IV SA/Wa 2018/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi I. S.A. z siedzibą w P. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej I. S.A. z siedzibą w P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].07.2014 r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska (zwany dalej GIOŚ) utrzymał w mocy postanowienie własne z [...].06.2014 r., zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r., wniesionej przez I. S.A. z siedzibą w P.. Stan sprawy przedstawia się następująco. I. S.A. nie zgodziła się na zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego i we wniesionym zażaleniu zarzuciła mu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego, co, w jej ocenie, prowadziło do błędnego ustalenia, że wydanie decyzji w sprawie stwierdzenia istnienia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r. zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci określenia zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. Złożyła, z ostrożności procesowej, wniosek ewentualny i zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 16 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, gdyż nawet jeśliby uznać, że określenie zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. jest zagadnieniem wstępnym, to kwestia ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją GIOŚ z dnia [...].08.2010 r. Ponadto na podstawie art. 144 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Spółka wniosła o uchylenie w całości postanowienia z dnia [...].06.2014 r. oraz o umorzenie postępowania w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. Opisując w zaskarżonym postanowieniu chronologicznie przebieg tego postępowania, Główny Inspektor Ochrony Środowiska podał, że postanowieniem z dnia [...].06.2011 r. na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. zawiesił już to postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r., z wniosku przez I. S.A. Postanowienie to zostało wydane na wniosek Spółki z dnia [...].06.2011 r. złożony wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącej stwierdzenia nadpłaty opłaty za brak sieci za 2006 r., do czasu rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania I. S.A. z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r., toczącej się przed WSA w Warszawie. Przed upływem 3 lat (art. 98 § 2 K.p.a.) Spółka zwróciła się do GIOŚ z wnioskiem o podjęcie zwieszonego postępowania. W wyniku tego Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...].06.2014 r. podjął zawieszone w dniu [...].06.2011 r. postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r., wniesionej przez I. S.A. Następnie postanowieniem z dnia [...].06.2014 r. zawiesił to postępowanie - tym razem z urzędu - wskazując, iż wynik niniejszej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny, w związku ze skargą kasacyjną Spółki z dnia [...].05.2013 r. od wyroku WSA w Warszawie w sprawie określenia wysokości zobowiązania Spółki z tytułu opłaty za brak sieci. Rozpoznając wniesione zażalenie, GIOŚ podał, że wyrokiem z dnia 18.03.2013 r., sygn. akt WSA: IV SA/Wa 1300/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. S.A. na decyzję GIOŚ z dnia [...].08.2010 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. Decyzją tą Główny Inspektor Ochrony Środowiska określił wysokość zobowiązania I. S.A. z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. - w wysokości 1 593 123,00 zł. Wydana była na gruncie zaistniałego stanu faktycznego, identycznego ze stanem faktycznym objętym decyzją z dnia [...].05.2011 r. o odmowie stwierdzenia istnienia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r., wniesionej przez Spółkę na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W ocenie GIOŚ, skoro obie wskazane decyzje dotyczą tego samego stanu faktycznego, to istniały podstawy do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego. GIOŚ powołał się na art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wywiódł zatem, że orzeczenie to, po jego uprawomocnieniu, będzie wiążące również w tej sprawie. We wniesionej skardze I. S.A. z siedzibą w P. wniosła o uchylenie obu postanowień oraz o przyznanie należnych kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych i zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa procesowego: 1) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż wydanie decyzji w sprawie stwierdzenia istnienia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r. zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci określenia zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r., pomimo, że określenie zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci nie jest zagadnieniem wstępnym; 2) 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 16 K.p.a, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, albowiem nawet jeżeliby uznać, że określenie zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. jest zagadnieniem wstępnym, to kwestia ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r.; Skarżąca podniosła, że nie zostały spełnione wszystkie, wymagane warunki do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Zawieszenie postępowania, z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego, obejmuje sytuację, w której wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, które - ze względu na jego przedmiot - należy do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie. W rozpatrywanej sprawie organ prowadzący zawieszone postępowanie uprawniony jest do merytorycznego rozstrzygnięcia także sprawy w zakresie stwierdzenia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r. Nie wyłoniło się więc zagadnienie prawne o charakterze materialnym, którego rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu lub sądu - co jest warunkiem koniecznym zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Jednocześnie, w ocenie skarżącej, nawet gdyby przyjąć, że określenie wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. jest zagadnieniem wstępnym, to kwestia ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. ([...]). Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga została oparta na uzasadnionych podstawach. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm., określanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że przedmiotowe postępowanie tyczące stwierdzenia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r., wniesionej przez I. S.A. z siedzibą w P. nie mogło zostać zawieszone z urzędu przez Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w powołaniu się na wniesienie przez skarżącą skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku WSA w Warszawie z 18.03.2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1300/12, oddalającego skargę na decyzję GIOŚ z [...].08.2010 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania Spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości 1.593.123,00 zł. Niewątpliwie sprawy te, wbrew twierdzeniu skarżącej, pozostawały ze sobą w ścisłym związku, ich rozstrzygnięcia są współzależne, jednakże zaistnienie owego związku nie przesądza jeszcze o istnieniu podstaw do zawieszenia danego postępowania administracyjnego z urzędu, na podstawie art. 94 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. - organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W literaturze przedmiotu podnosi się, że zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne jest w toku, 2) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, 3) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowo administracyjnym przyjmuje się, że przez owo zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej, a do jego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Sprawa zawieszana musi zatem należeć do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie, które ma zostać zawieszone. Wobec przytoczonych poglądów, trafnie wywiodła skarżąca, że na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania, z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego, skoro organ prowadzący postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania Spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. uprawniony jest jednocześnie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie stwierdzenia nadpłaty w opłacie za brak sieci za 2006 r. względem tego samego podmiotu. Nadto wobec faktu, że GIOŚ wydał już decyzję określającą wysokość zobowiązania Spółki. Wobec tego zgodzić należy się ze skarżącą, że w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego (o nadpłatę) nie wyłoniło się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, którego rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu lub sądu - co jest warunkiem koniecznym zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Przez zagadnienie wstępne należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania i ma bezpośredni wpływ na jego wynik. Na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą przeszkody uniemożliwiające wydanie decyzji merytorycznej, rozstrzygającej sprawę nadpłaty co do istoty. Obie wskazane sprawy pozostają we właściwości tego samego organu – GIOŚ, a w kwestii określenia wysokości zobowiązania Spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. organ ten wydał już decyzję z [...].08.2010 r. Wniesioną od niej skargę WSA oddalił. Wobec tego fakt wywiedzenia przez Spółkę skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 18.03.2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1300/12, nie przemawia za zawieszeniem postępowania odwoławczego od decyzji GIOŚ z [...].05.2011 r. wydanej w sprawie nadpłaty. Złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy winien zostać rozpoznany. W zależności natomiast od sposobu zakończenia się przed NSA postępowania dotyczącego określenia wysokości zobowiązania Spółki z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r., mogą powstać przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego prowadzonego w kwestii owej nadpłaty. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzygnięto w pkt. 3 sentencji. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, organ winien zastosować się do wskazań i oceny prawnej w nim zawartych.