IV SA/Wa 2021/09

WyrokWSA w Warszawie2010-10-25

Skład orzekający: Alina Balicka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie przez komornika sądowego prawomocnego wyroku eksmisyjnego jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniającym orzeczenie o wymeldowaniu?
Ratio decidendi
Wykonanie przez komornika sądowego prawomocnego wyroku eksmisyjnego jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu. Nawet jeśli opuszczenie lokalu nie jest dobrowolne, fakt przymusowego wykonania nakazu opuszczenia lokalu przez organ państwa przesądza o ustaniu koncentracji życiowych interesów w danym miejscu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący został tymczasowo aresztowany, a następnie komornik sądowy wykonał prawomocny wyrok eksmisyjny nakazujący mu opuszczenie lokalu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa, brak przesłuchania uczestniczki postępowania oraz brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - IV SA/Wa 2021/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania J. P. (dalej "skarżący") od decyzji Prezydenta W. (dalej "Prezydent") z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. Przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przebieg postępowania administracyjnego, Wojewoda wskazał w szczególności, że (-) decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Prezydent orzekł o wymeldowaniu skarżącego z lokalu na wniosek właścicielki lokalu S. Z. (dalej "uczestniczka"), reprezentowanej przez B. Z., (-) skarżący wniósł do Wojewody odwołanie od decyzji Prezydenta. Rozpatrzywszy odwołanie, Wojewoda nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Wojewoda wskazał na następujące okoliczności faktyczne sprawy: (-) skarżący przebywał w przedmiotowym lokalu do kwietnia 2008 r., kiedy to został tymczasowo aresztowany, (-) w dniu [...] lipca 2008 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W. wykonał prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 2007 r, sygn. akt [...], orzekający o eksmisji skarżącego z lokalu. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Wojewoda uznał, że: (-) egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego jest równoznaczna z ustaniem skarżącego jego pobytu w tym lokalu, (-) skarżący opuścił lokal w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz.993 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą meldunkową", w konsekwencji czego należało orzec o jego wymeldowaniu. W skardze na decyzję Wojewody, uzupełnioną późniejszymi pismami procesowymi, skarżący podniósł w szczególności, że: (-) decyzja ta narusza przepisy: ustawy meldunkowej, kodeksu postępowania cywilnego, oraz przepisy o czynnościach komorniczych, (-) w postępowaniu nie odebrano wyjaśnień od 1 uczestniczki, (-) skarżący nie dopuścił lokalu dobrowolnie i na trwałe, w tym w szczególności o dobrowolności opuszczenia lokalu nie można mówić w sytuacji, w której opuszczenie lokalu było wynikiem tymczasowego aresztowania, (-) wykonanie przez komornika sądowego wyroku eksmisyjnego odbyło się z naruszeniem prawa, (-) skarżący nie miał możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r, - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. -zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W ocenie Sądu organy administracji orzekające w niniejszej sprawie dopełniły obowiązków spoczywających na nich w świetle art.7, 77§1 i 107§3 k.p.a. W toku postępowania administracyjnego organy wyjaśniły w wyczerpujący sposób stan faktyczny sprawy, w taki sam sposób zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, jak również wyłożyły swoje stanowisko w uzasadnieniach decyzji. Zgodnie z art.9 ust.2b ustawy meldunkowej zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z art. 15 ust.2 tej ustawy wynika również, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O zajściu przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań osoby zameldowanej w danym lokalu wskazuje na to, że lokal ten przestał być wskazanym wyże miejscem koncentracji jej życiowych interesów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r, sygn. akt V SA 3169/00). Orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego, uznając, że skarżący opuścił lokal, co w konsekwencji musiało, w świetle cytowanego przepisu, prowadzić do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w tym lokalu. Rozstrzygająca w sprawie jest ta okoliczność, że komornik sądowy wykonał prawomocny wyrok sądu powszechnego, orzekający o wymeldowaniu skarżącego