IV SA/Wa 1300/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-18
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Krystyna Napiórkowska, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za brak sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji za 2006 rok powinna być naliczana według przepisów ustawy o recyklingu w brzmieniu pierwotnym, czy też w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2007 roku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata za brak sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji za 2006 rok powinna być naliczana zgodnie z przepisami ustawy o recyklingu w brzmieniu pierwotnym. Argumentacja opiera się na interpretacji art. 2 nowelizacji z 2007 r., który wskazuje, że nowe przepisy mają zastosowanie do opłat za 2007 r., a nie za rok poprzedni. Ponadto, sąd podzielił stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że przepisy ustawy o recyklingu w brzmieniu pierwotnym są zgodne z Konstytucją RP i prawem europejskim, w tym z zasadą proporcjonalności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) określającą wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji za 2006 rok. Skarżąca kwestionowała zastosowanie przepisów ustawy o recyklingu w brzmieniu pierwotnym, zarzucając ich niezgodność z prawem wspólnotowym i Konstytucją RP, a także podnosząc kwestię właściwego brzmienia przepisów po nowelizacji z 2007 r. oraz sposób ustalenia stopnia pokrycia kraju siecią za pomocą programu komputerowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. sprawy ze skargi I. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. (znak [...]) Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej także: GIOŚ), określił wysokość zobowiązania I. S.A. (dalej także: I., Spółka, skarżąca) z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości 1 593 123,00 zł.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. (znak [...]) Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji GIOŚ wskazał między innymi, że do przeprowadzenia analizy zapewnienia sieci zbierania pojazdów stosuje program komputerowy "Rejestr Podmiotów Wprowadzających Pojazdy RWPinfo" (dalej: program RWPinfo), wykonany przez F. Sp. z o.o. Z przeprowadzonej analizy wyprowadzono wniosek, że I. nie zapewniła w 2006 r. sieci zgodnej z wymaganiami art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. Nr 25, poz. 202, ze zm.; dalej: ustawa o recyklingu). W związku z tym organ ustalił wysokość zobowiązania Spółki z tytułu opłaty za brak sieci.
Odnosząc się do wysuniętego przez I. zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (dalej: dyrektywa 2000/53/WE) poprzez zastosowanie przepisu prawa krajowego w sytuacji, w której jest on niezgodny z przepisami prawa wspólnotowego, organ wskazał, że wyżej wskazana dyrektywa została transponowana do polskiego porządku prawnego na mocy ustawy o recyklingu. Ustawodawca uznał, że dla osiągnięcia rezultatu określonego w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, polegającego na zapewnieniu dostępności punktów zbierania pojazdów w stopniu wystarczającym na terytorium kraju, właściwe jest ich usytuowanie w odległości nie przekraczającej odległości 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania lub siedziby właściciela pojazdu zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu oraz wprowadzenie opłat za brak sieci.
W przedmiocie zarzutów naruszenia art. 2 w związku z art. 31 ust.3 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP oraz naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu w związku z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o recyklingu oraz art. 2, art. 7, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 84 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP i art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: K.p.a.) GIOŚ wskazał, że organ administracji publicznej nie jest kompetentny w kwestii rozstrzygania o zgodności z Konstytucją RP innych aktów normatywnych. Ewentualna niezgodność przepisu prawa z ustawą zasadniczą nie niweluje jego wiążącego charakteru, aż do momentu wyeliminowania go z obrotu prawnego we właściwym trybie. Zdaniem GIOŚ krytyczna ocena, a nawet zmiana przez ustawodawcę przyjętych rozwiązań w zakresie naliczania opłaty za brak sieci nie może powodować uznania przez organ orzekający, że przepisy poprzednio obowiązujące są niekonstytucyjne i powinny być pominięte. Zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji RP nie dotyczy sytuacji, gdy dana regulacja jest w oczywisty sposób niekonstytucyjna.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 14 ust. 5 i 6 ustawy o recyklingu organ administracji publicznej wskazał, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 176, poz. 1236; dalej: nowelizacja z 2007 r.) do obliczenia opłaty za brak sieci za 2007 rok stosuje się przepisy ustawy o recyklingu w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2007 r. W związku z tym, zdaniem GIOŚ, do opłat za 2006 r. stosuje się przepisy ustawy o recyklingu w brzmieniu pierwotnym. Ponadto organ wskazał, że błędne powołanie się w podstawie prawnej decyzji na przepisy w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2007 r. nie miało wpływu na wynik sprawy.
