IV SA/Wa 1992/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-04

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien umorzyć postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za szkodę wyrządzoną ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa stwierdzono również przed tą datą, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r. (sygn. akt III CZP 112/10)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r. (sygn. akt III CZP 112/10) nie przesądza o braku zastosowania art. 160 k.p.a. w administracyjnym trybie dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa stwierdzono również przed tą datą. W związku z tym, organ nie miał podstaw do umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi umarzającą postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania niezgodnego z prawem zarządzenia Ministra Skupu z 1956 r. Minister oparł się na uchwale Sądu Najwyższego z 2011 r., która według niego wykluczała możliwość dochodzenia odszkodowania w trybie administracyjnym w okolicznościach sprawy. Skarżący domagali się uchylenia decyzji umarzającej postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zasądzono od Ministra na rzecz Z. J. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skarg B. W. i Z. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Z. J. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2011r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - po rozpoznaniu wniosków Z.D. oraz Z.J. o ponowne rozpatrzenie sprawy uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r. w całości oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania niezgodnego z prawem zarządzenia Ministra Skupu Nr [...] z dnia [...] maja 1956r. toczące się z wniosków Z.D., Z.J., E.W., R.Z., R.W., B.W. (występującego w imieniu własnym oraz jako opiekun prawny A.S.), H.M., A.M., G.G., I.K., J.P. i E.P. W uzasadnieniu Minister wskazał, iż zarządzeniem Nr [...]z dnia[...] maja 1956 r. Minister Skupu ustanowił przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem "M ". Następnie, Przewodniczący Komitetu Drobnej Wytwórczości orzeczeniem z dnia [...] czerwca 1962 r. (znak: [...]) stwierdził przejście ww. przedsiębiorstwa na własność Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] października 2002 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] maja 1956 r. Minister Gospodarki i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] marca 2004 r. (znak: [...]), stwierdził nieważność orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył toczące się z wniosków: Z.J., E.W., R.Z., A.W., R.W., Z.D., J.M. (reprezentowanego przez adw R.O.), B.W. i A.S. (reprezentowanej przez B.W.) postępowanie o odszkodowanie za szkodę poniesioną na skutek wydania niezgodnego z prawem zarządzenia Ministra Skupu nr [...]z dnia [...] maja 1956r. w części dotyczącej wniosku Z.D. Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. po rozpatrzeniu wniosków Z.D. oraz Z.J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył z urzędu postępowanie dotyczące odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania niezgodnego z prawem zarządzenia Ministra Skupu z dnia [..] maja 1956r. w części dotyczącej wniosku Z.D. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 332/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., iż w/w decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana z naruszeniem przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem decyzję z dnia [...] grudnia 201 Or. jak również decyzję z dnia[....] stycznia 2011r. podpisała ta sama osoba, działająca z upoważnienia Ministra. Osoba ta powinna zaś podlegać wyłączeniu od rozpoznania sprawy w II instancji. Sąd zauważył ponadto, iż środek zaskarżenia od decyzji dotyczącej praw i obowiązków Z.D., poza nią złożyła również Z.J. Minister rozpoznał zaś obydwa wnioski w sytuacji, gdy decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. w żadnym stopniu nie dotyczyła praw i obowiązków Z.J. Roszczenie o odszkodowanie stanowi bowiem indywidualne i niezależne od innych współuprawnionych uprawnienie, które strona może realizować odrębnie i samodzielnie. Nie ma oczywiście przeszkód, aby organ w jednym postępowaniu rozpoznał żądania poszczególnych uprawnionych. Rozstrzygnięcie jednak będzie skierowane do każdej ze stron tylko w takim zakresie, w jakim orzeka o tej części odszkodowania, która wynika z podziału udziałów w spadkobraniu danej osoby. Rozpoznając przemiotową sprawę ponownie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż w dniu [...] listopada 2009r. zmarł J.M., jedna ze stron postępowania. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierowana została zatem do osoby nieżyjącej, a postępowanie ją poprzedzające przeprowadzone zostało z pominięciem następców prawnych tej osoby. Minister wyjaśnił, iż stronami w niniejszym postępowaniu mogą być tylko współwłaściciele przedsiębiorstwa lub ich następcy prawni. Z umowy spółki jawnej zawartej w dniu [...] stycznia 1955r. wynika, że współwłaścicielami przedmiotowego przedsiębiorstwa byli: A.W., J.M. i J.H. Z wnioskami o odszkodowanie początkowo wystąpili:: J.H., J.M., Z.W. W dalszym toku postępowania w prawa i obowiązki w/w wstąpili ich następcy prawni, którzy zostali dopuszczeni do udziału w postępowaniu na prawach strony i brali w nim czynny udział. Minister wskazał, iż ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż spadek po A.W. nabyli: J.W., A.S. z domu W. oraz B.W. i Z.W. po 1/4 spadku każde z nich. Dla ubezwłasnowolnionej całkowicie A.S. opiekunem prawnym został ustanowiony B.W. Natomiast po Z.W. spadek nabyli: E.W. oraz A.W., R.W. i R.Z. po 1/4 części każdy z nich. Spadek po J.W. nabyli: A.S., B.W. i Z.W.. Spadek po J.H. w całości nabyła Z.J.. Spadek po J.M. nabyli zaś: Z.M. w % części oraz E.P., I.K., A.M., J.P. G.G. każdy w 3/30 części Wnioskami o odszkodowanie za szkodę poniesioną na skutek wydania niezgodnego z prawem zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] maja 1956r. wymagającymi rozpoznania w niniejszym postępowaniu są więc aktualnie wnioski: Z.D. (pismo z dnia [...] czerwca 2007r.), Z.J. (m.in. pismo z dnia [...] czerwca 2008r.); E.W. (pismo z dnia [...] marca 2009r. oraz [...] września 2009r.) , A.W. (pismo z dnia [...] września 2009r.), R.Z. (pismo z dnia [...] września 2009r.), R.W. (pismo z września 2009r.), B.W. (występującego w imieniu własnym oraz jako opiekun prawny A.S.) oraz H.M., A.M., G.G., I.K., J.P. i E.P. (pismo z dnia [...] sierpnia 2010r.). Uzasadniając zaskarżoną decyzję uznano, iż Z.D., ani jej poprzednicy prawni tj. J.S. i W.S., nie byli współwłaścicielami przedsiębiorstwa w dniu ustanowienia przymusowego zarządu tj. w dniu [...]maja 1956r. Organ powołując się na umowy przyrzeczenia zbycia nieruchomości i znajdujące się w aktach oraz takie których brak w aktach administracyjnych, lecz ich zawarcia dowodzą inne umowy oraz dokumenty wywiódł, że poprzednicy prawni Z.D. wyzbyli się skutecznie udziału w nieruchomości, która weszła w skład omawianego młyna. Jakkolwiek umowy te nie zostały ujawnione w księdze wieczystej to stanowią istniejące w obrocie prawnym tytuły własności. Z.D., jak zasadnie stwierdzono, nie ma zatem interesu prawnego w domaganiu się odszkodowania za szkodę spowodowaną ustanowieniem przymusowego zarządu nad przedmiotowym młynem (nie posiada statusu strony w postępowaniu o odszkodowanie). Zaskarżone rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania o odszkodowanie dotyczyło tylko wniosku Z.D., która jak ustalono - nie posiada statusu strony w postępowaniu o odszkodowanie. Poza powyższym ustaleniem, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ przyjął bowiem zasadniczo, iż art. 160 k.p.a. mimo, że uchylony znajdzie zastosowanie w omawianej sprawie wobec faktu, że decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem stała się ostateczna przed dniem 1 września 2004r. Minister uznał jednak, iż w aktualnym stanie prawnym nie sposób podzielić tak przyjętego poglądu (por. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r. Sygn. akt III CZP 112/10). Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy -Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2004r. Nr 1562, poz. 1692) z dniem 1 września 2004r. uległ zmianie stan prawny w zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa ze szkody powstałe w następstwie wydania ostatecznych decyzji administracyjnych niezgodnych z prawem. Z dniem tym uchylono art. 160 k.p.a. w myśl którego stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a., albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służyło roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosiła ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie. Zgodnie z § 3 art. 160 k.p.a. odszkodowanie przysługiwało od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a., a w myśl § 4 art. 160 k.p.a. O odszkodowaniu przysługującym od organu orzekał organ administracji państwowej, który stwierdził nieważność decyzji, albo stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z § 5 art. 160 k.p.a. strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji państwowej wymieniony w § 4, mogła wnieść powództwo do sądu powszechnego. W świetle art. 5 ustawy nowelizującej za podstawę odpowiedzialności za szkody wyrządzone podjęciem przed dniem 1 września 2004r. ostatecznych decyzji administracyjnych, których nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 Kpa stwierdzono po tym dniu, stanowią przepisy art. 160 k.p.a. Konkluzja ta odpowiada stanowisku zawartemu w czterech uchwałach składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego: z dnia 26 października 2005r. III BZP 1/05, z dnia 26 kwietnia 2006r. III CZP 125/05, z dnia 7 grudnia 2006r. III CZP 99/06 i z dnia 19 maja 2009r. III CZP 139/08. W orzecznictwie panował pogląd, który Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podzielił w zaskarżonej decyzji, a który wobec przywołanej wyżej uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011r. (sygn. akt III CZP 112/10) - nie jest trafny, iż art. 5 ustawy nowelizującej dotyczy zgodnie ze swym brzmieniem, także regulujących tryb dochodzenia odszkodowania przepisów art. 160 § 4 i 5 k.p.a. Zgodnie z tym poglądem (odbiegającym od założeń czterech powołanych wyżej uchwał składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego) -o zastosowaniu art. 160 k.p.a. w zakresie odnoszącym się do trybu dochodzenia odszkodowania rozstrzygała chwila wydania ostatecznej decyzji nadzorczej; art. 160 k.p.a. miał zatem w tym zakresie zastosowanie tylko wtedy, gdy zarówno ostateczna decyzja wadliwa, jak i ostateczna decyzja nadzorcza zapadły przed dniem 1 września 2004r. (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie). Jak wskazał Sąd Najwyższy w w/w uchwale z dnia 31 marca 2011 r. - ze wskazania na podstawie art. 5 ustawy nowelizującej właściwości w sprawie art. 417 1 § 2 Kc wynika niemożność dochodzenia roszczenia wywodzonego z art. 4171 § 2 Kc w trybie określonym w art. 160 § 4 i 5 k.p.a. - ponieważ ustawa nowelizująca uchyliła cały art. 160 k.p.a. Wprawdzie z art. 5 ustawy nowelizującej nie wynika w jakim trybie to roszczenie powinno być dochodzone, jednakże z ogólnych regulacji procesowych i norm określających czasowy zasięg stosowania tych regulacji wynika właściwość postępowania przed sądami powszechnymi. Zgodnie z podstawową regułą intertemporalną - zasadą bezpośredniego stosowania prawa przyjąć należy, iż od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjna podjętą przed tym dniem jest bez względu na datę wydania ostatecznej decyzji nadzorczej - tylko postępowanie przed sądami powszechnymi. Żadne racje, leżące u podstaw ustawy nowelizującej, nie przemawiają za dalszym stosowaniem art. 160 § 4 i 5 Kpa nie tylko wtedy, gdy stwierdzenie nieważności lub wydania z naruszeniem art. 156 § 1 Kpa ostatecznej decyzji podjętej przed dniem 1 września 2004r. nastąpiło po tym dniu, ale i wtedy, gdy nastąpiło ono wcześniej. W tej sytuacji zdaniem Ministra sprawy dotyczące odszkodowań wszczęte i niezakończone przez organy - winny ulec umorzeniu, jako bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych. Skargi od powyższej decyzji wnieśli Z.J. oraz B.W. wyrażając swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2012r. pełnomocnik Z.J. adw. M.O. podtrzymał skargę podkreślając, iż Minister zobowiązany był do wydania merytorycznej decyzji w oparciu o art. 160 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej zwanej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powołane kryteria orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż narusza ona prawo, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi umarzająca postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania niezgodnego z prawem zarządzenia Ministra Skupu Nr [...]z dnia [...] maja 1956 r. Wydając powyższe rozstrzygnięcie Minister oparł się na stanowisku Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r. (sygn. akt III CZP 112/10) zgodnie z którym - żadne racje, leżące u podstaw ustawy nowelizującej, nie przemawiają za dalszym stosowaniem art. 160 § 4 i 5 k.p.a. nie tylko wtedy, gdy stwierdzenie nieważności lub wydania z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. ostatecznej decyzji podjętej przed dniem 1 września 2004r. nastąpiło po tym dniu, ale i wtedy, gdy nastąpiło ono wcześniej. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie podzielił stanowiska Ministra i uznał, iż nie istnieją podstawy do umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Z dniem 1 września 2004 r. zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), w której dokonano istotnej modyfikacji zasad odpowiedzialności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego i innych osób prawnych za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. W szczególności od dnia 1 września 2004 r. obowiązuje przepis art. 4171 § 2 k. c, który stanowi, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, co odnosi się także do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Objęcie unormowaniem art. 4171 § 2 kc szkód wyrządzonych przez wydanie ostatecznych decyzji administracyjnych niezgodnych z prawem spowodowało, że w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. uchylono lub zmieniono przepisy odrębne (szczególne) regulujące dotychczas tę odpowiedzialność. W szczególności uchylono art. 153, 160 i 161 § 5 k.p.a. oraz zmieniono art. 261 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zagadnienia intertemporalne ustawodawca uregulował w art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. przyjmując, że do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed wejściem w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 417, 419, 420, 4201, 4202 i art. 421 Kodeksu cywilnego oraz art. 153, 160 i art. 161 § 5 k.p.a. Ponadto w ocenie Sądu za "zdarzenia i stany prawne" w świetle powołanego przepisu rozumieć należy moment wydania decyzji nieważnościowej (art. 156 § 1 k.p.a.), która jednocześnie stała się ostateczna przed dniem 1 września 2004 r. Natomiast wydanie w tym trybie decyzji po tej dacie skutkuje objęciem wniosku odszkodowawczego regulacją art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego, a zatem jego rozpoznanie następuje wyłącznie przed sądem powszechnym. W przedmiotowej sprawie zatem podstawę formalnoprawną roszczenia odszkodowawczego stworzyły decyzje stwierdzające nieważność decyzji nacjonalizacyjnych. Jak zauważył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powyższe stanowisko było prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i powszechnych. Mając na uwadze powołaną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchwałę Sądu Najwyższego stanowiącą dla organu podstawę do umorzenia przedmiotowego postępowania, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż w ww.uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r. (sygn. akt III CZP 112/10) - w istocie udzielono odpowiedzi na konkretnie pytania mianowicie: "1. Czy art. 160 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1692) znajduje zastosowanie do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez wydanie przed dniem 1 września 2004 r. ostatecznych decyzji administracyjnych, których nieważność bądź wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. zostały stwierdzone po tej dacie? 2. W razie udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie pierwsze - czy w stanie rzeczy, o którym mowa w tym pytaniu, przedawnienie roszczenia o naprawienie szkody jest regulowane przez art. 160 § 6 k.p.a., a w szczególności, czy rozpoczyna ono bieg od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji administracyjnej lub jej wydanie niezgodnie z prawem? 3. Czy w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003 r., K 20/02 (OTK-A 2003, nr 7, poz. 76; sentencja publ.: Dz.U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1660), art. 160 § 1 k.p.a. stosuje się do korzyści utraconych od dnia wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, to znaczy od dnia 17 października 1997 r., na skutek wydania przed tym dniem ostatecznej decyzji administracyjnej?" Wobec powyższych pytań SN podjął uchwałę: 1. Do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a. 2. Jeżeli ostateczna wadliwa decyzja administracyjna została wydana przed dniem wejścia w życie Konstytucji, odszkodowanie przysługujące na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. nie obejmuje korzyści utraconych wskutek jej wydania, choćby ich utrata nastąpiła po wejściu w życie Konstytucji. Jedynie na marginesie w uzasadnieniu powyższej uchwały Sąd Najwyższy wyraził pogląd powołany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż żadne racje, leżące u podstaw ustawy nowelizującej, nie przemawiają za dalszym stosowaniem art. 160 § 4 i 5 k.p.a. nie tylko wtedy, gdy stwierdzenie nieważności lub wydania z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. ostatecznej decyzji podjętej przed dniem 1 września 2004r. nastąpiło po tym dniu, ale i wtedy, gdy nastąpiło ono wcześniej. W ocenie Sądu powołana uchwała nie przesądza zatem, iż do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono również przed dniem 1 września 2004 r., nie ma zastosowana art. 160 k.p.a. w tym administracyjny tryb dochodzenia tych roszczeń. Dlatego też Sąd działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia. Jednocześnie w oparciu art. 200 powołanej ustawy Sąd orzekł o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02.163.1348 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło