleń, co w konsekwencji doprowadziło do wydania skarżonej decyzji; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych [(Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm.) - zwanej dalej ustawa o ewidencji] przez błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że skarżący w sposób dobrowolny i trwały opuścił miejsce pobytu stałego, podczas gdy w rzeczywistości periodycznie w niemal każdy weekend tam przebywał, a rzekome opuszczenie lokalu spowodowane było uniemożliwieniem mu w nim przebywania przez H. M., co wyklucza dobrowolne opuszczenie. W uzasadnieniu skargi skarżący zauważył, iż w toku postępowania utrzymywał, że przyjeżdża do budynku, w którym jest zameldowany na pobyt stały w weekendy, posiada tam swoje rzeczy osobiste i nigdy nie zamierzał opuścić tego budynku na stałe. To sytuacja życiowa (okoliczności bez wątpienia obiektywne) zmusiła go do tego, aby w trakcie tygodnia przebywał w innym lokalu. Bezsporne w sprawie jest również, że od kwietnia 2011 roku H.M. utrudniała skarżącemu dostęp do przedmiotowego lokalu, wobec czego skarżący zwrócił się do Sądu Rejonowego w P. pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Co więcej powyższe bezsprzecznie potwierdza też informacja policji, zgodnie z którą w okresie od marca do maja 2011 roku w przedmiotowym budynku miało miejsce 9 interwencji policyjnych w związku z utrudnianiem dostępu do budynku. Wbrew temu co twierdzi organ drugiej instancji z powołanego pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania nie wynika, by skarżący skoncentrował swoje życie w B. Okoliczność, że tymczasowo od poniedziałku do piątku przebywa w B. nie stanowi, iż z tego miejsca uczynił sobie centrum swoich spraw osobistych, bytowych i majątkowych. Mianowicie skarżący od poniedziałku do piątku prowadzi działalność gospodarczą w P., zaś córka R. musiała zmienić swoją szkołę w C.(G.) i z uwagi na brak zainteresowania H.M. córką skarżący zmuszony byt zabrać córkę. W B.wynajął mieszkanie, w którym mógł tymczasowo wraz z dzieckiem zamieszkać, był to wybór czysto przypadkowy i obiektywny. W pisemnym oświadczeniu syn skarżącego - P.M. podał, iż skarżący przebywa w miejscu stałego zameldowania w każdy weekend, na tygodniu zaś pracuje na terenie L., gdzie ma swoją firmę i jego rzeczy osobiste znajdują się w przedmiotowym budynku. W przedmiotowym lokalu nadal znajdują się jego rzeczy osobiste, a sam skarżący wyraża chęć powrotu do miejsca stałego zameldowania. O braku dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu świadczą liczne konflikty między stronami, wymiana zamków, postępowania karne jak i same interwencje policji w związku z utrudnianiem skarżącemu dostępu do domu. Organ nie wyciągnął prawidłowych wniosków z okoliczności, iż skarżący wniósł do właściwego sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego domu, a co za tym idzie, że podjął skuteczne i prawidłowe prawnie działania w celu zamieszkania w przedmiotowym lokalu. Od 1 czerwca 2008 roku skarżący prowadzi własną działalność gospodarczą zarejestrowaną przez Burmistrza Miasta i Gminy G. pod numerem [...] pod firmą M., przy czym jako miejsce i adres zakładu głównego wskazany był przedmiotowy lokal w K. Nieprzebywanie przez skarżącego od maja 2011 roku w przedmiotowym lokalu jest wyłącznie wynikiem działań osób trzecich, w szczególności H.M. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości pogląd, że prawomocny wyrok przywracający posiadanie lokalu osobom bezprawnie zeń usuniętym, oznacza brak przesłanki "opuszczenia". Wobec czego, w sprawie być może zasadne było zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania. Z powyższego wynika, że skarżący nie opuścił przedmiotowego lokalu w sposób dobrowolny. Nie doszło również do opuszczenia przedmiotowego lokalu w sposób trwały. Ustalenia poczynione przez organ są nieprawidłowe, gdyż organ nie dokonał wnikliwej analizy okoliczności faktycznych sprawy. W rzeczywistości nie doszło do wypełnienia dyspozycji art. 15 ust. 2 ustawy. Organ w stanie faktycznym sprawy pominął okoliczności wskazujące na brak dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu - oświadczenie skarżącego, P. M., informacja o przeprowadzanych interwencjach policji w związku z utrudnianiem dostępu do lokalu, wystąpienie przez skarżącego z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, a także okoliczności wskazujące na zamiar opuszczenia tego lokalu i trwałość, a mianowicie fakt, że skarżący pod tym adresem ma zarejestrowaną działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Instytucję wymeldowania uregulowano w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce; pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałem w świetle art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Decyzja o wymeldowaniu osoby jest uzasadniona w przypadku, gdy osoba ta opuściła (w sposób trwały i dobrowolny) miejsce stałego pobytu. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Fakt opuszczenia lokalu stanowi jedyną przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia (wyrok NSA z 24.02.2006 r., sygn. akt II OSK 561/05, publ. Lex nr 194344). Mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione wywody i stan sprawy należało uznać, iż w sprawie zostały spełnione obydwie przesłanki pozwalające na wymeldowanie skarżącego z miejsca pobytu stałego z budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w K. Brak było więc podstaw do przyjęcia, iż doszło do naruszenia zarzucanego w skardze przepisu prawa materialnego, czyli art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, tj. art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W trakcie postępowania ustalono, iż skarżący nie zamieszkuje w budynku przy ul. [...] w K. co najmniej od kwietnia 2010r., czyli w zasadzie od momentu ustania jego małżeństwa z H. M. (wyrok rozwodowy z dnia 5 marca 2010r.). Swoje centrum życiowe skoncentrował w lokalu położonym w B., gdzie mieszka razem z córką. Niezamieszkiwanie skarżącego pod dotychczasowym adresem zostało potwierdzone następującymi dowodami: 1) z dokumentów takimi jak: informacja policji z 22 października 201Or. sporządzoną na podstawie czynności sprawdzających, z której wynika, iż skarżący od trzech lat nie mieszka w przedmiotowym budynku, wyprowadził się do B., gdzie obecnie mieszka razem z córką R. wniosku o zmianę miejsca zamieszkania małoletniej córki wniesionego [...] września 201Or. do Sądu Rejonowego w P., z którego wynika, iż skarżący zamieszkuje w B. i tam koncentruje się jego życie; pozwu wniesionego do Sądu Rejonowego w P. o przywrócenie naruszonego posiadania spornego budynku, z którego wynika, iż po rozwodzie orzeczonym wyrokiem z 5 marca 201Or. zamieszkał wraz z córka w B., a do budynku w K. przyjeżdża w weekendy po to, aby córka mogła spotkać się z matką 2) zeznaniami świadków, tj. Z. B., H.J., P. P., A. K., Z. A., R. P., z których wywiedziono, iż skarżący nie zamieszkuje w miejscu dotychczasowego pobytu na stałe; 3) wyjaśnieniami skarżącego, w których oświadczył, iż przyjeżdża do spornego budynku w weekendy. Dowody te organ uznał za wiarygodne i na podstawie zebranego materiału rozstrzygnął o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Wbrew twierdzeniom skarżącego prawidłowo zostało stwierdzone, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego przez skarżącego miało charakter dobrowolny i trwały. Opuszczenie to - jak słusznie ustalił organ - było jego świadomą dobrowolną decyzją i nastąpiło na skutek ustania więzi rodzinnych, a nie na skutek działania osób trzecich, w szczególności byłej żony skarżącego. O dobrowolności i zamiarze trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego świadczy również fakt niezwrócenia się z pozwem o ochronę naruszonego posiadania niezwłocznie po opuszczeniu budynku (po kwietniu 2010r.), ale po upływie roku od wyprowadzenia się z miejsca stałego pobytu, kiedy zaczął narastać konflikt z byłą żoną i wtedy też miały miejsce interwencje policji (marzec - maj 2011 r.). Również o stałym pobycie nie mogą przesądzać - jak tego chce skarżący - pozostawione rzeczy osobiste, ponadto on sam w odwołaniu przyznał, iż rzeczy te są "przechowane" w budynku w K. W kontekście treści skargi wyjaśnić jeszcze należy, iż organ nie miał obowiązku zawieszenia postępowania o wymeldowanie skarżącego z miejsca pobytu stałego z powodu toczącego się postępowania o ochronę naruszonego posiadania, albowiem ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez daną osobę nie jest wyłączone z właściwości orzekającego w przedmiocie wymeldowania organu administracji publicznej. Ponadto nawet okoliczność prowadzenia (zarejestrowania) działalności gospodarczej pod dotychczasowym adresem, nie mogłaby przesądzać o zamieszkiwaniu bądź niezamieszkiwaniu tam skarżącego. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie wyczerpane zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, gdyż skarżący w sposób dobrowolny i trwały opuścił miejsce pobytu stałego, więc orzeczenie organu w przedmiocie wymeldowania skarżącego z przedmiotowego budynku należało uznać za prawidłowe. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - orzekł jak w sentencji wyroku.