W sprawie zarzutu naruszenia art. 84 § 1 K.p.a. organ wskazał, ze nanoszenie przez program RWPinfo kół o promieniu 50 km odpowiada normie z art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu. Program RWPinfo nie jest trudny w obsłudze – która polega jedynie na wprowadzaniu danych (w tym geograficznych). Generowanie mapy pokrycia terytorium kraju siecią ma charakter automatyczny i wymaga tylko kliknięcia w odpowiednie polecenie. Z ekspertyzy dotyczącej prawidłowości działania programu RWPinfo, sporządzonej przez Instytut Geodezji i Kartografii, wynika, że program ten jest sprawny i funkcjonuje poprawnie. Podobny wniosek wypływa z porównania działania programu RWPinfo z funkcjonowaniem aplikacji ArcInfo. Jedyna usterka dotyczy dalszego uwzględniania powiązanych ze stacją demontażu punktów zbierania pojazdów, mimo zakończenia działania przez tę stację.
Następnie I. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W piśmie z dnia 17 września 2010 r. zarzuciła decyzji GIOŚ z dnia [...] sierpnia 2010 r. naruszenie:
- art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE przez wydanie decyzji sprzecznej z tym przepisem, opartej na prawie krajowym niezgodnym z prawem wspólnotowym,
- art. 11 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o recyklingu przez błędne zastosowanie oraz art. 2, art. 7, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 84 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie i pominięcie konieczności odmowy zastosowania przepisów ustawy o recyklingu niezgodnych z ustawą zasadniczą, a w konsekwencji wydanie decyzji bez podstawy prawnej, skutkujące nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.,
- art. 14 ust. 5 i 6 ustawy o recyklingu przez niezastosowanie tych przepisów w brzmieniu po nowelizacji z 2007 r., mimo że z podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. wynika, że GIOŚ zastosował ustawę w brzmieniu po nowelizacji z 2007 r., a decyzja I instancji została wydana po wejściu w życie nowelizacji z 2007 r. – albo naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. przez podanie błędnej podstawy prawnej,
- art. 84 § 1 K.p.a. przez ustalenie stopnia pokrycia kraju siecią za pomocą programu komputerowego opracowanego i obsługiwanego bez udziału biegłego, a bezpośrednio przez pracowników organu, mimo że rzetelne i nie budzące zastrzeżeń metodologicznych przeprowadzenie takiego dowodu wymaga wiadomości specjalnych.
W uzasadnieniu skargi wskazano między innymi, że z pierwotnego brzmienia art. 14. ust. 1 ustawy o recyklingu wynikał obowiązek wprowadzającego pojazd pokrycia siecią odprowadzania pojazdów 100 % terytorium kraju. Jeśli ten obowiązek nie został wykonany, wprowadzający pojazd musiał wnieść opłatę za brak sieci, o charakterze sankcji administracyjnej. Wykonalność tego obowiązku była kontrowersyjna. Skarżąca powołała się na oceny wyrażane w toku postępowania ustawodawczego, zakończonego wejściem w życie nowelizacji z 2007 r., z których wynika, że obowiązek zapewnienia sieci w pierwotnym kształcie był niewykonalny a także zbędny do osiągnięcia celów ustawy. I. podkreśliła ponadto, że z dyrektywy 2000/53/WE nie wynika wprost nakaz zapewnienia, że sieć zbierania pojazdów będzie pokrywać 100 % terytorium kraju członkowskiego.
Skarżąca wskazała, że w toku prac ustawodawczych, dotyczących nowelizacji z 2007 r., podnoszono, że pierwotne brzmienie ustawy o recyklingu nakłada na wprowadzających pojazdy zbyt ciężkie obowiązki, które mają charakter nieproporcjonalny. Spółka wskazała, że powodem dokonania nowelizacji z 2007 r. była niezgodność ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP).
Zgodnie z art. 2 nowelizacji z 2007 r. do obliczenia opłaty za brak sieci za 2007 r. stosuje się przepisy ustawy o recyklingu w brzmieniu nadanym tą ustawą. W ocenie skarżącej oznacza to, że do obliczania opłaty za brak sieci w 2006 r. stosuje się przepisy ustawy o recyklingu w brzmieniu pierwotnym. Jednakże takie działanie jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności i zakazem retroaktywności właściwej, wynikającym z art. 7 Konstytucji RP. Z wykładni prokonstytucyjnej i celowościowej wynika więc, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska powinien był zastosować wobec I. przepisy ustawy o recyklingu w brzmieniu po nowelizacji z 2007 r. Co więcej, wykładnia sprzeczna z postulowaną przez skarżącą prowadziłaby do naruszenia zasady równości, określonej w art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.
Ponadto w treści pisma skarżącej z dnia 17 września 2010 r. znalazł się wniosek o przedstawienie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w kwestii zgodności art. 14 ust. 1 ustawy o recyklingu i art. 2 nowelizacji z 2007 r. z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie skarżącej zadanie takiego pytania będzie konieczne, jeżeli okaże się, że wykładnia celowościowa, zaprezentowana przez I., nie zostanie przyjęta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 21 sierpnia 2008 r. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W ocenie GIOŚ osiągnięcie celów określonych w dyrektywie 2000/53/WE zostało zapewnione przez rozdzielenie obowiązków wynikających z ustawy o recyklingu na różne podmioty, w szczególności stacje demontażu. Przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu są wspierani w swojej działalności przez dopłaty pochodzące ze środków uzyskanych z opłat za brak sieci – co jest jednym z elementów zapewnienia osiągnięcia celów wskazanej wyżej dyrektywy. Organ administracji publicznej podkreślił ponadto, między innymi, że system obowiązujący w 2006 r. zakładał alternatywę: albo wprowadzający pojazd utworzy sieć zbierania pojazdów, albo wniesie opłatę za brak sieci.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że sam fakt zmiany ustawy o recyklingu nie może świadczyć o jej sprzeczności z Konstytucją RP. Na poparcie tego stanowiska organ wskazał, że w nowelizacji z 2007 r. wyraźnie wskazano, że przepisy będą miały zastosowanie dopiero do sytuacji z 2007 r.
Organ administracji publicznej wskazał, że zgodnie z art. 5 ustawy o recyklingu zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu. Jak z tego wynika, zapewnienie całodobowego serwisu oferującego bezpłatny odbiór pojazdu przez wprowadzającego pojazd nie może zostać uznane za element realizacji obowiązku zapewnienia sieci.
Co więcej, w ocenie GIOŚ wprowadzający pojazdy mieli świadomość obowiązku zapewnienia sieci. Ustawa o recyklingu weszła w życie w 2005 r., zaś przepisy dotyczące obowiązku zapewnienia sieci dopiero w dniu 1 stycznia 2006 r. Jak z tego wynika, wprowadzający pojazdy mieli wystarczająco dużo czasu na zorganizowanie sieci zgodnej z wymaganiami wynikającymi z art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu.
Ponadto w treści odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r., odnoszącą się do dopuszczalności odmowy zastosowania przepisów ustawy przez organ administracji publicznej, z powołaniem się na Konstytucję RP. Wskazał również, że zdecydowanie popiera stanowisko, zgodnie z którym wydając zaskarżone decyzje poprawnie zastosował przepisy ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu.
GIOŚ stwierdził także, że nie doszło do naruszenia art. 83 § 1 K.p.a. Powtórzył przy tym argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r., dodając, że autorem programu RWPinfo jest podmiot założony przez pracowników naukowych. Ustawodawca nie określił narzędzi, jakimi posługiwać się może organ administracji publicznej, więc należy uznać, że zastosowanie takiego programu komputerowego jest dopuszczalne. Do obsługi tak prostego programu, jakim jest RWPinfo nie są potrzebne wiadomości specjalne ani udział biegłego.
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia będącego odpowiedzią na pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (postanowienie z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1383/09).
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2012 r. (sygn. akt P 8/10) orzekł, że art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o recyklingu, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie nowelizacji z 2007 r., w zakresie, w jakim nie różnicuje wysokości opłaty za brak sieci z uwagi na stopień pokrycia siecią terytorium kraju, jest zgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. Ponadto Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 2 nowelizacji z 2007 r. w zakresie, w jakim nakazuje stosować do obliczania opłaty za brak sieci w 2006 r. art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu, jest zgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. podjął zawieszone postępowanie.
W piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2013 r. GIOŚ przedstawił pogłębioną argumentację świadczącą zdaniem organu o konieczności oddalenia skargi wniesionej przez I.
W treści pisma wskazano między innymi, że art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy o recyklingu należy rozumieć w taki sposób, że podmiot, który wprowadza pojazdy na terytorium kraju jest obowiązany zapłacić za każdy pojazd opłatę 500 zł, z tym zastrzeżeniem, że wprowadzający pojazd będący przedsiębiorcą ma możliwość utworzenia sieci zbierania pojazdów. Przedsiębiorca taki znajduje się więc w sytuacji uprzywilejowanej względem innych podmiotów wprowadzających pojazdy. O tym, że opłata za brak sieci nie jest sankcją administracyjną, a daniną publiczną świadczy wyraźna wola ustawodawcy stosowania do opłat za brak sieci przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.) oraz ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm.) dotyczących kosztu uzyskania przychodu. Za koszty uzyskania przychodu ustawy podatkowe nie uznają jakichkolwiek kar i sankcji. Na potwierdzenie swojej oceny GIOŚ przytoczył liczne wypowiedzi przedstawicieli nauki prawa oraz pismo Ministerstwa Finansów z dnia 12 sierpnia 2002 r. (znak [...]).
Ponadto organ administracji publicznej wskazał, że opłata za brak sieci powstaje z mocy prawa i przy jej ustalaniu istotny jest stan prawny istniejący w dniu powstania zobowiązania. W związku z tym, zastosowanie przepisów późniejszych byłoby równoznaczne z naruszeniem zasady lex retro non agit. Aby dopuszczać stosowanie przepisów nowelizacji z 2007 r. do sytuacji z 2006 r. ustawa ta musiałaby w wyraźny sposób przewidywać swoją retroaktywność. Co więcej, taka retroaktywność była pierwotnie zawarta w projekcie nowelizacji z 2007 r., jednak ustawodawca zrezygnował z jej wprowadzania. Nie można do wykładni przepisów o opłacie za brak sieci stosować zasad intertemporalnych funkcjonujących w ramach prawa karnego. Zdaniem GIOŚ decyzja w sprawie określenia wysokości opłaty za brak sieci stanowi decyzję deklaratoryjną, a nie konstytutywną. W związku z tym, jej podstawę prawną stanowią przepisy, które obowiązywały w chwili powstania zobowiązania.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska powołał się na art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą. Przypomniał, że w sentencji wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt P 8/10 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 2 nowelizacji z 2007 r. "w zakresie, w jakim nakazuje stosować do obliczania opłaty za brak sieci w 2006 r. art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu", jest zgodny z art. 2 Konstytucji, to jest z wynikającą z niego zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. Organ administracji publicznej wywiódł, że stwierdzenie, że "art. 2 nowelizacji z 2007 r. nakazuje stosować przepisy art. 14 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu" jest objęte dyspozycją art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i ma charakter powszechnie obowiązujący – a więc wykładnia odmienna jest sprzeczna z prawem.
W piśmie GIOŚ z dnia 18 lutego 2013 r. zawarto ponadto wniosek o wystąpienie z kolejnym pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nadal miał wątpliwości co do konstytucyjności podstawy prawnej zaskarżonych decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2013 r. skarżąca stwierdziła między innymi, że opłata za brak sieci nosi znamiona sankcji administracyjnej. Z tego faktu wynika, że w niniejszej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy korzystniejsze, a więc w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2007 r.
Skarżąca wskazała również, że w wyroku z dnia 9 lipca 2012 r. Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się jedynie w kwestii zgodności przepisów ustawy o recyklingu i nowelizacji z 2007 r. z zasadą proporcjonalności (adekwatności), określoną w art. 2 Konstytycji RP. I. przytoczyła stanowisko zawarte w zdaniu odrębnym do wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zacytowała również wypowiedzi uczestników procesu legislacyjnego, dotyczącego nowelizacji z 2007 r. Podkreśliła, że ustawa o recyklingu w brzmieniu pierwotnym jest restrykcyjna w stopniu nieproporcjonalnym.
W piśmie procesowym z dnia 4 marca 2013 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska powtórzył swoją argumentację, wyrażoną we wcześniejszych pismach procesowych. Ponadto GIOŚ wskazał między innymi, że w odniesieniu do kwestii czy możliwe jest wykonanie obowiązku określonego w art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu niezrozumiałe jest postępowanie I., która – zgodnie ze swoimi twierdzeniami – z jednej strony przystąpiła w 2006 r. do wykonania wyżej wskazanego obowiązku, a z drugiej strony od początku twierdziła, że jego realizacja jest niemożliwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. Urz. WE L 269 z 21.10.2000 r., s. 34; dalej: dyrektywa 2000/53/WE) Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zapewnienia, że:
– podmioty gospodarcze stworzą systemy zbierania wszystkich pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz, w stopniu technicznie możliwym, części zużytych usuniętych w trakcie naprawy samochodów osobowych,
– punkty zbierania będą w wystarczającym stopniu dostępne na ich terytorium.
Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. Nr 25, poz. 202, ze zm.; dalej: ustawa o recyklingu) wprowadzający pojazd wydający kartę pojazdu, o której mowa w art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, jest obowiązany zapewnić sieć zbierania pojazdów, obejmującą terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu.
Jak wynika z art. 11 ust. 2 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu, wprowadzający pojazd może zapewnić sieć na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu.
Art. 5 ust. 1 ustawy o recyklingu stanowi, że zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu.
Zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy o recyklingu, jej art. 14 ust. 1 przewidywał, że wprowadzający pojazd, który jest obowiązany do zapewnienia sieci lub który złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o recyklingu, i nie spełnia tego obowiązku, jest obowiązany do naliczenia i wpłacenia opłaty za brak sieci. Jak stanowi art. 14 ust. 2 ustawy o recyklingu opłatę za brak sieci oblicza się jako iloczyn stawki opłaty za brak sieci i liczby pojazdów wprowadzonych w danym roku na terytorium kraju przez wprowadzającego pojazd oraz ilorazu liczby dni w roku, w których nie zapewniono sieci, i liczby dni w danym roku. Na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy o recyklingu stawka opłaty za brak sieci wynosi 500 zł za pojazd.
Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu w razie stwierdzenia, że wprowadzający pojazd nie dokonał wpłaty opłaty za brak sieci albo dokonał wpłaty w wysokości niższej od należnej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. Jak wynika z art. 17 ust. 3 tej ustawy, do należności z tytułu opłat za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska.
Ustawą z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 176, poz. 1236; dalej: nowelizacja z 2007 r.), między innymi, do art. 14 ustawy zmienianej dodano ust. 5 i ust. 6 w brzmieniu:
"5. W przypadku zapewnienia sieci obejmującej co najmniej 95 % terytorium kraju, podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest zwolniony z opłaty za brak sieci.
6. W przypadku zapewnienia przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, sieci obejmującej:
1) poniżej 95 %, ale nie mniej niż 90 % terytorium kraju - wysokość opłaty za brak sieci ulega obniżeniu o 75 %;
2) poniżej 90 %, ale nie mniej niż 85 % terytorium kraju - wysokość opłaty za brak sieci ulega obniżeniu o 50 %."
Zgodnie z art. 2 nowelizacji z 2007 r. do obliczenia opłaty za brak sieci za 2007 r. stosuje się przepisy ustawy o recyklingu w brzmieniu nadanym tą ustawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zastosowanie samej tylko wykładni językowej prowadzi do wniosku, że z brzmienia art. 2 nowelizacji z 2007 r. wynika, że jedynym okresem sprzed wejścia w życie nowelizacji z 2007 r., do którego stosuje się nowe brzmienie przepisów ustawy o recyklingu jest 2007 r. (miesiące sprzed wejścia w życie nowelizacji). Tak więc – a contrario – do obliczania opłaty za brak sieci za 2006 rok nie stosuje się przepisów ustawy o recyklingu w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2007 r. Zastosowanie w tych sytuacjach znajdą więc przepisy sprzed nowelizacji. Dopuszczalność, zakres i rezultaty wykładni zgodnej z konstytucją oraz wykładni celowościowej Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawia w dalszej części niniejszego uzasadnienia.
Podstawowy zarzut zgłaszany przez skarżącą dotyczy nadmiernej, jej zdaniem, restrykcyjności obowiązku zapewnienia sieci zbierania pojazdów, określonego w ustawie o recyklingu. W ocenie I. prawidłowa interpretacja art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu powinna uwzględniać uregulowania wynikające z dyrektywy 2000/53/WE i z Konstytucji RP. Skarżąca twierdzi, że art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu należy zastosować w określony sposób, inny niż wyraźnie określony przez ustawodawcę. W istocie chodzi skarżącej o dokonanie wykładni contra legem i o przeprowadzenie kontroli konstytucyjności ustawy o recyklingu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że wykładnia "w zgodzie z Konstytucją", proponowana przez skarżącą, byłaby w istocie wykładnią polegającą na odrzuceniu brzmienia przepisów ustawowych. W tym kontekście wywody skargi, w których zarzucono Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, że nie odwołał się bezpośrednio do przepisów Konstytucji, z którymi, w ocenie strony, pozostają w sprzeczności określone regulacje normatywne nie mogą spotkać się z aprobatą. Żaden organ administracji publicznej nie ma kompetencji do badania zgodności ustaw z Konstytucją RP. Co więcej, również Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do samodzielnego przeprowadzenia kontroli konstytucyjności ustawy. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do takiego działania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II FSK 1463/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Nieuzasadnione byłoby twierdzenie, że nowelizacja z 2007 r. oznacza, że zostaje obalone domniemanie zgodności z Konstytucją poprzednio obowiązujących przepisów ustawy statuujących obowiązek uiszczenia opłaty za 2006 r. Sama krytyczna ocena przez ustawodawcę poprzedniego rozwiązania nie oznacza, że było ono niezgodne z Konstytucją RP lub prawem europejskim. Z faktu znowelizowania ustawy o recyklingu nie wynika również, że obowiązek określony w art. 11 ust. 1 tej ustawy był niewykonalny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że nieuprawnione byłoby stosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 14 ustawy o recyklingu po nowelizacji z 2007 r. Wątpliwości konstytucyjne w tym zakresie rozstrzygnął bowiem Trybunał Konstytucyjny, który orzekł, że art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o recyklingu, w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2007 r., w zakresie, w jakim nie różnicuje przy wymiarze kary administracyjnej sytuacji podmiotów zobowiązanych do tworzenia sieci z uwagi na stopień dokonanego pokrycia siecią terytorium kraju, jest zgodny z art. 2 Konstytucji, to jest z wynikającą z niego zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. Jak wynika z sentencji i uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lipca 2012 r. (sygn. akt P 8/10) art. 14 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu nie jest nadmiernie restrykcyjny i nie narusza zasady proporcjonalności.