ze spornego lokalu. Fakt ten, jak słusznie stwierdził Wojewoda, jest równoznaczny z opuszczeniem lokalu przez skarżącego. Jakkolwiek słuszna jest generalna uwaga skarżącego, że nieprzebywanie w lokalu przez osobę w nim zameldowaną, wynikające z tymczasowego aresztowania tej osoby, nie może być traktowane jako dobrowolne opuszczenie lokalu, o tyle spostrzeżenie to nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Jednoznacznie bowiem należy podkreślić, że przesłanką do uznania, że skarżący opuścił lokal w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy meldunkowej nie było to, że przebywanie skarżącego w lokalu ustało wskutek tymczasowego pozbawienia go wolności, a wyłącznie to, że w odniesieniu do skarżącego wykonano prawomocne orzeczenie eksmisyjne. Kwestia tymczasowego aresztowania skarżącego pozostaje zatem bez wpływu na wynik sprawy. Wynik ten byłby zatem identyczny również wtedy, gdyby wykonanie orzeczenia eksmisyjnego nie było poprzedzone tymczasowym aresztowaniem skarżącego. Przymusowe wykonanie orzeczenia eksmisyjnego jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy meldunkowej, pomimo tego, że w oczywisty sposób opuszczenie takie nie spełnia warunku dobrowolności. Jest to zatem odstępstwo od wspomnianej na wstępie, sformułowanej przez doktrynę i orzecznictwo generalnej zasady powiązania opuszczenia lokalu z dobrowolnością działania osoby wymeldowanej, niemniej odstępstwo to jest ze wszech miar logiczne. Wykonanie orzeczenia eksmisyjnego przez komornika stanowi bowiem wyegzekwowanie przez organ państwa prawomocnego nakazu opuszczenia lokalu wydanego w związku z ostatecznym ustalaniem przez sąd powszechny, że osoba objęta eksmisją nie ma tytułu do przebywania w nim. Powyższe jednoznacznie przesądzono w orzecznictwie - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 459/07, w którym stwierdza się, że opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji. Zarzuty skargi nie są trafne. Z racji niewzruszenia przez skarżącego w stosownych trybach orzeczenia eksmisyjnego, czy też czynności komorniczych, ani organy orzekające w postępowaniu administracyjnym, ani Sąd rozpatrujący niniejszą skargę, nie miały podstaw do uznania wspomnianego orzeczenia, czy też czynności za prawnie wadliwie, czy nieskuteczne. W postępowaniu administracyjnym uczestniczka była reprezentowana przez pełnomocnika w osobie swojego syna (pełnomocnictwo - k.8 akt administracyjnych -dalej "a.a."), który w tym charakterze został przesłuchany przez organ I instancji (k.16 a.a.). Z racji tego, że wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy okazał się dowód z dokumentów dotyczących egzekucji skarżącego z lokalu, nie zaś dowód z przesłuchania świadków, czy też stron postępowania, nie zachodziła konieczność przesłuchania samej uczestniczki. Udział w postępowaniu przed organami obu instancji został skarżącemu zapewniony. W postępowaniu przed Prezydentem skarżący: (-) został zawiadomiony o wszczęciu postępowania (k.27 a.a.), (-) otrzymał kserokopie zebranego materiału dowodowego celem zapoznania się i zajęcia stanowiska w sprawie (k.32 i 43 a.a.), (-) otrzymał decyzję Prezydenta (k.50 a.a.). W postępowaniu przed Wojewodą skarżący otrzymał decyzję tego organu (zwrotne potwierdzenie odbioru w a.a.). Skarżący brał aktywny udział w postępowaniu poprzez kierowanie do organów licznej korespondencji (k.11, 29, 37, 46, 48), odwołania od decyzji Prezydenta (pismo z dnia [...] sierpnia 2009 r.) wraz z pismem uzupełniającym (z dnia [...] września 2009 r). W piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. (k.49 a.a.) Prezydent wyjaśnił skarżącemu, z jakich przyczyn nie jest w stanie dostarczyć skarżącemu żądanych przez niego kserokopii niektórych dokumentów oraz ustosunkować się do podniesionych przez skarżącego wątpliwości odnośnie stanu faktycznego sprawy. Wprawdzie w postępowaniu drugoinstancyjnym nie powiadomiono skarżącego, zgodnie z wymogami art.10§1 k.p.a., o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zajęcia stanowiska w sprawie, niemniej powyższe nie stanowi istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sytuacji, w której: (-) w postępowaniu przed Wojewodą nie przeprowadzano żadnych nowych dowodów ponad te, które zgromadził organ I instancji, (-) skarżący zapoznał się z tymi dowodami w postępowaniu przed Prezydentem, (-) skarżący zawarł swoje stanowisko w sprawie w odwołaniu od decyzji Prezydenta oraz w piśmie uzupełniającym odwołanie. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło