IV SA/Wa 1995/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.),, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie : stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z budżetu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącemu P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (stu) złotych. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Z., po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w C., odmówił zawieszenia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego. Organ wskazał, że w związku z wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na wniosek strony w trybie art. 98 k.p.a. Wyjaśnił nadto, że powołana we wniosku podstawa prawna, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczy zawieszenia postępowania z urzędu, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie przewiduje natomiast wniosku strony. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 141 § 1 i art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że pismo organu z dnia [...] stycznia 2011 r. nie jest postanowieniem w rozumieniu art. 124 k.p.a. Ponadto wskazał, że organ I instancji powinien rozstrzygnąć sprawę postanowieniem. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. Zdaniem skarżącego, postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zostało wydane w formie pisma, zatem istniało w dniu złożenia zażalenia. Ponadto, organ nie dokonał ustaleń w zakresie występowania w sprawie zagadnienia wstępnego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o umorzenie postępowania. Poinformował, że w ramach instytucji autokontroli uchylił zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 134/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił w całości postanowienie z dnia [...] maja 2012 r., a także na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. - w wyniku rozpatrzenia zażalenia - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]. Postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2012 r. wyeliminowało zatem z obrotu prawnego postanowienie tego organu z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], będące przedmiotem skargi w przedmiotowej sprawie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 529/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 134/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie skarga jest niedopuszczalna i z tego powodu podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, zaskarżone postanowienie nie należy do żadnej z kategorii postanowień wymienionych w tym przepisie. Zauważyć należy, że pierwszy człon omawianego przepisu "postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie" oznacza w istocie zastosowanie skrótu myślowego. Przyjęcie bowiem dosłownego rozumienia prowadziłoby do przekreślenia zasady wynikającej z art. 52 § 1 p.p.s.a. Jeżeli zatem w określonej kwestii rozstrzyganej postanowieniem służy zażalenie, to po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym możliwe jest złożenie skargi do sądu administracyjnego. A contrario, jeżeli określona kwestia nie jest rozstrzygana postanowieniem, na które służy zażalenie, to w świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. niedopuszczalne będzie złożenie skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 352/05). W rozpoznawanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do oceny, czy w świetle obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przysługuje zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Postanowienie to nie kończy także postępowania. Wręcz przeciwnie, postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zostało wydane w celu umożliwienia wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Postanowienie to dotyczy kwestii incydentalnej. Odnosząc się zaś do kwestii, czy na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania przysługuje zażalenie, sięgnąć należy do art. 141 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Przepis art. 101 § 3 k.p.a w brzmieniu nadanym mu nowelizacją Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzoną ustawą z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r., stanowi: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Do daty nowelizacji przepis ten miał brzmienie: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie". Z tak skonstruowanej treści art. 101 § 3 k.p.a. (przed datą nowelizacji) wywodzono, że zażalenie przysługuje na wszystkie cztery rodzaje postanowień w przedmiocie zawieszenia postępowania, tj. na zawieszenie postępowania, podjęcie zawieszonego postępowania, odmowę podjęcia zawieszonego postępowania i odmowę zawieszenia postępowania. Rozważenia wymaga, czy zmiana wprowadzona nowelą z 3 grudnia 2010 r. spowodowała, że przepis art. 101 § 3 k.p.a. otrzymał inne brzmienie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie można zgodzić się z twierdzeniem, że pomimo nowelizacji przepis ten zawiera taki sam zakres treściowy, jak przed jego zmianą. Przeciwko takiemu stanowisku przemawia między innymi okoliczność, iż niecelowym i zbędnym byłoby w takiej sytuacji dokonywanie nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, treść obecnie obowiązującego art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, użycie w art. 101 § 3 k.p.a. przez ustawodawcę sformułowań, iż postanowienie przysługuje "w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" wskazuje, że celem było wprowadzenie możliwości zaskarżania jedynie postanowień tamujących bieg postępowania administracyjnego. Zaskarżeniu podlegają więc obecnie jedynie postanowienia negatywne, uniemożliwiające nadanie postępowaniu administracyjnemu dalszego biegu. Rozwiązanie takie koresponduje z treścią art. 142 k.p.a., albowiem postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. A więc w przypadku postanowień nie tamujących biegu postępowania, w tym postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, istnieje możliwość jego kontroli w ramach zaskarżenia go w odwołaniu od decyzji. Za takim rozumieniem przepisu przemawia także art. 12 k.p.a. konstruujący zasadę szybkości postępowania. Powyższe okoliczności przemawiały za stwierdzeniem, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie, dlatego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.