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lipca 2012 r. (sygn. akt P 8/10) Trybunał Konstytucyjny wskazał między innymi, że konstrukcja opłaty za brak sieci nawiązuje do koncepcji zadośćuczynienia za wywołanie choćby potencjalnych szkód w środowisku naturalnym przez podmioty, które wprowadzają na terytorium kraju substancje mogące stać się szkodliwymi, jeśli staną się odpadami. Opłata za brak sieci stanowi przejaw oderwanej od winy obiektywnej odpowiedzialności (sankcji) administracyjnej za niewykonanie obowiązku. Wprowadzający pojazd nie musi samodzielnie zapewnić sieci, bowiem może posłużyć się umowami z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu i punkty zbierania pojazdów. Dopiero jeśli na danym terenie brakuje istniejących stacji, wprowadzający pojazdy musi utworzyć sieć we własnym zakresie.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził także, że art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu wdraża podstawowe postanowienia dyrektywy 2000/53/WE. Jednakże konstrukcja opłaty za brak sieci stanowi autonomiczne rozwiązanie polskiego ustawodawcy, mające na celu zapewnienie skuteczności realizacji celów ustawodawcy europejskiego. Konstrukcja ta nie jest nieprzydatna ani nieuzasadniona charakterem obowiązku utworzenia sieci zbierania pojazdów. Zapewnienie celów ustawy o recyklingu wymagało generalnego zrównania sankcji wobec osób, które zarówno w dużym stopniu, jak i w razie mniej znacznego uchybienia, nie zapewniły sieci na terytorium kraju. Ta jednolitość sankcji jest uzasadniona także charakterem obiektywnej odpowiedzialności administracyjnej. Co więcej, usprawiedliwia ją również charakter celów zakładanych przez ustawodawcę europejskiego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził ponadto, że obowiązek wynikający z art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu jest możliwy do wykonania.
W ocenie Trybunału Konstytucyjnego argument o nadmiernej dolegliwości opłaty za brak sieci dla wprowadzającego ponad 1 000 pojazdów w danym roku został znacznie osłabiony przez kwalifikację prawno-podatkową opłaty za brak sieci. Zgodnie z art. 55 ustawy o recyklingu, poniesione opłaty, o których mowa w art. 14 ustawy o recyklingu, stanowią koszt uzyskania przychodów w rozumieniu i na potrzeby ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.). Zgodnie z art. 56 ustawy o recyklingu, poniesione opłaty, o których mowa w art. 14 ustawy o recyklingu, stanowią także koszt uzyskania przychodów w rozumieniu i na potrzeby ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm.). Poniesione opłaty mogą zostać wliczone w koszty uzyskania przychodów, pomniejszając zysk podlegający opodatkowaniu, co jest korzystnym rozwiązaniem dla wprowadzających pojazdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w całej rozciągłości podziela wyżej przywołaną ocenę Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którą art. 14 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu nie narusza zasady proporcjonalności. W związku z tym, interpretacja i zastosowanie przepisów ustawy o recyklingu przez Generalnego Inspektora Ochrony Środowisku były właściwe.
Skarżąca zarzuca, że realizacja dyspozycji normy z art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu jest niemożliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska; w ocenie Sądu obowiązek wynikający z art. 11 ust. 1 jest nie tylko wykonalny, ale też znajduje uzasadnienie w celach i wartościach prawa. Obowiązek ten polega na zapewnieniu sieci w taki sposób, aby każdy potencjalny właściciel pojazdu miał dostęp do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu znajdującej się w odległości nie większej niż 50 km. Jak z tego wynika, na terenach niezamieszkałych nie trzeba tworzyć sieci. Tak ujęty obowiązek jest z pewnością wykonalny dla dużych przedsiębiorców, którymi z reguły są wprowadzający pojazdy. Ponadto, restrykcyjność wskazanej normy łagodzi fakt, że utworzenie sieci zbierania pojazdów może odbyć się na podstawie umów z już istniejącymi stacjami demontażu. W przypadku nieutworzenia sieci przedsiębiorca zobowiązany jest do uiszczenia opłaty za brak sieci. Stawka opłaty za brak sieci wynosi 500 zł za każdy pojazd, co nie jest nadmiernie wygórowaną kwotą, w sytuacji gdy wprowadzane pojazdy z reguły przedstawiają znaczną wartość. Innymi słowy, następstwa nieutworzenia sieci odbioru pojazdów obejmującej terytorium całego kraju w postaci obowiązku ponoszenia opłaty w wysokości 500 zł od sztuki pojazdu nie można uznać za obciążenie o nieproporcjonalnej dolegliwości w stosunku do wyspecjalizowanego podmiotu, który obraca rocznie pojazdami w ilości ponad 1000 sztuk o wartości jednostkowej przewyższającej wielokrotnie kwotę 500 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ocenę Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że za zapewnienie sieci zbierania pojazdów nie można uznać odbioru przez I. pojazdu od jego właściciela. Taka ocena wynika z brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy o recyklingu. Zgodnie z tym przepisem zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić tylko przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela również twierdzenia I. o zasadności zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE. Z mocy dyrektywy na krajach członkowskich spoczywał obowiązek zapewnienia utworzenia systemu zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Przywoływane przez skarżącą argumenty nie przesądzają, że przyjęte regulacje pozostawały w sprzeczności w wymaganiami dyrektywy. System zbierania pojazdów mógł być bowiem zapewniony w kraju także poprzez redystrybucję środków publicznych uzyskanych od przedsiębiorców, którzy nie utworzyli sieci w wymaganym zakresie. Stosowne wymagania dyrektywy mogły więc zostać wypełnione. Celem nakazanym do osiągnięcia było zagwarantowanie utworzenia sieci zbierania pojazdów na obszarze każdego z krajów tworzących Wspólnotę Europejską. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt P 8/10, chodziło przede wszystkim o "zapobieganie powstawaniu odpadów z pojazdów, a ponadto ponowne użycie i recycling lub inne formy odzysku pojazdów wycofanych z eksploatacji i ich części". Stąd ustawodawca polski realizując cele dyrektywy 2000/53/WE przyjął, że siecią zbierania pojazdów powinien być objęty obszar całego kraju. Odmienna interpretacja w tym zakresie byłaby nieracjonalna oraz nie gwarantowałaby realizacji celu dyrektywy 2000/53/WE. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że przepisy krajowe nie są nadmiernie rygorystyczne w stosunku do przepisów wspólnotowych, lecz wręcz przeciwnie – dążą do ich właściwej transpozycji. Nie było więc powodu aby Główny Inspektor Ochrony Środowiska dokonał interpretacji przepisów ustawy o recyklingu zgodnej z postulatami Spółki. Tym bardziej niezasadne byłoby bezpośrednie zastosowanie przepisów dyrektywy 2000/53/WE, z pominięciem prawa krajowego (niezależnie od zakresu dopuszczalności bezpośredniego stosowania dyrektyw).
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza ponadto, że skoro art. 14 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu określa sankcję za naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu i jest zgodny z zasadą proporcjonalności, to również norma wywodzona art. 11. ust 1 wskazanej ustawy nie narusza powołanej zasady. Co więcej, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozumowanie, z którego wynika wniosek o braku naruszenia konstytucyjnie określonej zasady proporcjonalności odnosi się w pełni do zasady proporcjonalności określonej w prawie europejskim. Brak jest podstaw do formułowania oceny, że przyjęty sposób transpozycji dyrektywy 2000/53/WE narusza zasadę proporcjonalności określoną w prawie europejskim lub krajowym.
Podsumowując tę część uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że stopień trudności wykonania obowiązku określonego w art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu oraz zasady ustalania opłaty za brak sieci w 2006 r., zinterpretowane poprawnie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, są w pełni uzasadnione celami i wartościami przyjętymi przez ustawodawcę konstytucyjnego (art. 5, art. 74 i art. 86 Konstytucji RP), ustawodawcę europejskiego (dyrektywa 2000/53/WE) i ustawodawcę krajowego.
W związku z powyższym, nie istnieje podstawa aby odstąpić od takiego rozumienia art. 2 nowelizacji z 2007 r., zgodnie z którym do obliczenia opłaty za brak sieci za 2006 rok stosuje się przepisy ustawy o recyklingu w brzmieniu pierwotnym. Stanowisko to potwierdza fakt, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2012 r. orzekł, że art. 2 nowelizacji z 2007 r. w zakresie, w jakim nakazuje stosować do obliczania opłaty za brak sieci w 2006 r. art. 14 ust. 1, 2, 3 i 4 o recyklingu w pierwotnym brzmieniu, jest zgodny z art. 2 Konstytucji, to jest z wynikającą z niego zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. W uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt. P 8/10 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skoro uznał, że art. 14 ust. 1-4 ustawy o recyklingu w pierwotnym brzmieniu nie narusza art. 2 Konstytucji i wyrażonej w nim zasady adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji, trudno uznać, by za niezgodny z tym samym wzorcem kontroli kwalifikować brak retroaktywnego stosowania art. 14 ust. 5 i 6 ustawy o recyklingu. Nowelizacja z 2007 r. nie miała bowiem co "naprawiać", skoro sam art. 14 ust. 1-4 ustawy o recyklingu nie narusza zasady proporcjonalności regulacji opłaty za brak sieci do celów ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że nowe przepisy mają zastosowanie dopiero do obliczania opłat za 2007 r. Natomiast przepisy dotyczące opłat za 2006 r. nie utraciły mocy obowiązującej, więc ich zastosowanie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska było zgodne z prawem.
Prezentowana przez organ administracji publicznej i podzielana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykładnia nie prowadzi również do naruszenia zasady równości podmiotów (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) ani zakazu dyskryminacji (art. 32 ust. 2 Konstytucji RP). Decyzja o utworzeniu pełnej sieci lub uiszczeniu opłat za jej brak pozostawała w gestii przedsiębiorcy. Jak już wskazano, ustawa nakazuje tworzenie sieci, jednak sankcje za jej nieutworzenie były analogiczne do sytuacji prawnej podmiotów wprowadzających pojazdy, które sieci nie musiały tworzyć (art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o recyklingu). Sytuację, w której poniesiono znaczne nakłady, lecz pełnej sieci nie zdołano utworzyć, co spowodowało konieczność poniesienia opłaty, należy uznać za szczególną. Możliwość jej zaistnienia nie przesądza o niekonstytucyjności regulacji, lecz oznacza jedynie, że przyjęty model obciążał znacznym poziomem ryzyka przedsiębiorcę zainteresowanego tworzeniem sieci. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt P 8/10, zapewnienie celów ustawy o recyklingu wymagało generalnego zrównania sankcji wobec osób, które zarówno w dużym stopniu, jak i w razie mniej znacznego uchybienia, nie zapewniły sieci na terytorium kraju.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że argumenty celowościowe, funkcjonalne, konstytucyjne i historyczne, wskazane przez I., nie są na tyle przekonujące, aby odstąpić od wskazanej wyżej wykładni przepisów ustawy o recyklingu oraz nowelizacji z 2007 r. Nie stanowią bowiem dostatecznie silnego uzasadnienia, że taka wykładnia prowadzić będzie do rezultatów absurdalnych czy sprzecznych z jednoznacznie określonymi wartościami systemu prawa. Ustawodawca z całą pewnością miał prawo określenia obowiązku takiego jak wynikający z art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu oraz wprowadzenia do systemu prawa nowelizacji z 2007 r., a ocena zasadności czy celowości takiej legislacji nie mieści się w zakresie kompetencji władzy sądowniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że nawet przy zastosowaniu wykładni celowościowej (funkcjonalnej) i prokonstytucyjnej do zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji faktycznej (dotyczącej obliczania wysokości nadpłaconej opłaty) będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe, rozumiane w wyżej wskazany przez Sąd sposób.
W treści skargi znalazł się również zarzut naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. przez podanie błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zgodnie ze wskazanym przepisem każda decyzja powinna zawierać, między innymi, powołanie podstawy prawnej. Z kolei na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: P.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że istotnie w decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2009 r. powołano w podstawie prawnej ustawę o recyklingu w brzmieniu po nowelizacji z 2007 r. Jednakże to uchybienie, zwłaszcza wobec treści uzasadnienia decyzji i podstawy prawnej powołanej w decyzji GIOŚ z dnia [...] sierpnia 2010 r., nie miało wpływu na wynik sprawy ani nie daje podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z powyższym nie istnieje podstawa do uwzględnienia skargi na podstawie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 K.p.a.
I. zarzuciła również Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska naruszenie art. 84 § 1 K.p.a. przez ustalenie stopnia pokrycia kraju siecią za pomocą programu komputerowego opracowanego i obsługiwanego bez udziału biegłego, a bezpośrednio przez pracowników organu, mimo że rzetelne i nie budzące zastrzeżeń metodologicznych przeprowadzenie takiego dowodu wymaga wiadomości specjalnych. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ocenę organu administracji publicznej, że wskazane przez skarżącą naruszenie prawa nie miało miejsca. Informacje przedstawione przez GIOŚ umożliwiają w wystarczającym zakresie ocenę działania programu RWPinfo. Na wiarygodność wskazanego wyżej programu wpływa między innymi fakt, że został on stworzony przez osoby funkcjonujące w środowisku akademickim. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że obsługa tego programu przez pracowników GIOŚ, nie będących biegłymi nie narusza żadnej normy prawnej. Jak wynika z akt sprawy nie jest to bowiem program skomplikowany, a do jego obsługi nie są wymagane wiadomości specjalne (szczególna wiedza). Przeciętna osoba, umiejąca obsługiwać aplikacje komputerowe, jest w stanie bez trudności wprowadzić właściwe dane, a następnie uzyskać z programu RWPinfo poprawny wynik co do stopnia pokrycia terytorium kraju siecią zbierania pojazdów. Korzystanie w tym zakresie z pomocy biegłych byłoby w świetle art. 84 § 1 K.p.a. zbędne.
Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło